Staw (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miejscowości w gminie Chełm. Zobacz też: Staw.
Staw
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Chełm
Liczba ludności 540[1]
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-151[2] Staw
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0101617
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Staw
Staw
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Staw
Staw
Ziemia 51°11′12″N 23°23′49″E/51,186667 23,396944

Stawwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm[3][4].

W latach 19701954 miejscowość była siedzibą gminy Staw. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie chełmskim.

Jest to wieś sąsiadująca z Parypsami i Ochożą. Ze Stawu widoczny jest rezerwat florystyczny Stawska Góra. Obok drogi na Cyców położony jest zalew, który jest odpowiedzialny za podniesienie wód gruntowych. Przez Staw płynie rzeka Garka.

Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Chełm[5].

Historia[edytuj]

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego w okresie zaborów – Staw to dwór i wieś w powiecie chełmskim guberni lubelskiej, ówczesnej gminie Staw, parafii łacińskiej w Czułczycach, greckokatolickiej w Spasie odległe 8 wiorst od Chełma[6].

W 1870 r. folwark Staw posiadał według opisu rozległość 1168 mórg, był w nim młyn, wiatrak, cegielnia, eksploatowano pokłady wapienia. Wieś Staw posiadała 46 osad gospodarujących na 595 morgach.
W roku 1827 r. spisano 26 domów zamieszkałych przez 253 mieszkańców.

Jak opisuje Bronisław Chlebowski „było to gniazdo rodziny Stawskich, Wierzchowskich i Chylińskich, gdyż dwie ostatnie rodziny pochodzą od braci Stawskich, którzy w Wierzchowiskach i Chylinie zamieszkiwali, jak to widać z aktu rozgraniczenia wsi Parypsy i Staw r. 1455, znajdującego się w arohiwum K. Kraszewskiego w Romanowie.”
Od Stawskich dobra przeszły do Świrskich. W końcu XVIII w. dziedzicem był Mateusz Swirski z rodu kniaziów smoleńskich, cześnik krasnostawski. Od Świrskich w posagu majątek dostał się Cieszkowskim, później tą drogą Kozyrskim[6].

Zabytki[edytuj]

  • Dawny ośrodek dworski, obecnie bardzo zniszczony i zaniedbany, położony wśród łąk. Do starego drewnianego domu prowadzi aleja grabowa. Park zawiera około 300 drzew z 9 gatunków. Dominują: grab pospolity ok. 200 szt. w alei grabowej długości ok. 150 m, olsza czarna 25, jesion wyniosły 20, klon pospolity 11, wierzba krucha 10, lipa drobnolistna 15 szt., w tym o obwodach 5,5, 4,8, 4,5 m. Skupienia zarośli tworzą przede wszystkim: bez czarny 5 a, bez turecki 3 a, śliwa ałycza 1 a. – (Opis dostarcza „Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego” autorstwa Andrzeja Wawryniuka)[7]

Drzewa w parku stawskim stanowią pomniki przyrody ożywionej wymienione w katalogu Lubelskie pomnik przyrody[8]

Przypisy

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-07-28].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-10-11].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  5. Jednostki pomocnicze gminy Chełm. Urząd Gminy Chełm. [dostęp 2015-10-11].
  6. a b Staw (8) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.
  7. Andrzej Wawryniuk: Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego. Chełm: Starostwo Powiatowe w Chełmie, 2002, s. 477. ISBN 8391638006.
  8. RDOS Lublin: Pomniki przyrody ożywionej i nieożywionej w Lubelskim. [dostęp 2015-10-11].