Szarbat Gula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szarbat Gula (paszto: شربت ګله, ur. 1972) – afgańska kobieta, która znalazła się na słynnej fotografii wykonanej przez Steve’a McCurry’ego w 1984 roku. W czerwcu 1985 r. zdjęcie trafiło na okładkę magazynu National Geographic. Przez lata Gula była znana jako „afgańska dziewczyna”, aż do początku 2002 roku, gdy została formalnie zidentyfikowana. W chwili wykonania zdjęcia miała ok. 12 lat i przebywała w obozie dla uchodźców w Pakistanie. Fotografia jest porównywana do obrazu Mony Lisy, Leonarda da Vinci, a czasem bywa nazywana nawet „afgańską Mona Lisą”[1][2].

Dane biograficzne[edytuj]

Gula przyszła na świat w pusztuńskiej rodzinie w Afganistanie[3]. Na początku lat 80. straciła rodziców, gdy wojska radzieckie zaatakowały jej wioskę. Razem z rodzeństwem i babcią została wysłana do pakistańskiego obozu dla uchodźców Nasir Bagh.

Pod koniec lat 80. wzięła ślub, a w 1992 roku powróciła do Afganistanu. Ma trzy córki: Robinę, Zahidę i Alię[4].

„Afgańska dziewczyna”[edytuj]

Powstanie fotografii[edytuj]

W 1984 roku do obozu uchodźców Nasir Bagh przybył fotograf National Geographic Society, Steve McCurry. Gula była wówczas jedną z uczennic nieformalnej szkoły prowadzonej w obozie. Gdy McCurry otrzymał rzadką okazję sfotografowania afgańskich kobiet, zrobił jej zdjęcie.

Choć jej imię nie było znane, to zdjęcie zatytułowane „afgańska dziewczyna”, pojawiło się na okładce czerwcowego numeru National Geographic z 1985 roku. Wizerunek jej twarzy z luźno zarzuconą na głowę czerwoną chustą i przenikliwymi zielonymi oczami wpatrującymi się bezpośrednio w obiektyw, stało się w latach 80. zarówno symbolem afgańskiego konfliktu, jak i sytuacji uchodźców na całym świecie. Sama fotografia została uznana za „najbardziej rozpoznawalne zdjęcie” w historii National Geographic[5].

Poszukiwania afgańskiej dziewczyny[edytuj]

Tożsamość „afgańskiej dziewczyny” pozostawała nieznana przez 17 lat. W latach 90. McCurry podjął kilka prób jej odszukania, ale bez skutku. Dodatkowym utrudnieniem było to, że w czasach rządów talibów Afganistan pozostawał zamknięty dla zachodnich mediów. Wszystko zmieniło się w 2001 r. wraz z amerykańską inwazją na ten kraj i odsunięciem talibów od władzy.

W styczniu 2002 r. zespół National Geographic wyruszył do Afganistanu, by odnaleźć słynną dziewczynę. McCurry dowiedział się, że obóz dla uchodźców w Nasir Bagh został zamknięty, ale udało mu się jeszcze porozmawiać z kilkoma jego mieszkańcami. Od jednego z nich, który znał brata Guli, dowiedział się nazwy jej rodzinnej miejscowości. Jednakże na miejscu co najmniej klika kobiet twierdziło, że jest dziewczyną ze zdjęcia[6].

W końcu, w odległym regionie Afganistanu, zespół odnalazł prawdziwą „modelkę”. Okazało się, że nazywa się Szarbat Gula, ma około 30 lat, a do Afganistanu powróciła w 1992 roku. Jej tożsamość potwierdził John Daugman, dzięki identyfikacji tęczówki oka[7]. Doskonale pamiętała też, jak McCurry zrobił jej zdjęcie, choć aż do 2002 roku nigdy go nie widziała[3].

Przypisy

  1. Greg Zoroya: National Geographic tracks down Afghan girl (ang.). USA Today, 2002-02-14. [dostęp 2014-02-17].
  2. Afghan girl made famous by National Geographic photo arrested on corruption charges, „The Independent”, 26 października 2016 [dostęp 2016-10-26] (ang.).
  3. a b Cathy Newman: Afghan Girl: A Life Revealed (ang.). National Geographic. [dostęp 2014-02-17].
  4. Sharbat Gula – All That I Love (ang.). marciokenobi.wordpress.com. [dostęp 2014-02-17].
  5. Steve McCurry: National Geographic: Afghan Girl, A Life Revealed (ang.). The Washington Post, 2001-04-10. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-27)].
  6. How They Found National Geographic's "Afghan Girl (ang.). National Geographic. [dostęp 2014-02-17].
  7. John Daugman: How the Afghan Girl was Identified by Her Iris Patterns (ang.). cl.cam.ac.uk. [dostęp 2014-02-17].

Linki zewnętrzne[edytuj]