Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku
Państwo  Czechy
Rodzaj wybory parlamentarne
Data przeprowadzenia 15–16 października 1996 (I tura); 22–23 października 1996 (II tura)
Data zarządzenia 21 grudnia 1995
przez: prezydenta
Václava Havla[1]
Podstawa prawna 245/1995 Sb.[2]
Ordynacja wyborcza większościowa (system większości bezwzględnej)
Głosowanie
poprzednie:
brak
następne:
1998
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku odbyły się 15 i 16 października (I tura) oraz 22 i 23 października 1996 (II tura), zgodnie z postanowieniem prezydenta Václava Havla z 21 grudnia 1995[1]. Wyłoniono w nich wszystkich 81 członków I kadencji Senatu. Stało się jedyny raz po ustanowieniu tego organu, bowiem zgodnie z Konstytucją Republiki Czeskiej senatorowie są wybierani na 6-letnią kadencję, przy czym co 2 lata odnawiana jest 1/3 składu izby (27 deputowanych).

Zwycięzcą wyborów została Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), której przedstawiciele zdobyli najwięcej mandatów oraz największą liczbę głosów w obu turach. Miejsca w izbie wyższej Parlamentu Republiki Czeskiej uzyskali także kandydaci wysunięci przez: Czeską Partię Socjaldemokratyczną (ČSSD), Unię Chrześcijańską i Demokratyczną – Czechosłowacką Partię Ludową (KDU-ČSL), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (ODA), Komunistyczną Partię Czech i Moraw (KSČM) oraz Unię Demokratyczną (DEU), a także jeden kandydat niezależny.

Ordynacja wyborcza[edytuj | edytuj kod]

Podstawą do przeprowadzenia wyborów była Ustawa z dnia 27 września 1995 o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej oraz zmianie i uzupełnieniu niektórych innych ustaw (Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů)[2]. Odbyły się one w 81 okręgach jednomandatowych na zasadzie większości bezwzględnej[a]. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał w danym okręgu ponad 50% głosów ważnych, po 6 dniach od zakończenia głosowania odbywała się decydująca tura w z udziałem 2 kandydatów z najlepszymi wynikami w I turze[b].

Były to jedyne wybory do Senatu Republiki Czeskiej, w których wyłoniono cały skład izby, a także jedyna elekcja Senatu przeprowadzona równocześnie na obszarze całego kraju oraz niezależnie od wyborów samorządowych[3]. Od 1996 co kolejne 2 lata odnawiana jest 1/3 mandatów, czyli głosowania przeprowadzane jest w 27 okręgach. Senatorów wyłonionych w 1996 podzielono z tego względu na 3 klasy, zależnie od długości kadencji i numeru okręgu – w pierwszej deputowanych wybrano na 2 lata (okręgi o numerach ), w drugiej na 4 lata (okręgi o numerach ), w trzeciej na 6 lat (okręgi o numerach )[c].

Podział okręgów wyborczych według długości kadencji senatorów wybranych w 1996[c]
Kadencja Numery okręgów
1996–1998 1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28, 31, 34, 37, 40, 43, 46, 49, 52, 55, 58, 61, 64, 67, 70, 73, 76, 79
1996–2000 2, 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29, 32, 35, 38, 41, 44, 47, 50, 53, 56, 59, 62, 65, 68, 71, 74, 77, 80
1996–2002 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45, 48, 51, 54, 57, 60, 63, 66, 69, 72, 75, 78, 81

Liczba ludności każdego z okręgów nie mogła niższa lub wyższa o 15% od średniej liczby mieszkańców przypadającej na mandat w skali państwa (tzw. normy przedstawicielskiej)[d].

Czynne prawo wyborcze przysługiwało każdemu obywatelowi Republiki Czeskiej, który najpóźniej w drugim dniu głosowania (I tura) ukończył 18. rok życia[e]. Bierne prawo wyborcze miały osoby z prawem czynnym, które najpóźniej w drugim dniu głosowania ukończyły 40. rok życia[f]. Zgłaszać kandydatów mogły partie i ruchy polityczne oraz ich koalicje, ponadto prawo wysunięcia swojej kandydatury przysługiwało każdemu wyborcy, który przedłożył okręgowej komisji wyborczej 1000 podpisów poparcia wyborców zamieszkałych w danym okręgu[g].

