Ulica Podwale w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Podwale
Stare Miasto
Ulica Podwale na wysokości ulicy Piekarskiej
Ulica Podwale na wysokości ulicy Piekarskiej
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Podwale
ulica Podwale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Podwale
ulica Podwale
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Podwale
ulica Podwale
Ziemia52°14′53,6″N 21°00′37,0″E/52,248222 21,010278
Pomnik Jana Kilińskiego
Ulica Podwale przy Kilińskiego, pierwszy budynek z lewej – oficyna pałacu Raczyńskich (nr 23)

Podwale – ulica w Śródmieściu Warszawy.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica prowadzi wzdłuż murów staromiejskich od placu Zamkowego do ulicy Nowomiejskiej. Po drodze spotykają się i krzyżują z nią następujące ulice:

Ulica Podwale jest ulicą jednokierunkową.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Biegnąca łukiem ulica Podwale powstała u stóp murów miejskich i fosy otaczających Stare Miasto. Początkowo zwana była ulicą Zawalną. W miarę powiększania się miasta budowane tu były kamienice bogatszych mieszczan i arystokracji, stopniowo opuszczających panującą wewnątrz murów ciasnotę. W XVIII wieku przy Podwalu znajdowało się 5 pałaców, 11 kamienic, 19 domów mieszczan, 2 dworki, stajnie, jatki, szpital miejski oraz kilka kantorów bankierskich[1]. Z czasem jednak prestiż ulicy spadł i zapełniła się ona ścisłą zabudową, w którą włączone były historyczne mury.

W 1881 poprowadzono tędy linię tramwaju konnego.

Wraz z odsłonięciem i rekonstrukcją umocnień w latach 30. XX wieku, a następnie w okresie powojennym ulica została ukształtowana w stanie obecnym, wraz z pasem zieleni znajdującym się pomiędzy nią a murami w miejscu usuniętej zabudowy.

W czasie powstania warszawskiego, 13 sierpnia 1944, wieczorem u zbiegu Podwala i Kilińskiego (pomiędzy numerami 1 i 3) doszło do wybuchu niemieckiego pojazdu przeznaczonego do podkładania ładunków wybuchowych typu Borgward Sd.Kfz.301, który powstańcy zdobyli podczas odpierania ataku Niemców na barykadę na Podwalu. W wybuchu zginęło około 300 osób, zarówno powstańców, jak i cywilów, a wiele odniosło rany[2]. Kontuzjowany został m.in. generał Tadeusz Bór-Komorowski, który znajdował się w tym czasie w pałacu Raczyńskich[3].

Po 1945 nie odbudowano budynków po parzystej stronie ulicy, odsłaniając mury obronne.

Ulica jako założenie urbanistyczne została w 1965 wpisana do rejestru zabytków – nr rej. 435.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 650. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 740. ISBN 978-83-240-10578. OCLC 938718461. (pol.)
  3. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie 1944. Zarys działań natury wojskowej. Instytut Wydawniczy "PAX", 1969, s. 159.