Staw (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miejscowości w gminie Chełm. Zobacz też: Staw.
Staw
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Chełm
Liczba ludności 540
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-151[1] Staw
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0101617
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Staw
Staw
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Staw
Staw
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Staw
Staw
Ziemia 51°11′12″N 23°23′49″E/51,186667 23,396944

Stawwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm[2][3].

W latach 1970-1954 miejscowość była siedzibą gminy Staw. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie chełmskim.

Jest to wieś sąsiadująca z Parypsami i Ochożą. Mieszka w niej około 100 mieszkańców. Ze Stawu widoczny jest rezerwat florystyczny Stawska Góra. Obok drogi na Cyców położony jest zalew, który jest odpowiedzialny za podniesienie wód gruntowych. Przez Staw płynie rzeka Garka.

Wieś stanowi sołectwo - zobacz jednostki pomocnicze gminy Chełm[4].

Historia[edytuj]

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego w okresie zaborów - Staw to dwór i wieś w powiecie chełmskim guberni lubelskiej, ówczesnej gminie Staw, parafii łacińskiej w Czułczycach, greckokatolickiej w Spasie odległe 8 wiorst od Chełma.[5]

W 1870 r. folwark Staw posiadał według opisu rozległość 1168 mórg, był w nim młyn, wiatrak, cegielnia, eksploatowano pokłady wapienia. Wieś Staw posiadała 46 osad gospodarujących na 595 morgach.
W roku 1827 r. spisano 26 domów zamieszkałych przez 253 mieszkańców.

Jak opisuje Bronisław Chlebowski „było to gniazdo rodziny Stawskich, Wierzchowskich i Chylińskich, gdyż dwie ostatnie rodziny pochodzą od braci Stawskich, którzy w Wierzchowiskach i Chylinie zamieszkiwali, jak to widać z aktu rozgraniczenia wsi Parypsy i Staw r. 1455, znajdującego się w arohiwum K. Kraszewskiego w Romanowie.”
Od Stawskich dobra przeszły do Świrskich. W końcu XVIII w. dziedzicem był Mateusz Swirski z rodu kniaziów smoleńskich, cześnik krasnostawski. Od Świrskich w posagu majątek dostał się Cieszkowskim, później tą drogą Kozyrskim[5].

Zabytki[edytuj]

  • Dawny ośrodek dworski, obecnie bardzo zniszczony i zaniedbany, położony wśród łąk. Do starego drewnianego domu prowadzi aleja grabowa. Park zawiera około 300 drzew z 9 gatunków. Dominują: grab pospolity ok 200 szt. w alei grabowej długości ok. 150 m, olsza czarna 25, jesion wyniosły 20, klon pospolity 11, wierzba krucha 10, lipa drobnolistna 15 szt., w tym o obwodach 5,5, 4,8, 4,5 m. Skupienia zarośli tworzą przede wszystkim: bez czarny 5 a, bez turecki 3 a, śliwa ałycza 1 a. - (Opis dostarcza „Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego” autorstwa Andrzeja Wawryniuka)[6]

Drzewa w parku stawskim stanowią pomniki przyrody ożywionej wymienione w katalogu Lubelskie pomnik przyrody[7]

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-10-11].
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  4. Jednostki pomocnicze gminy Chełm. Urząd Gminy Chełm. [dostęp 2015-10-11].
  5. a b Staw (8) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XI (Sochaczew – Szlubowska Wola) z 1890 r.
  6. Andrzej Wawryniuk: Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego. Chełm: Starostwo Powiatowe w Chełmie, 2002, s. 477. ISBN 8391638006.
  7. RDOS Lublin: Pomniki przyrody ożywionej i nieożywionej w Lubelskim. [dostęp 2015-10-11].