Tajemnica

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo tajemnica (gr. mystērion) odnosi się do ukrytej rzeczywistości duchowej, z którą człowiek spotyka się przez obrzędy religijne. W chrześcijaństwie jest nazwą sakramentu.

Tajemnice chronione prawem w Polsce

• informacja niejawna
  • tajemnica oświadczeń majątkowych
  • d. tajemnica państwowa
  • d. tajemnica służbowa
  • d. tajemnica wojskowa
• dane osobowe
  • dane wrażliwe
• tajemnice zawodowe
  • tajemnica biegłego rewidenta
  • tajemnica dziennikarska
  • tajemnica kontrolerska
  • tajemnica detektywa
  • tajemnice osób wykonujących zawód medyczny
    • tajemnica lekarska
    • tajemnica aptekarska
    • tajemnica diagnosty laboratoryjnego
    • tajemnica felczerska
    • tajemnica fizjoterapeuty
    • tajemnica pielęgniarki i położnej
    • tajemnica psychologa
    • tajemnica ratownika medycznego
    • tajemnica zdrowia psychicznego
    • tajemnica technika dentystycznego
    • tajemnica osoby wykonującej zawód medyczny uregulowany w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (asystentki stomatologicznej, elektroradiologa, higienistki stomatologicznej, instruktora terapii uzależnień, opiekuna medycznego, optometrysty, ortoptystki, podiatry, profilaktyka, protetyka słuchu, technika farmaceutycznego, technika masażysty, technika sterylizacji medycznej i terapeuty zajęciowego, dietetyka wykonującego w ramach świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych czynności zawodowe w zakresie planowania diety, prowadzenia konsultacji dietetycznych oraz udzielania porad edukacyjnych)
    • tajemnica osoby wykonującej zawód medyczny uregulowany w ustawie z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia (specjalisty w dziedzinie epidemiologii, specjalisty w dziedzinie fizyki medycznej, specjalisty w dziedzinie inżynierii medycznej, specjalisty w dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, specjalisty w dziedzinie psychologii klinicznej, specjalisty w dziedzinie neurologopedii, specjalisty w dziedzinie zdrowia publicznego, specjalisty w dziedzinie zdrowia środowiskowego, specjalisty w dziedzinie toksykologii, specjalisty w dziedzinie mikrobiologii, specjalisty w dziedzinie przemysłu farmaceutycznego, specjalisty w dziedzinie radiofarmacji, specjalisty w dziedzinie surdologopedii, specjalisty w dziedzinie psychoseksuologii, specjalisty w dziedzinie embriologii klinicznej, specjalisty w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży, specjalisty w dziedzinie chirurgicznej asysty lekarza, specjalisty w dziedzinie psychoterapii uzależnień, specjalisty w dziedzinie medycznej genetyki molekularnej, specjalisty w dziedzinie psychoterapii)
  • tajemnica weterynaryjna
  • tajemnica w zawodach prawniczych
    • tajemnica adwokacka
    • tajemnica doradcy podatkowego
    • tajemnica doradcy restrukturyzacyjnego
    • tajemnica komornicza
    • tajemnica kuratorska
    • tajemnica notarialna
    • tajemnica prokuratorska
    • tajemnica radcowska (radców prawnych)
    • tajemnica Prokuratorii Generalnej (m.in. radców, wiceprezesów i Prezesa)
    • tajemnica rzecznikowska (rzeczników patentowych)
    • tajemnica sędziowska
    • tajemnica tłumacza przysięgłego
  • tajemnica bankowa
  • tajemnica na rynku kapitałowym
  • tajemnica ubezpieczeniowa
  • tajemnica skarbowa
  • tajemnica ubezpieczeń społecznych
  • tajemnica pomocy społecznej
  • tajemnica dyplomatyczna
  • tajemnica statystyczna
• baza danych
• tajemnica pracodawcy (wiążąca pracowników)
• tajemnica autorska
• informacja geologiczna
• tajemnica przedsiębiorstwa
• tajemnica mediacji
• tajemnica spowiedzi
• tajemnica telekomunikacyjna
• tajemnica pocztowa

Inne tajemnice

• ochrona danych osobowych
• prawo do prywatności
• świadek incognito
• świadek koronny
• tajemnica organizacji społecznej
• tajność wyborów

W religii

Chrześcijaństwo

We wschodnim chrześcijaństwie tajemnica używana jest jako określenie chrześcijańskiego sakramentu-mysterion. Szczególnie w pismach Ojców Kościoła „zbawcze wydarzenia życia Jezusa, były rozumiane jako wydarzenia, w których jedyna tajemnica Boga («mystērion tou Theou») się objawiła i urzeczywistniła”. Stąd w pierwszych wiekach chrześcijaństwa istniało wtajemniczenie chrześcijańskie, w którym stosowano sztukę tzw. mistagogii, odnowioną w wyniku Soboru watykańskiego II (1962–1965).

O tajemnicy można mówić w kontekście konklawe i tajemnic fatimskich.

Stowarzyszenia i ruchy gnostyckie

Pojęcie tajemnicy zawierają także różne grupy o charakterze gnostyckim i ezoterycznym, w których istnieją stopnie wtajemniczenia, tzw. inicjacja, np. wolnomularstwo, mormoni.

Kulty misteryjne

W religiach pogańskich istniały kulty misteryjne, z których najbardziej znany jest kult Mitry, czyli Mitraizm. Badał je Odo Casel, próbując odnaleźć ich wpływ na mistagogię chrześcijańską.

Tajna działalność

• konspiracja
• ruch AA
• tajne komplety (nauczanie)
• tajny współpracownik

Tajemnice przysłowiowe

• tajemnica poliszynela
• tajemnica publiczna

Gwarancje tajności

• kontrwywiad
• kryptografia
• szyfrowanie

Łamanie tajności

• szpiegostwo
• służby wywiadowcze

Zobacz też

• w prawie rzymskim: Cassia, Gabinia i Papiria
• powiernik
• sekret

Bibliografia

• Carlo Rocchetta: Sacramentaria Fondamentale. Dal «mysterion» al «sacramentum». Bolonia: Edizioni Dehoniane, 1990, s. 598.