Szirin Abu Akila

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Szirin Abu Akila
‏شيرين أبو عاقلة‎
Ilustracja
Abu Akila w 2022
Data i miejsce urodzenia

3 kwietnia 1971
Wschodnia Jerozolima

Data i miejsce śmierci

11 maja 2022
Dżanin

Przyczyna śmierci

zastrzelenie

Zawód, zajęcie

dziennikarz

Szirin Abu Akila, Shireen Abu Akleh (arab. ‏شيرين أبو عاقلة‎, Šīrīn Abū ʿĀqila; ur. 3 kwietnia 1971 zm. 11 maja 2022) – palestyńsko-amerykańska dziennikarka i reporterka. Znana z relacji z Bliskiego Wschodu, szczególnie reportaży o konflikcie izraelsko-palestyńskim[1]. Przez 25 lat pracowała jako reporterka Al-Dżaziry[2]. Była jedną z pierwszych arabskich kobiet korespondentek wojennych[3]. Zginęła 11 maja 2022 roku po postrzale w czasie relacjonowania wymiany ognia między izraelskimi żołnierzami a Palestyńczykami w Dżaninie[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w 1971 roku we Wschodniej Jerozolimie w rodzinie palestyńskich chrześcijan. Jej matka pochodziła z Zachodniej Jerozolimy, a ojciec z Betlejem[4]. Mieszkała także w Stanach Zjednoczonych, gdzie otrzymała obywatelstwo[5].

Studiowała architekturę na Uniwersytecie Jordańskim. Później ukończyła studia dziennikarskie z tytułem licencjata[4].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku, po ukończeniu studiów, rozpoczęła pracę w powstającym wówczas radiu Voice of Palestine. Pracowała także w Amman Satellite Channel[6]. W 1997 roku rozpoczęła pracę dla Al-Dżaziry[4], gdzie została reporterką arabskojęzycznego kanału stacji. Mieszkała i pracowała we Wschodniej Jerozolimie. Relacjonowała najważniejsze wydarzenia związane z polityką palestyńską i izraelską, w tym regionalne konflikty, m.in. drugą intifadę[4] i konflikt izraelsko-libański w 2006 roku. Była powszechnie znana w regionie krajów arabskich[7][8].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

11 maja 2022 roku w związku z operacją Sił Obronnych Izraela (IDF) w obozie dla uchodźców w Dżaninie, której celem było aresztowanie podejrzanych o terroryzm, trwała regularna wymiana ognia pomiędzy żołnierzami izraelskimi a palestyńskimi bojówkarzami[9][10][11]. Wydarzenia te relacjonowała Szirin ubrana w hełm i kamizelkę kuloodporną z napisem Press (z ang. prasa)[2]. W trakcie tych wydarzeń została postrzelona w głowę[10][11][12]. Po postrzeleniu została w stanie krytycznym przewieziona do szpitala, gdzie zmarła[13]. Postrzelony w plecy został także inny dziennikarz będący wtedy na miejscu, jednak po hospitalizacji jego życiu nie zagrażało niebezpieczeństwo[14]. Po przeprowadzeniu sekcji zwłok reporterki na Uniwersytecie An-Najah w Nablusie dyrektor instytutu medycyny sądowej stwierdził, że pocisk spowodował całkowite uszkodzenie mózgu i kości czaszki Abu Akili[15].

Pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne uroczystości pogrzebowe

13 maja 2022 roku odbył się pogrzeb Szirin Abu Akili. Procesja konduktu pogrzebowego zaczęła się ze Szpitala św. Józefa we Wschodniej Jerozolimie i zakończyła w Katedrze Zwiastowania Matki Bożej, gdzie miała miejsce uroczystość pogrzebowa. Dziennikarka została pochowana na cmentarzu protestanckim na wzgórzu Syjon, gdzie pochowani zostali także jej rodzice. W trakcie pogrzebu doszło do starć Palestyńczyków z izraelską policją[16]. Wobec uczestników procesji policja użyła granatów ogłuszających i pałek. Policja uzasadniała interwencję „nacjonalistycznym podżeganiem” ze strony części uczestników pogrzebu i przemocą wobec policjantów. Niezadowolenie policjantów miały wzbudzić m.in. palestyńskie flagi i skandowanie „Palestyna! Palestyna”[17]. Działania służb spotkały się z powszechną krytyką[18][19], szczególnie po ujawnieniu przez telewizję nagrań, na których widać policjantów uderzających pałkami i nacierających na żałobników niosących trumnę Szrin Abu Akili[20]. W czerwcu 2022 roku izraelska policja poinformowała, że zakończono śledztwo dotyczące nieprawidłowości w działaniach funkcjonariuszy w trakcie pogrzebu reporterki, żaden z policjantów nie został ukarany[20].

Śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Al-Dżazira poinformowała w dniu zastrzelenia, że Szirin Abu Akili zginęła po zastrzeleniu przez wojska Izraela (IDF). Oskarżyła także o celowe zaatakowanie dziennikarki z „zimną krwią”[21]. Ówczesny premier Izraela, Naftali Bennett, zamieścił wpis na Twitterze, w którym oskarżył o zabójstwo uzbrojonych Palestyńczyków[22]. Do tego wpisu odniosła się izraelska organizacja B’Tselem, która odnalazła dokładne miejsce, w którym strzelali bojownicy z nagrania i miejsce, w którym zginęła dziennikarka Al-Dżaziry – podkreślili, że miejsca te są oddalone od siebie o setki metrów, oddzielone wieloma ścianami i budynkami[23]. Beni Ganc, ówczesny minister obrony, zapowiedział przejrzyste dochodzenie w sprawie[24].

Pięciu świadków, którzy byli na miejscu zdarzenia powiedziało dla The Washington Post, że wymiana ognia miała miejsce setki metrów od miejsca gdzie przebywała w chwili śmierci reporterka. Postrzelony w plecy w dziennikarz, Ali Al-Samudi, zeznał, że tam, gdzie przebywali, „było cicho”[25].

Stany Zjednoczone zażądały przejrzystego dochodzenia, a Unia Europejska niezależnego śledztwa w celu wyjaśnienia zabicia dziennikarki[26]. Także przedstawiciele ONZ wezwali do śledztwa w sprawie śmierci Szirin[25].

Protestujący Palestyńczycy z wizerunkiem Szirin

Już 12 maja, dzień po śmierci reporterki, poinformowano, że wojsko bada wersję, iż śmiertelny strzał mógł zostać oddany przez jednego z żołnierzy[25]. Później IDF ogłosiło, że prowadzone będzie dochodzenie operacyjne, nie przeprowadzą zaś dochodzenia na wzór dochodzenia karnego, gdyż nie dostrzegli podejrzeń, że popełniono przestępstwo[27].

Associated Press przeprowadziła własną rekonstrukcję wydarzeń, stwierdzając, że zabójcza kula pochodziła z izraelskiego pistoletu. Agencja podkreśliła jednak, że nie można mówić o pewności z powodu głębokiej nieufności wrogich stron wobec siebie, co może blokować dostęp do kluczowych dowodów[28]. Dochodzenie CNN, polegające na przeanalizowaniu filmów i przeprowadzeniu wywiadów ze świadkami wydarzeń i ekspertem ds. broni palnej, wskazuje na dowody, że Abu Akila zginęła w wyniku ataku sił izraelskich, a w miejscu strzelaniny w chwili poprzedzających śmierć nie było palestyńskich bojowników[29].

Autonomia Palestyńska odrzuciła prośbę władz Izraela o przeprowadzenie wspólnego śledztwa, a także prośby o wysłanie śmiertelnego pocisku do badań i identyfikacji ze względu na brak zaufania do władz izraelskich[30]. 26 maja dziennik The Jerusalem Post poinformował, że władze Palestyny zakończyły dochodzenie, a jego ustalenia zostały przekazane rządowi USA. Stwierdzono w nich, że wojsko Izraela celowo obrało za cel dziennikarkę. Izrael zaprzeczył oskarżeniom[31]. Premier Autonomii Palestyńskiej Mohammad Sztajeh odmówił także przeprowadzenia międzynarodowego śledztwa[32].

