Uher

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uher
Dawny młyn (browar dworski) z 1 poł. XIX w.
Dawny młyn (browar dworski) z 1 poł. XIX w.
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Chełm
Liczba ludności (2011) 256[1]
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-100[2]
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0101735
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełm
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Chełm
Uher
Uher
Położenie na mapie powiatu chełmskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chełmskiego
Uher
Uher
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Uher
Uher
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Uher
Uher
Ziemia51°04′38″N 23°24′32″E/51,077222 23,408889

Uherkolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 256 mieszkańców[1] i była dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Chełm.

Krótki opis[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie XIX i XX wieku istniał piękny, klasycystyczny dwór Olędzkich który został spalony w 1914 roku przez Kozaków. Obecnie dawny młyn wraz z po dworskim czworakiem został przekształcony na galerię malarstwa i pracy twórczej. We wsi znajduje się sklep, pozostałości zespołu dworskiego, stawy rybne. W roku 2003 wzniesiono nowy budynek nagrodzony m.in. Kryształową Cegłą przyznawana w dziedzinie architektury budowlanej. W budynku tym mieści się Zespół Szkół im. Romualda Traugutta.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Uher z czeskiego znaczy Węgier[5]. Według B.Czopek autorki „Nazw miejscowych dawnej ziemi Chełmskiej i Bełskiej” , wieś Uher przyjęła nazwę od nazwy narodowości zmieszkującej miejscowość[6]. Jest jednak i inny zapis pozwalający przypuszczać że nazwa Uher powstała od nazwy osobowej bowiem nieopodal wyludnionych Rahożyc, ok. 1598 r Mikołaj Uhrowiecki założył wieś Uher, czego dowiódł na podstawie dokumentów sądowych biskup Franciszek Olędzki.[7]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według opisu z „Leksykonu miejscowości powiatu Chełmskiego” autorstwa Andrzeja Wawryniuka[8] wieś należała do rodziny Olędzkich, z których pochodził słynny pijar, sufragan kijowski Michał Ignacy Olędzki (1733-1803). W tym czasie do Olędzkich należały jeszcze i sąsiednie wsie: Brykowiec, Depułtycze Ruskie oraz Weremowice. Po śmierci biskupa majątek ten uległ rozdrobnieniu, a sam Uher znalazł się w posiadaniu Saryusz-Bielskich. Na licytacji Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego nabył Uher Kazimierz Florian Fudakowski (1831-1901), żonaty z Ludwiką Saryusz-Bielską, córką Wincentego (1813 -1891) i Michaliny z Biegańskich. W latach 90. XIX wieku odkupił on jeszcze od rodziny Zakrzewskich Depułtycze Ruskie i Wojniaki, a w wieloletnią dzierżawę wziął Depułtycze Królewskie, ongiś królewszczyznę, skonfiskowaną przez Rosjan. W ten sposób Kazimierz Fudakowski zaokrąglił całość swego majątku do około 4200 morgów ziemi ornej, łąk, stawów, torfowisk i lasów[8]. W czasie pierwszej wojny światowej zarówno Uher z siedzibą, jak należące do dominium folwarki zostały jednak do tego stopnia zniszczone, że właściciel wróciwszy w 1918 r. z Rosji zdecydował się wszystko sprzedać. W konsekwencji, w okresie międzywojennym cały majątek rozparcelowano. W 1914 r. spalony został także przez Kozaków stary dwór klasycystyczny, wybudowany zapewne w drugiej połowie XVIII w. przez Olędzkich[8].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

O historii Uhra i miejscowości należących ongiś do klucza uherskiego (Depułtycze Stare, Zagroda czyli dawne Rahożyce, Brykowiec, Weremowice) pisał szeroko w swoich dwóch esejach historycznych, naukowo udokumentowanych, dr Marian Janusz Kawałko (patrz "Rocznik Chełmski" tom XIII i tom XIV) autor obszernej monografii o Rejowcu i kluczu rejowieckim (Lublin 2009, 2011 - wydanie II rozszerzone). Autor prostuje i rozszerza w czasie zamieszczone tu informacje.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-10-15].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  5. Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski: Znaczenie słowa Uher. [dostęp 2015-10-15].
  6. Czopek ↓, s. 79.
  7. Marian Janusz Kawałko: Rocznik Ziemi Chełmskiej t. XIII. W: Rocznik Chełmski [on-line]. [dostęp 2015-10-15].
  8. a b c Andrzej Wawryniuk: Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego. Chełm: Starostwo Powiatowe w Chełmie, 2002, s. 477. ISBN 83-916380-0-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]