Trzęsienia ziemi w Turcji i Syrii (2023)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Trzęsienia ziemi w Turcji i Syrii
Ilustracja
Nawiedzone państwa

 Turcja
 Syria

Epicentrum

Gaziantep
Kahramanmaraş

Data

6 lutego 2023

Godzina

I wstrząs: 4:17
II wstrząs: 13:24

Ofiary śmiertelne

59 259 osób[1]

Ranni

121 704 osób

Magnituda

7,8 i 7,7

Położenie na mapie Turcji
Mapa konturowa Turcji, na dole znajduje się punkt z trzema otaczającymi go okręgami o coraz większej średnicy
Ziemia37°10′N 37°02′E/37,166667 37,033333

Trzęsienia ziemi w Turcji i Syrii – dwa silne trzęsienia ziemi, do których doszło 6 lutego 2023 roku w okolicach granicy Turcji z Syrią.

Przebieg kataklizmu[edytuj | edytuj kod]

Ofiary i ranni według państw
Państwo Ofiary Ranni
 Turcja 50 783 107 204
 Syria 8 476 14 500
Razem 59 259 121 704

Pierwszy wstrząs wystąpił o godzinie 4:17 rano czasu miejscowego[2]. Hipocentrum znajdowało się w odległości 33 km od tureckiego miasta Gaziantep na głębokości 17,9 km pod ziemią, a magnituda wynosiła 7,8. Wstrząsy wtórne osiągały magnitudę do 6,7. Było to – obok trzęsienia ziemi z 1939 roku – najsilniejsze trzęsienie ziemi w historii tureckich pomiarów. Tego samego dnia o godzinie 13:24 czasu miejscowego odnotowano, już podczas akcji ratunkowych po pierwszym kataklizmie, drugą falę wstrząsów o magnitudzie 7,7 z epicentrum około 79 km na północny wschód od miasta Kahramanmaraş[3]. Silne wstrząsy nawiedziły także północno-zachodnią Syrię. W wyniku trzęsień ziemi życie straciło ponad 59 tysięcy osób w obu krajach[1]. Pod względem liczby ofiar była to najtragiczniejsza klęska żywiołowa we współczesnej historii Turcji[4].

Trzęsienie było odczuwalne na Cyprze, w Iraku i Libanie. Wstrząsy były również wykrywane przez sejsmografy w Polsce w województwie małopolskim i w podkarpackim[5].

Akcja ratunkowa[edytuj | edytuj kod]

W miejsce katastrofy naturalnej natychmiast rozdysponowano wszelką możliwą pomoc krajową. Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan ogłosił trzymiesięczny stan wyjątkowy w 10. prowincjach objętych wstrząsami i zaalarmował kraje ościenne o potrzebie pozyskania pomocy międzynarodowej[6].

Pomoc poszkodowanym w ramach solidarności ponadnarodowej natychmiast zaoferowało wiele krajów Europy i świata, w tym Polska, Szwecja, Stany Zjednoczone[7][8]. 6 lutego na pokład specjalnie wyczarterowanego dreamlinera PLL LOT lecącego z Polski do Turcji wysłano zespół składający się z 76 strażaków HUSAR Poland Państwowej Straży Pożarnej i osiem wyszkolonych psów poszukiwawczych oraz członków Zespołu Pomocy Humanitarno-Medycznej (ZPHM). Zespół pojechał na miejsce z 20 tonami sprzętu specjalistycznego, w celu podjęcia akcji ratowniczo-poszukiwawczej[9]. W przeciągu niecałych 72 godzin Polakom udało się uratować co najmniej 12 osób[10]. Dzień po trzęsieniu do pomocy zadeklarowali się też polscy ratownicy górniczy ze spółki PGG oraz JSW[11], którzy udali się do Turcji polskim rządowym samolotem. 8 lutego, Ministerstwo Obrony poinformowało, że na teren Turcji zostanie wysłany 52-osobowy zespół lekarzy z Wojskowego Szpitala Polowego we Wrocławiu razem z mobilnym punktem medycznym[12].

W koordynowanie pomocy humanitarnej zaangażował się m.in. Międzynarodowy Komitet Ratunkowy (IRC), Unia Europejska oraz Sojusz Północnoatlantycki[13][14]. Nad Turcją otwarto humanitarny korytarz powietrzny w celu przyspieszenia operacji ratunkowej[15].

Udzielanie pomocy na miejscu było szczególnie skomplikowane ze względu na niską temperaturę – bliską zeru stopni Celsjusza – oraz opady deszczu i śniegu. Akcję ratunkową dodatkowo utrudniały: oblodzenie dróg, a miejscami brak dojazdu spowodowany samym kataklizmem lub słabo rozbudowaną infrastrukturą jak np. w Syrii[16]. Ponadto w dniu 20 lutego 2023 doszło do kolejnego trzęsienia ziemi o magnitudzie 6,3 z epicentrum w Antiochii, co doprowadziło do zawalenia się budynków uszkodzonych na skutek wstrząsów z 6 lutego[17].

