Barbakan w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy barbakanu w Warszawie. Zobacz też: Barbakan w Krakowie oraz ruiny barbakanu w Bieczu.
Barbakan w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 336/3 z 1 lipca 1965[1]
Barbakan od strony zachodniej
Barbakan od strony zachodniej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Nowomiejska
Architekt Jan Baptysta z Wenecji
Ukończenie budowy 1548
Ważniejsze przebudowy 1954
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Barbakan w Warszawie
Barbakan w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Barbakan w Warszawie
Barbakan w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Barbakan w Warszawie
Barbakan w Warszawie
Ziemia52°15′02″N 21°00′36″E/52,250556 21,010000

Barbakan w Warszawiebarbakan wzniesiony około 1548 w pasie warszawskich murów obronnych jako przedbramie Bramy Nowomiejskiej Starego Miasta.

Historia[edytuj]

Ceglana budowla ma formę wysuniętej przed fosę półokrągło zakończonej dwukondygnacyjnej bastei przejazdowej[2]. Jej projektantem był architekt Jan Baptysta z Wenecji[3]. Na przełomie XVI i XVII została ona zwieńczona renesansową attyką[3].

Już w chwili jego wybudowania barbakan był anachroniczny i nie spełniał poważniejszych funkcji obronnych, głównie wskutek rozwoju artylerii. Tylko raz w swej historii uczestniczył w obronie Warszawy – podczas potopu szwedzkiego, kiedy to wojska króla Jana Kazimierza odbijały go 30 czerwca 1656 z rąk szwedzkich.

W XVIII w. barbakan częściowo rozebrano, a w XIX w. jego pozostałości włączono w obręb nowo wybudowanych w jego miejscu kamienic. W latach 1937–1938, pod kierownictwem Jana Zachwatowicza zrekonstruowano fragment murów oraz zachodnią część mostu Barbakanu dzięki wyburzeniu stojącego w tym miejscu domu.

Podczas oblężenia Warszawy w 1939 oraz powstania warszawskiego cała zabudowa Starówki uległa zniszczeniu. Po wojnie Biuro Odbudowy Stolicy postanowiło nie odbudowywać kamienic okalających dawne mury miejskie. W zamian postanowiono odsłonić ich pozostałości i odbudować barbakan. Rekonstrukcji dokonano w latach 1952–1954 pod kierownictwem Wacława Podlewskiego na podstawie XVII-wiecznych rycin.

Obecnie w Barbakanie znajduje się stała wystawa Muzeum Warszawy (czynna w sezonie letnim) poświęcona Staremu Miastu oraz murom obronnym Starej Warszawy.

Na wewnętrznym murze znajduje się tablica z piaskowca upamiętniająca żołnierzy i mieszkańców walczących w czasie potopu szwedzkiego, wmurowana w trzechsetną rocznicę wyzwolenia miasta (1956)[4].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – Warszawa. 30 września 2016; 3 miesiące temu.
  2. Jerzy Łoziński, Andrzej Rottermund (red.): Katalog zabytków sztuki. Miasto Warszawa. Część I – Stare Miasto. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczna i Filmowe, 1993, s. 122. ISBN 83-221-0628-9.
  3. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 45. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 198–199. ISBN 83-912463-4-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]