Teodozy Cenobiarcha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Teodozy Cenobiarcha
(Teodozy Wielki)
Cenobiarcha – ojciec wielu klasztorów
święty mnich
Ilustracja
Wyobrażenie św. Teodozego Wielkiego (Cenobiarchy) na mozaice z Nea Moni (XI w.)
Data i miejsce urodzenia 424
Mogariassos, w Kapadocji
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 529
Palestyna
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Wspomnienie 11 stycznia (kat.)
11/24 stycznia (praw.)

Teodozy Cenobiarcha, (gr.) Θεοδόσιος ὁ Μέγας, Феодосий Киновиарх, także (prawosł.) św. Teodozy Wielki, cs. Prepodobnyj Fieodosij Wielikij, obszczich żitij naczalnik[1] (ur. 424[2] w Mogariassos, w Kapadocji, zm. 11 stycznia 529) – święty katolicki i prawosławny (święty mnich), pustelnik oraz cenobita[2][3][4].

Życie[edytuj | edytuj kod]

Teodozy urodził się w Kapadocji w Azji Mniejszej, skąd pochodzili także Ojcowie kapadoccy: św. Bazyli, św. Grzegorz z Nazjanzu i św. Grzegorz z Nyssy[4]. W poszukiwaniu drogi do doskonałości chrześcijańskiej udał się do Syrii, gdzie spotkał się z św. Symeonem Słupnikiem. Odwiedził Palestynę i w jaskini położonej przy drodze wiodącej z Jerozolimy do Betlejem utworzył pustelnię. Gromadził wokół siebie uczniów, którzy sukcesywnie zajmowali okoliczne pieczary. Życie pustelnicze zaczęło się przekształcać w formułę życia cenobitycznego-zakonnego we wspólnocie braci[2][3][4].

W 494 roku patriarcha Jerozolimy, Sallustiusz powierzył mu opiekę nad wszystkimi klasztorami Ziemi Świętej. Jako przełożony klasztorów osobiście angażował się w zwalczanie herezji monofizytów. Cesarz Anastazjusz I, który był gorącym zwolennikiem monofizytyzmu, ukarał mnicha wygnaniem[2][3][4].

Teodozjusz powrócił do swojego monasteru po śmierci cesarza w 518 roku. Zmarł w wieku 105 lat i został pochowany w grocie Trzech Króli, gdzie według lokalnej tradycji miała przebywać Święta Rodzina przyjmując Mędrców ze Wschodu. Monaster przetrwał do XV wieku. W 1900 roku ruiny klasztoru przejął prawosławny patriarcha Jerozolimy i umieścił tam mnichów[2][3][4].

Teodozy otrzymał zaszczytny przydomek Cenobiarcha – „ojciec wielu klasztorów”[4].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dies natalis (11 stycznia).

Kościół prawosławny wspomina wielkiego mnicha odpowiednio 11/24 stycznia[a][1].

W ikonografii święty przedstawiany jest jako stary mnich w szatach wielkiej schimy. Ma długą (w niektórych ujęciach sięgającą kolan), siwą brodę. Ręce ma w modlitwie złożone na piersi bądź oburącz trzyma zwój. Niekiedy, gdy jest rozwinięty, czytamy na nim: Troszczcie się o siebie i swoje stado[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jarosław Charkiewicz: św. Teodozy Wielki, cenobiarcha. Serwis Cerkiew.pl. [dostęp 2014-05-04].
  2. a b c d e Piotr Drzyzga: Ojciec wielu klasztorów - św. Teodozy (pol.). kosciol.wiara.pl, 2009-09-11. [dostęp 2014-05-04].
  3. a b c d Teodozy (Teodozjusz) (pol.). Deon.pl. [dostęp 2014-05-03].
  4. a b c d e f Święty Teodozy, opat (pol.). brewiarz.pl, 2013-12-31. [dostęp 2014-05-03].