Spalenie na stosie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spalenie na stosie Jana Husa (rok 1415)

Spalenie na stosie – wykonanie kary śmierci poprzez spalenie, znane od starożytności. Wspomina o niej Herodot[1], Plutarch[2] i Seneka[3]. Kara ta była stosowana od starożytności, przez średniowiecze, aż do XIX wieku.

Sposób wykonania kary polegał na przywiązaniu skazańca do słupa, ułożeniu stosu z drewna i podpaleniu go. Skazany najczęściej umierał na skutek zatrucia czadem i innymi składnikami dymu powstającymi w wyniku spalania drewna.

Niekiedy na stosie palono zwłoki skazańców straconych w inny sposób np. przez powieszenie lub uduszenie. Ta definicja jest zawężona, ponieważ uwzględnia spalenie żywej osoby (w odróżnieniu od kremacji, gdzie pali się zwłoki zmarłego, często także na stosie).

Spaleni na stosie[edytuj]

Skazanymi byli chrześcijanie, innowiercy, osoby oskarżone o herezję (heretycy) i zajmowanie się magią (czarownice), palono także Żydów; obok tego karę tę stosowano wobec przegranych oskarżycieli[4] i pospolitych przestępców (np. fałszerzy pieniędzy).

Niektóre osoby skazane na spalenie na stosie:

 Zobacz też kategorię: Osoby spalone na stosie.

Tereny dzisiejszej Polski[edytuj]

W 1315 roku miały miejsce zakończone spaleniem na stosie procesy lucyferian we Wrocławiu, Nysie i Świdnicy[5].

W XVII wieku na terenie Księstwa Nyskiego w Jeseníku, Nysie i innych miejscowościach w latach 1651-1652 na stosach spłonęło około 250 kobiet oskarżonych o uprawianie czarów[6][7].

W 1811 roku w miejscowości Reszel w Prusach, po zatwierdzeniu wyroku przez króla Fryderyka Wilhelma III, spalona została Barbara Zdunk, oskarżona o wzniecenie pożaru (była to prawdopodobnie ostatnia osoba stracona w Europie na stosie).

Kremacja i spalenie zwyczajowe[edytuj]

Spalenie ciała osoby zmarłej, czyli kremacja było lub nadal jest stosowane w niektórych kulturach i religiach, np. w hinduizmie. Jest starym dziedzictwem indoeuropejskim, dlatego praktykowali je także Słowianie[potrzebny przypis]. Szeroko rozpowszechnione także współcześnie[8].

W wielu kulturach (na przykład w Indiach) istniał zwyczaj dobrowolnego spalenia wdowy na stosie ze zwłokami męża – w Indiach zwyczaj ten (od 1829 zakazany) nazywa się sati. Wdowa najczęściej z własnej woli wchodziła na ten stos, gdyż kultura nie przewidywała dla niej żadnej roli po śmierci męża.

Bibliografia[edytuj]

  • Wrzesiński Sz. Krwawa profesja. Rzecz o katach i ich ofiarach, Kraków 2006.
  • Zaremska H. Niegodne rzemiosło. Kat w społeczeństwie Polski XIV-XVI wieku, Warszawa 1986.

Przypisy

  1. Dzieje, księga 1.
  2. Solon 28.
  3. O pokoju ducha 11.
  4. List Gajusza Cezara do Aleksandryjczyków, Papirus Geruzji, P.Giss. univ. 46, ok. 150-200 rok n.e. [+ P.Yale 1385, II w. n. e.]
  5. Leonard J. Pełka, Dualistyczne wizje lucyferianizmu, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego", Studia Religiologica, Z. 41, 2008, [dostęp 2016-03-12].
  6. Procesy czarownic. [dostęp 2010-09-20].
  7. Czarownice w Nysie. National Geographic Polska. [dostęp 2010-09-20].
  8. Kremacja w Polsce, a kremacja na świecie – daleko za Czechami, jeszcze dalej za Japonią [dostęp: 16.03.2016]