16 czerwca 2022 roku Al-Dżazira poinformowała o pozyskaniu obrazu pocisku, który według ekspertów był zaprojektowany do użycia w karabinku M4 używanym zarówno przez wojsko izraelskie, jak i palestyńskich bojowników[33][34].

Śledztwo prowadzone przez struktury ONZ wykazało, że śmiertelne strzały pochodziły od izraelskich sił bezpieczeństwa. Rzeczniczka Wysokiego komisarza NZ ds. praw człowieka Ravina Shamdasani podkreśliła, że „to niepokojące, że władze izraelskie nie przeprowadziły dochodzenia karnego”[35].

2 lipca palestyński prokurator prowadzący śledztwo ogłosił, że pocisk został przekazany zespołowi amerykańskich ekspertów do badań. Dwa dni później Departament Stanu USA wskazał, że testy przeprowadzone przez niezależnych ekspertów nie są jednoznaczne[36]. Amerykańscy śledczy otrzymali „pełny dostęp” do śledztw prowadzonych zarówno przez Autonomię Palestyńską, jak i IDF. Ogłoszono także, że mieli dojść do wniosku, że ostrzał z pozycji wojska izraelskiego był prawdopodobnie odpowiedzialny za śmierć Sziren Abu Akili[36].

5 września 2022 IDF opublikowały wyniki własnego śledztwa, w których stwierdzono, że istnieje „duże prawdopodobieństwo”, że dziennikarka została „przypadkowo trafiona” ogniem wojskowym[37][38]. Premier Izraela Ja’ir Lapid odrzucił wezwania do wszczęcia postępowania karnego[39].

