Tommaso Campanella

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tommaso Campanella
Campanella-2.png
Imiona i nazwisko Giovanni Domenico Campanella
Data i miejsce urodzenia 5 września 1568, Stignano
Data i miejsce śmierci 21 maja 1639, Paryż
Narodowość włoska
Ważne dzieła Ateizm zwyciężony, Miasto Słońca.

Tommaso Campanella, imiona świeckie Giovanni Domenico (ur. 5 września 1568 w Stignano w Kalabrii, zm. 21 maja 1639 w Paryżu) – włoski filozof, teolog i poeta epoki renesansu, autor dzieła pt. Miasto Słońca oraz Ateizm Zwyciężony o mylącej nazwie ze względu na cenzurę.

Życiorys[edytuj]

Jego ojcem był szewc Geronimo a matką Catarinella. Od dzieciństwa wykazywał wielkie zdolności. Już jako kilkunastoletni młodzieniec znany był ze swej erudycji. W roku 1582 wstąpił do zakonu dominikanów. Tam przyjął imię Tommaso. Przebywał w szeregu klasztorów dominikańskich w Kalabrii. Następnie mieszkał w Neapolu i w Cosenza gdzie studiował astrologię, filozofię i teologię. Jako zwolennik doświadczalnego poznawania przyrody w 1591 roku opublikował pracę krytykującą scholastykę.

W związku z tym (zarzut herezji) został aresztowany i uwięziony. Po uwolnieniu z więzienia, trafił do niego ponownie tym razem z powodu sporów z jezuitami[1]. Uniknąwszy egzekucji dzięki symulowaniu obłąkania, został osadzony w Castel Nuovo w Neapolu[potrzebny przypis], gdzie napisał swoje najlepsze prace, w tym Miasto Słońca (La Città del Sole), w którym zawarł wizję społeczeństwa doskonałego. Ideałem dla Campanelli było miasto-państwo oparte na kulcie pracy, równości społecznej, wspólnocie dóbr i likwidację rodziny. W państwie tym rygorystyczny porządek utrzymywany miał być przez teokratyczno-demokratyczną władzę, która opierałaby się na wiedzy naukowej[2]. Z kolei przeniesiony został do Castel Sant'Elmo, również w Neapolu, gdzie pozostał do 1608. W kolejnych więzieniach przebywał do 1626[potrzebny przypis]. W sumie, w więzieniach papieskich i hiszpańskich spędził 30 lat, pisząc właśnie tam traktat „Ateizm zwyciężony” (lat. Atheismus Triumphatus) – tytuł wprowadza celowo w błąd z powodu cenzury kościelnej[3].

W 1616 roku napisał opublikowaną w 1622 roku pracę "Obrona Galileusza" (łac. Apologia pro Galileo), w której Campanella dokonał próby obrony wywodów astronoma[4].

W 1634 zbiegł do Francji, dokąd dotarła już jego sława. Był przyjęty z honorami przez kardynała Armanda Richelieu. Zmarł w Paryżu w 1639. Jego ostatnim dziełem był wiersz napisany z okazji narodzin przyszłego króla Ludwika XIV zatytułowany "Ecloga in portentosam Delphini nativitatem"[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Kazimierz Lepszy: Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1968, s. 77.
  2. a b Lepszy 1968 ↓.
  3. Campanella (Tommaso). W: J. M. Wheeler: A Biographical Dictionary of Freethinkers of All Ages and Nations. Progressive Publishing Company, 1889.
  4. Tommaso Campanella, Apologia pro Galileo, 1622 (ang.).

Bibliografia[edytuj]

  • Francesco Sorgiovanni, 2002, Stilo e la vallata dello Stilaro. Laruffa Editore s.r.l., Città Universitaria.

Linki zewnętrzne[edytuj]