Pierwsza tura[edytuj | edytuj kod]

O mandaty senatorskie ubiegało się 519 kandydatów zgłoszonych przez partie i ruchy polityczne oraz 49 niezależnych. Najwięcej kandydatów wysunęły: Komunistyczna Partia Czech i Moraw (81, jako jedyna we wszystkich okręgach), Obywatelska Partia Demokratyczna (80), Czeska Partia Socjaldemokratyczna (79), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (50) oraz Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (45)[4].

Pierwsza tura głosowania rozpoczęła się 15 października 1996 (godziny 14–22), a zakończyła kolejnego dnia (godziny 7–14)[h]. Frekwencja wyniosła 35,08%; najwyższa była w okręgu nr 27 – Praga 1 (49,72%), najniższa w okręgu nr 5 – Chomutov (20,89%)[5].

Dzięki uzyskaniu bezwzględnej większości głosów mandaty senatorskie w I turze zdobyło 3 kandydatów ODS i 1 przedstawiciel KDU–ČSL. Największy odsetek głosów – 54,13% – uzyskał Jan Koukal z ODS (okręg nr 25 – Praga 6)[6]. W pozostałych 77 okręgach konieczne było przeprowadzenie kolejnej tury wyborów; w 73 na 1. miejscu znajdowali się kandydaci ODS, w 2 – ODA, w 1 – KDU–ČSL i KSČM[7].

Druga tura[edytuj | edytuj kod]

W decydującej turze wyborów zmierzyli się kandydaci: Obywatelskiej Partii Demokratycznej (76), Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (48), Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (17), Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (7), Komunistycznej Partii Czech i Moraw (4), Unii Demokratycznej (1) oraz 1 kandydat niezależny[7]. Najwięcej było pojedynków między przedstawicielami pierwszych dwóch z wymienionych partii – 47[8].

Drugą turę przeprowadzono 22 i 23 października 1996 w godzinach analogicznych do poprzedniej rundy głosowania. Frekwencja była niższa niż tydzień wcześniej – 30,63%; najwięcej osób zagłosowało w okręgu nr 20 – Praga 4 (40,94%), najmniej w okręgu nr 70 – Ostrawa-miasto (17,47%)[9].

Zwycięzcą wyborów została ODS, która zdobyła łącznie 32 mandaty. Miejsca w Senacie uzyskały również wszystkie partie, których przedstawiciele znaleźli się w II turze: ČSSD – 25, KDU-ČSL – 13, ODA – 7, KSČM – 2 i DEU – 1, a także kandydat niezależny[10]. Najlepszy procentowo wynik w ponownym głosowaniu – 72,91% – uzyskała Jitka Seitlová z KDU-ČSL (okręg nr 63 – Przerów)[11]. Spośród 77 senatorów wyłonionych w II turze 33 uzyskało najlepszy wynik także tydzień wcześniej, zaś 44 zajęło w I turze 2. pozycję[12].

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Źródło: Český statistický úřad[7][13][5].

Partia zgłaszająca I tura II tura Mandaty
Głosy % Głosy % I II Σ %
Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS) 1 006 036 36,48 1 134 044 49,15 3 29 32 39,50
Czeska Partia Socjaldemokratyczna (ČSSD) 559 304 20,28 733 713 31,80 0 25 25 30,86
Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (KDU-ČSL) 274 316 9,95 247 819 10,74 1 12 13 16,05
Obywatelski Sojusz Demokratyczny (ODA) 222 319 8,06 119 730 5,19 0 7 7 8,64
Komunistyczna Partia Czech i Moraw (KSČM) 393 494 14,27 45 304 1,96 0 2 2 2,47
Unia Demokratyczna (DEU) 24 454 0,89 14 656 0,64 0 1 1 1,23
Pozostałe partie i ruchy polityczne (26) 160 561 5,82 0 0
Kandydaci niezależni 117 641 4,27 11 993 0,52 0 1 1 1,23
Ogółem 2 758 125 100,00 2 307 259 100,00 4 77 81 100,00
Głosy nieważne 32 960 1,18 16 182 0,70
Frekwencja 2 800 108 35,03 2 326 464 30,63

Lista wybranych senatorów[edytuj | edytuj kod]

Wytłuszczono imiona i nazwiska oraz odsetek głosów oddanych na kandydatów, którzy zdobyli mandaty w I turze głosowania. W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze.

