Strix

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy ptaka. Zobacz też: pocisk Strix.
Strix[1]
Linnaeus, 1758[2]
Przedstawiciel rodzaju – puszczyk mszarny (S. nebulosa)
Przedstawiciel rodzaju – puszczyk mszarny (S. nebulosa)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina puszczyki
Rodzaj Strix
Typ nomenklatoryczny

Strix stridula Linnaeus = Strix aluco Linnaeus

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Strix – rodzaj ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce[11].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 30–69 cm; masa ciała 140–1700 g; rozpiętość skrzydeł 80–111 cm[12].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Strix: łac. strix, strigis – sowa, sycząca sowa która jak wierzono wyssysa krew niemowląt, od gr. στριξ strix, στριγος strigos – sowa[13].
  • Syrnium: gr. συρνιον surnion – najprawdopodobniej sowa[14]. Gatunek typowy: Syrnium ululans Savigny = Strix aluco Linnaeus.
  • Ulula: łac. ulula i uluccus – sycząca sowa, od ululare – wyć[15]. Gatunek typowy: Strix nebulosa J.R. Forster.
  • Aluco: epitet gatunkowy Strix aluco Linnaeus, 1758; wł. nazwa Alocho i Allocco dla puszczyka, od łac. uluccus – sycząca sowa, od zdrobnienia ulula – sycząca sowa[16]. Gatunek typowy: Strix aluco Linnaeus.
  • Bulaca: nep. nazwa Būlākā dla puszczyka górskiego[17]. Gatunek typowy: Ulula newarensis Hodgson.
  • Scotiaptex: gr. σκοτια skotia – ciemność, mrok, od σκοτος skotos – ciemność; πτηξις ptēxis, πτηξεως ptēxeōs – terror[18]. Gatunek typowy: Strix cinerea Linnaeus = Strix nebulosa J.R. Forster.
  • Meseidus: gr. μεσος mesos – środkowy, pośredni; ειδος eidos – typ, gatunek[19]. Gatunek typowy: Ulula newarensis Hodgson.
  • Ptynx: gr. πτυγξ ptunx, πτυγγος ptungos – nieznany ptak, być może puchacz[20]. Gatunek typowy: Strix uralensis Pallas.
  • Myrtha: epitet gatunkowy Ciccaba myrtha Bonaparte, 1850 (obecnie podgatunek Strix leptogrammica); w słowiańskich mitach Mirta (ang. Myrtha), była królową willid, duchów porzuconych dziewcząt trawionych przez zemstę i nienawiść, który powstały z grobu i skazywały turystów na śmierć, tańcząc z nimi. Mirta jest postacią z baletu „Giselle”, wystawionego po raz pierwszy w 1841 roku[21]. Gatunek typowy: Strix leptogrammica Temminck.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[22]:

Przypisy

  1. Strix, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 92. (łac.)
  3. M.J.C. Savigny: Description de l'Égypte, ou, Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l'expédition de l'armée française. T. 1: Histoire naturelle. Paris: Imprimerie impériale, 1809, s. 69. (fr.)
  4. G. Cuvier: Le règne animal distribué d'après son organisation, pour servir de base a l'histoire naturelle des animaux et d'introduction a l'anatomie comparée. T. 1. Paris: Chez Déterville, 1817, s. 329. (fr.)
  5. J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 190. (niem.)
  6. B.H. Hodgson. New species of the Strigine family. „Asiatick Researches”. 19, s. 169, 1836 (ang.). 
  7. W. Swainson: On the natural history and classification of birds. London: John Taylor, 1837, s. 327, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.)
  8. B.H. Hodgson. Classical terminology of Natural History. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 10 (1), s. 28, 1841 (ang.). 
  9. Ch.L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 53. (łac.)
  10. Ch.L. Bonaparte. Tableau des Oiseaux de proie. „Revue et Magasin de Zoologie pure et appliquée”. 2e Série. 6, s. 541, 1854 (fr.). 
  11. F. Gill, D. Donsker (red.): Owls (ang.). IOC World Bird List: Version 6.4. [dostęp 2016-11-11].
  12. J.S. Marks, R.J. Cannings, H. Mikkola: Family Strigidae (Typical Owls). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 197–201, 203–204. ISBN 84-87334-25-3. (ang.)
  13. Jobling 2016 ↓, s. Strix.
  14. Jobling 2016 ↓, s. Syrnium.
  15. Jobling 2016 ↓, s. Ulula.
  16. Jobling 2016 ↓, s. Aluco.
  17. Jobling 2016 ↓, s. Bulaca.
  18. Jobling 2016 ↓, s. Scotiaptex.
  19. Jobling 2016 ↓, s. Meseidus.
  20. Jobling 2016 ↓, s. Ptynx.
  21. Jobling 2016 ↓, s. Myrtha.
  22. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Striginae Leach, 1820 - puszczyki (Wersja: 2016-08-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-11-11].
  23. G.M. Kirwan, M. Schweizer, J.L. Copete. Multiple lines of evidence confirm that Hume’s Owl Strix butleri (A. O. Hume, 1878) is two species, with description of an unnamed species (Aves: Non-Passeriformes: Strigidae). „Zootaxa”. 3904 (1), s. 28-50, 2015. DOI: 10.11646/zootaxa.3904.1.2. 

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-11-11]. (ang.)