Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Křesťanská a demokratická unie – Československá strana lidová
Państwo  Czechy
Skrót KDU-ČSL
Lider Pavel Bělobrádek
Data założenia 1919 (w nowej formule: 1992)
Adres siedziby Palác Charitas, Karlovo nám. 5, 128 01 Praha 2
Deklarowana
ideologia polityczna
Chadecja
Deklarowane
poglądy gospodarcze
społeczna gospodarka rynkowa
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Ludowa
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa
Młodzieżówka Młodzi Chrześcijańscy Demokraci (Mladí křesťanští demokraté)
Obecni senatorowie 5
Obecni eurodeputowani 1
http://www.kdu.cz
Czechy
Godło Czech
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Czech

Wikiprojekt Polityka

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (czes. Křesťanská a demokratická unie – Československá strana lidová, KDU-ČSL) – czeska chadecka partia polityczna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Swe korzenie wiąże z powstałą w 1894 Partią Chrześcijańsko-Socjalistyczną. Samo ČSL zostało natomiast założone w styczniu 1919, jednocząc inne katolickie partie. Prezesem został Jan Šrámek, późniejszy premier rządu na uchodźstwie (1940–1945). Ugrupowanie wchodziło w skład tzw. piątki – partii politycznych, które rezerwowały sobie prawo do odgrywania głównej roli w życiu politycznym I Republiki[1]. Partia funkcjonowała również po II wojnie światowej, zarówno na emigracji, jak i w kraju. W 1948 liczyła 500 tys. członków, jednak w następnym roku liczba ta została ograniczona do 20 tys.[2] w związku ze stopniową likwidacją pluralizmu politycznego w dobie stalinizacji kraju. Jako Czechosłowacka Partia Ludowa istniała do 1990, uczestnicząc we Froncie Narodowym, delegując swych przedstawicieli do parlamentu, rządu i komitetów (rad) narodowych. Pozostawała jednocześnie bez wpływu na politykę państwa, dzieląc los ugrupowań satelickich w krajach tzw. demokracji ludowej.

Ugrupowanie pod nazwą Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa odrodziło się na początku transformacji ustrojowej. Powstało z połączenia koncesjonowanej ČSL i tworzonej przez dysydentów z Václavem Bendą na czele Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (KDU). KDU-ČSL, będące ugrupowaniem o profilu konserwatywnym i chrześcijańsko-demokratycznym[3], ma względnie stały elektorat (6-10%); najsilniejszy w tradycyjnie katolickich obszarach Moraw. Partia liczy 38 tys. członków[4] (druga pod tym względem w Czechach po KSČM). W latach 90. i na początku XXI wieku KDU-ČSL była niezbędnym elementem koalicji rządowych, zarówno centroprawicowych, jak i centrolewicowych. W kolejnych rządach reprezentowali ją m.in. Cyril Svoboda i Miroslav Kalousek. Po wyborach w 2002 KDU-ČSL weszła do rządu wraz z ČSSD i liberałami z US-DEU. W wyborach parlamentarnych w 2006 partia zajęła czwarte miejsce z poparciem 7,2%, co dało jej 13 z 200 mandatów w Izbie Poselskiej. W latach 2006–2009 była częścią centroprawicowej koalicji tworzącej drugi rząd Mirka Topolánka. W 2009 część jej członków (w tym były przewodniczący Kalousek) odeszło z partii i znalazło się wśród założycieli nowego ugrupowania TOP 09. W wyborach 2010 partia nie przekroczyła 5%-owego progu wyborczego i jej przedstawiciele znaleźli się poza parlamentem[5].

Władze partii, reprezentacja i kontakty[edytuj | edytuj kod]

W latach 2009–2010 na czele partii stał ponownie Cyril Svoboda, obecnie urzędującą przewodniczącą jest Michaela Šojdrová[6]. Na początku 2010 partia miała swoich przedstawicieli w Izbie Poselskiej (9)[7], Senacie (4)[8] i Parlamencie Europejskim (2)[9]. Obecnie nie jest już reprezentowana w Izbie Poselskiej, a w Senacie ma trzech przedstawicieli[10]. Ugrupowanie współpracuje z Młodymi Chrześcijańskimi Demokratami, Stowarzyszeniem Kobiet KDU-ČSL, Instytutem Studiów Politycznych i Gospodarczych oraz Europejską Akademią Demokracji. Na forum europejskim stowarzyszone jest z Europejską Partią Ludową[11]. Partia wydaje własne czasopismo "Nový hlas"[12].

Przypisy

  1. Oprócz ČSL były to: Czechosłowacka Partia Socjaldemokratyczna, Republikańska Partia Ludu Wiejskiego i Małorolnego (tzw. Partia Agrarna), Czechosłowacka Partia Narodowo-Socjalistyczna i Czechosłowacka Narodowa Demokracja, zob. Jerzy Tomaszewski, Czechy i Słowacja, Warszawa 2008, s. 38
  2. Marek Migalski, Koncepcja "mostu między Wschodem a Zachodem" Edwarda Benesza, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania i Marketingu, Sosnowiec 2004, s. 166
  3. Partia podobnie jak ODS opowiada się za gospodarką rynkową, w sferze wartości ma jednak charakter jednoznacznie prawicowy, będąc zwolenniczką dialogu państwa z Kościołem katolickim, zakazu przerywania ciąży, występuje również przeciwko legalizacji tzw. związków i małżeństw homoseksualnych oraz eutanazji. W 2010 określała się jako jedyna opoka dla prawicowych wyborców, zob. KDU-ČSL je šancí pro pravicové voliče
  4. Informacja o członkostwie w KDU-ČSL
  5. Sečteny jsou tři čtvrtiny hlasů. ČSSD vede, ale zvítězí pravice, lidovky.cz z 29 maja 2010 (cz.)
  6. Zarząd KDU-ČSL
  7. Posłowie KDU-ČSL
  8. Senatorowie KDU-ČSL
  9. Europosłowie KDU-ČSL
  10. Seznam senátorů, senat.cz [dostęp: 15 sierpnia 2010]
  11. Organizacje partnerskie KDU-ČSL
  12. Nový hlas

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]