W listopadzie 2022 roku ogłoszono, że Departament Sprawiedliwości USA wszczął dochodzenie w sprawie zabójstwa Sziren Abu Akili. Minister obrony Izraela Beni Ganc określił to śledztwo jako „poważny błąd”[40].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nadeen Ebrahim, Abbas Al Lawati, Shireen Abu Akleh, journalist killed in the West Bank, was ‘the voice of Palestinian suffering’, [w:] CNN Business [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  2. a b c Dziennikarka Al-Dżaziry zginęła od postrzału, [w:] Press.pl [online], 12 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  3. Al Jazeera’s Shireen Abu Akleh: pioneering Palestinian reporter, [w:] France 24 [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  4. a b c d Shireen Abu Akleh remembered as one of Arab world’s leading journalists, [w:] The Times of Israel [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  5. ‘We want to know’: Shireen Abu Akleh’s family demands US probe, www.aljazeera.com [dostęp 2023-02-16] (ang.).
  6. Shireen Abu Akleh: A trailblazer who gave voice to Palestinians, [w:] Al Jazeera [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  7. Mateusz Stelmaszczyk, Amerykańskie śledztwo w sprawie zastrzelonej dziennikarki. Izrael: To błąd, [w:] Wydarzenia Interia [online], 15 listopada 2022 [dostęp 2022-12-02].
  8. Śmierć dziennikarki Al-Dżaziry. Izrael nie chce śledztwa USA, [w:] TVP.info [online], 15 listopada 2022 [dostęp 2022-12-02].
  9. Aaron Boxerman, Veteran Al Jazeera journalist shot dead during clashes amid IDF raid in Jenin, [w:] The Times of Israel [online] [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  10. a b Al Jazeera accuses Israeli forces of killing journalist in West Bank, [w:] The Guardian [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  11. a b Dziennikarka Al-Dżaziry zabita podczas relacjonowania izraelskiego nalotu, [w:] Krytyka Polityczna [online], 12 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  12. Demonstacje (sic!) i starcia na pogrzebie Shireen Abu Akleh, [w:] Tygodnik Powszechny [online], 16 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  13. Szirin Abu Akleh nie żyje. Al-Dżazira: izraelskie wojsko z zimną krwią zabiło naszą dziennikarkę, [w:] TVN24 [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  14. Al Jazeera Reporter Killed in Israeli Army Raid in Jenin, [w:] Haaretz [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  15. Awad al-Rujoub, Autopsy reveals Al Jazeera journalist had skull fractures, [w:] Anadolu Ajansı [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  16. Niespokojny pogrzeb zastrzelonej dziennikarki Szirin Abu Akleh, [w:] TVN24 [online], 13 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  17. Izraelska policja spałowała żałobników na pogrzebie palestyńskiej dziennikarki, [w:] Press.pl [online], 16 maja 2022 [dostęp 2022-12-02].
  18. Aaron Boxerman, Police beat participants at funeral for Al Jazeera journalist, say mob seized casket, www.timesofisrael.com [dostęp 2023-02-16] (ang.).
  19. Patrick Kingsley, Raja Abdulrahim, Israeli Police Attack Mourners Before Funeral for Palestinian American Journalist, „The New York Times”, 13 maja 2022, ISSN 0362-4331 [dostęp 2023-02-16] (ang.).
  20. a b Hadas Gold, Israeli police conclude probe into conduct at Shireen Abu Akleh funeral, amid reports no officers will be punished, [w:] CNN [online], 17 czerwca 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  21. Al Jazeera condemns Israel’s killing of Shireen Abu Akleh, [w:] Al Jazeera [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  22. Naftali Bennett, ‏יו"ר הרשות מטיח בישראל האשמות ללא בסיס מוצק‎, [w:] Twitter [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (hebr.).
  23. Robert Mackey, Video Shared by Israel Shows Palestinian Gunman Was Not Firing at Journalist Killed During Israeli Raid, [w:] The Intercept [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  24. Josef Federman, Fares Akram, Al Jazeera reporter killed during Israeli raid in West Bank, [w:] AP News [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  25. a b c Steve Hendrix, Sufian Taha, Shira Rubin, American reporter killed by IDF, network says; Israel calls for inquiry, [w:] The Washington Post [online], 11 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  26. Israel ‘investigating soldier’ in journalist Abu Akleh’s killing, [w:] Al Jazeera [online], 13 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  27. Anna Ahronheim, Tovah Lazaroff, IDF will not open criminal investigation into death of Shireen Abu Akleh, [w:] The Jerusalem Post [online], 19 maja 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  28. Joseph Krauss, Review suggests Israeli fire killed reporter, no final word, [w:] AP News [online], 24 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  29. Zeena Saifi i inni, ‘They were shooting directly at the journalists’: New evidence suggests Shireen Abu Akleh was killed in targeted attack by Israeli forces, [w:] CNN [online], 24 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  30. Josef Federman, IDF identifies soldier’s gun that may have killed journalist, needs bullet to verify, [w:] The Times of Israel [online], 19 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  31. Khaled Abu Toameh, Tovah Lazaroff, Shireen Abu Akleh was killed by IDF, PA investigators claim, [w:] The Jerusalem Post [online], 26 maja 2022 [dostęp 2022-12-02] (ang.).
  32. Laurie Kellman, Areej Hazboun, Catholic leader blasts Israeli conduct at journalist funeral, [w:] AP News [online], 16 maja 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  33. Al Jazeera obtains image of bullet that killed its journalist, [w:] Al Jazeera [online], 16 czerwca 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  34. Unravelling the Killing of Shireen Abu Akleh, [w:] Bellingcat [online], 14 maja 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  35. Shireen Abu Aqleh killed by ‘seemingly well-aimed’ Israeli bullet, UN says, [w:] the Guardian [online], 24 czerwca 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  36. a b Shireen Abu Aqleh: Israeli gunfire probably killed journalist, say US investigators, the Guardian, 4 lipca 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  37. Israel says ‘high possibility’ its army killed Shireen Abu Akleh, [w:] Al Jazeera [online], 5 września 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  38. Marta Urzędowska, Izraelska armia przyznaje: To prawdopodobnie my zabiliśmy dziennikarkę Szirin Abu Akleh, [w:] Wyborcza.pl [online], 6 września 2022 [dostęp 2022-12-03].
  39. Lapid opposes prosecuting soldier over Abu Akleh killing, [w:] The New Arab [online], 8 września 2022 [dostęp 2022-12-03] (ang.).
  40. Izrael nie będzie współpracował z USA w sprawie zastrzelonej dziennikarki, [w:] TVN24 [online], 15 listopada 2022 [dostęp 2022-12-03].