Thomas Cranmer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Thomas Cranmer
arcybiskup Canterbury
Thomas Cranmer
Kraj działania  Anglia
arcybiskup Canterbury
Okres sprawowania 1533–1555
Wyznanie anglikańskie
Kościół Kościół Anglii
Prezbiterat 1520
Nominacja biskupia 1533
Sakra biskupia 30 marca 1533

Thomas Cranmer (ur. 2 lipca 1489 w Aslockton, zm. 21 marca 1556 w Oksfordzie) – przywódca reformy anglikańskiej i arcybiskup Canterbury za Henryka VIII Tudora, Edwarda VI Tudora i przez krótki czas królowej Marii I Tudor, z rozkazu której został stracony.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie zdobył w Jesus College na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie rozpoczął naukę w roku 1503[1] i gdzie później został profesorem. Cranmer zyskał życzliwość Henryka VIII, doradzając, jak doprowadzić do stwierdzenia nieważności małżeństwa z Katarzyną Aragońską[2] wbrew orzeczeniu papieża. Cranmer został mianowany biskupem Canterbury w 1533, a w 1535 wypowiedział posłuszeństwo papieżowi. Otwarcie opowiedział się za zwierzchnictwem króla nad kościołem w Anglii. Podczas pobytu w Niemczech ożenił się z Margaret Osiander[3].

Kiedy Maria I Tudor została królową Anglii w 1553, w ramach akcji obrony katolicyzmu został on uwięziony pod zarzutem zdrady. W 1556 skazano go na śmierć przez spalenie na stosie[4]. Przed śmiercią pisemnie odwołał swoje antykatolickie poglądy. Jednak w czasie ostatniego słowa przed egzekucją zaprzeczył temu, co wcześniej napisał, mówiąc: Co do papieża, odrzucam go, jako nieprzyjaciela Chrystusa i Antychrysta, z całym jego błędnym nauczaniem. Gdy był już w płomieniach, miał zawołać: Panie Jezu, przyjmij mojego ducha... Widzę niebiosa otwarte i Jezusa stojącego po prawicy Bożej (por. Dz 7,56)[5][6].

Oprócz dzieł literackich na temat Pisma Świętego pozostawił po sobie „Modlitewnik powszechny” (ang. Book of Common Prayer)[3]. Częścią tego modlitewnika było jego tłumaczenie „Księgi Psalmów”, które stało się psałterzem Kościoła anglikańskiego. Wydał też tak zwaną „Biblię Cranmera”, która została przyjęta za wersję oficjalną.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gray 1902 ↓, s. 51.
  2. Thomas Cranmer Biography (ang.). thefamouspeople.com. [dostęp 2018-05-24].
  3. a b Thomas Cranmer (1489 - 1556) (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2018-05-23].
  4. Thomas Cranmer, archbishop of Canterbury (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2018-05-23].
  5. Rudolph W. Heinze, I pray God to grant that I may endure to the end: A New Look at the Martyrdom of Thomas Cranmer, s. 277–280.
  6. Diarmaid MacCulloch, Thomas Cranmer. A Life, s. 600–605.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arthur Gray: Jesus College. Londyn: F.E. Robinson, 1902, seria: University of Cambridge college histories. (ang.)
  • Heinze R. W., "I pray God to grant that I may endure to the end": A New Look at the Martyrdom of Thomas Cranmer, w: Ayris P, Selwyn D., Thomas Cranmer: Churchman and Scholar, Woodbridge, Suffolk, UK: The Boydell Press, 1993, ​ISBN 0-85115-549-9​.
  • MacCulloch D., Thomas Cranmer: A Life, London: Yale University Press, 1996, ​ISBN 0-300-06688-0​.
  • Wilkinson R. Thomas Cranmer: The Yes-Man Who Said No: Richard Wilkinson Elucidates the Paradoxical Career of One of the Key Figures of English Protestantism, "History Review" 2010 wersja on-line