W akcji ratunkowej wzięło udział co najmniej 100 tys. ratowników i członków służb mundurowych[14].

Światowa Organizacja Zdrowia zajęła się kierowaniem pierwszej pomocy i leków do poszkodowanych krajów[18].

Reakcja międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Skutki trzęsienia w Turcji

W akcjach ratunkowych pomoc zadeklarowało ponad 80 rządów na całym świecie w tym: Czechy, Francja, Malta, Holandia, Indie, Polska, Algieria, Włochy, Mołdawia, Izrael, Węgry, Niemcy, Serbia, Słowacja, Wielka Brytania, Rosja. Większość z nich wysłało kilkudziesięcioosobowe grupy złożone z ratowników górniczych, ekspertów, anestezjologów[18].

Błyskawicznie pomocą na miejscu lub przez organizowanie dostaw humanitarnych zajęły się organizacje pożytku publicznego (OPP) np. Lekarze bez granic, IRC, Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża oraz Save the Children[13].

UNHCR, UNICEF oraz WHO udzieliły pomocy w obu państwach poprzez organizowanie zbiórek a następnie dystrybucję koców, kurtek i ciepłej żywności. Szczególną pomocą objęto Syrię ze względu na trwającą w tym kraju wojnę[13].

W operacji logistycznej wykorzystano Europejski Mechanizm Ochrony Ludności[19], który w użyciu z innymi mechanizmami w ramach UE przyczynił się do utworzenia 27 zespołów ratowniczych z 19 różnych państw, w tym z Albanii i Czarnogóry[20].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Depremlerdeki can kaybı 50 bin 783'e yükseldi, dw.com, 5 maja 2023 (tur.).
  2. Sylwia Bagińska, Ziemia zatrzęsła się o 4.17. Wielu zabitych w Turcji i Syrii, gigantyczne zniszczenia, WP Wiadomości, 6 lutego 2023.
  3. Kolejne bardzo silne wstrząsy w Turcji, PAP, 6 lutego 2023.
  4. Trzęsienie ziemi z 6 lutego najtragiczniejsze we współczesnej historii Turcji, Rzeczpospolita (gazeta), 14 lutego 2023 [dostęp 2023-02-14].
  5. Mateusz Stelmaszczyk: Trzęsienie ziemi w Turcji. 134 nakazy aresztowania. interia.pl, 2023-02-12. [dostęp 2023-02-13]. (pol.).
  6. Major earthquakes kill thousands of people in Turkey and Syria, www.aljazeera.com, 6 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).
  7. Katarzyna Podraza: Które kraje ruszyły z pomocą do Turcji i Syrii?. rmf24.pl, 2023-02-07. [dostęp 2023-02-07]. (pol.).
  8. Sweden sends 7 mln SEK in humanitarian aid to Turkey, Syria following deadly earthquake, www.stockholmcf.org, 7 lutego 2023 (ang.).
  9. mj: Szef BBN do ratowników: prezydent dziękuje wam za natychmiastową gotowość. PAP, 2023-02-06. [dostęp 2023-02-07]. (pol.).
  10. Turcja: Polscy strażacy uratowali 10 osobę; to młoda kobieta, www.portalsamorzadowy.pl [dostęp 2023-02-08] (pol.).
  11. "Do Turcji poleci około 50 ratowników górniczych...", www.pap.pl, 8 lutego 2022 [dostęp 2022-02-08].
  12. Wojsko Polskie na pomoc Turcji. W akcji ratunkowej wezmą udział 52 osoby, www.rmf24.pl, 8 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08].
  13. a b c Earthquakes Struck the Heart of the World’s Largest Refugee Population. Here’s How to Help, www.time.com, 6 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).
  14. a b Everything We Know About the Deadly Earthquakes in Turkey and Syria, www.time.com, 6 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).
  15. Turkish military sets up air aid corridor to earthquake zone -ministry, www.reuters.com, 6 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).
  16. Trzęsienie ziemi: dlaczego Turcja jest tak zagrożona sejsmicznie?, www.dw.com, 8 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08].
  17. Panic as Turkey, Syria rocked again by 6.3M earthquake, Reuters, 20 lutego 2023 [dostęp 2023-02-21] (ang.).
  18. a b Major earthquakes hit Turkey, Syria: Who is stepping up to help?, www.aljazeera.com, 7 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).
  19. "Unijny mechanizm ochrony ludności...", www.gov.pl [dostęp 2023-02-08].
  20. EU sends 27 rescue teams to quake-hit regions of Türkiye, Philippie News Agency (pna), 7 lutego 2023 [dostęp 2023-02-08] (ang.).