Źródło: Český statistický úřad[7][14].

Okręg wyborczy Imię i nazwisko Partia zgłaszająca I tura II tura Kadencja
1 – Karlowe Wary Kulhánek, VladimírVladimír Kulhánek ODS 41,74 (1.) 61,31 1996–1998
2 – Sokolov Vyvadil, JiříJiří Vyvadil ČSSD 27,03 (2.) 55,04 1996–2000
3 – Cheb Morávek, PeterPeter Morávek ČSSD 26,97 (2.) 57,81 1996–2002
4 – Most Falbr, RichardRichard Falbr niezależny 26,34 (2.) 53,23 1996–1998
5 – Chomutov Drlý, LadislavLadislav Drlý KSČM 22,00 (2.) 56,03 1996–2000
6 – Louny Havlíček, IvanIvan Havlíček ČSSD 23,71 (2.) 55,86 1996–2002
7 – Pilzno-południe Jurečka, JaroslavJaroslav Jurečka ODS 41,88 (1.) 51,59 1996–1998
8 – Rokycany Jirava, FrantišekFrantišek Jirava ČSSD 28,20 (2.) 55,60 1996–2000
9 – Pilzno-miasto Kulhánek, BohuslavBohuslav Kulhánek ODS 49,09 (1.) 62,38 1996–2002
10 – Český Krumlov Vachta, KarelKarel Vachta ČSSD 20,49 (2.) 51,77 1996–1998
11 – Domažlice Smutný, PetrPetr Smutný ČSSD 23,10 (2.) 50,32 1996–2000
12 – Strakonice Rychetský, PavelPavel Rychetský ČSSD 24,41 (2.) 55,83 1996–2002
13 – Tabor Eybert, PavelPavel Eybert ODS 42,88 (1.) 52,96 1996–1998
14 – Czeskie Budziejowice Pospíšil, JiříJiří Pospíšil ODS 40,40 (1.) 56,11 1996–2000
15 – Pelhřimov StechMilan Štěch ČSSD 25,11 (2.) 52,41 1996–2002
16 – Beroun Rückl, JiříJiří Rückl ODA 19,02 (2.) 50,16 1996–1998
17 – Praga 12 Krámek, JanJan Krámek ODS 48,65 (1.) 56,11 1996–2000
18 – Przybram Vojíř, ZdeněkZdeněk Vojíř ČSSD 21,71 (2.) 52,85 1996–2002
19 – Praga 11 Mencl, VáclavVáclav Mencl ODS 47,81 (1.) 63,70 1996–1998
20 – Praga 4 Klausner, ZdeněkZdeněk Klausner ODS 48,63 (1.) 53,80 1996–2000
21 – Praga 5 ZantovskyMichael Žantovský ODA 36,55 (2.) 56,07 1996–2002
22 – Praga 10 Kondr, MilanMilan Kondr ODS 50,84 (1.) 1996–1998
23 – Praga 8 Palečková, AlenaAlena Palečková ODS 40,10 (1.) 62,63 1996–2000
24 – Praga 9 Pavlata, JosefJosef Pavlata ODS 48,41 (1.) 62,45 1996–2002
25 – Praga 6 Koukal, JanJan Koukal ODS 54,13 (1.) 1996–1998
26 – Praga 2 Zeman, VladimírVladimír Zeman ODS 53,79 (1.) 1996–2000
27 – Praga 1 Benda, VáclavVáclav Benda ODS 39,97 (1.) 55,67 1996–2002
28 – Mielnik Horák, JaroslavJaroslav Horák ODS 44,83 (1.) 55,55 1996–1998
29 – Litomierzyce Burda, KarelKarel Burda ODS 41,93 (1.) 60,60 1996–2000
30 – Kladno Svoboda, LadislavLadislav Svoboda ČSSD 19,66 (2.) 54,94 1996–2002
31 – Uście nad Łabą Neubauer, OtoOto Neubauer ČSSD 27,39 (2.) 59,88 1996–1998
32 – Cieplice Musial, JaroslavJaroslav Musial ČSSD 19,62 (2.) 52,68 1996–2000
33 – Děčín Lánský, EgonEgon Lánský ČSSD 30,34 (2.) 56,96 1996–2002
34 – Liberec Sobotka, PřemyslPřemysl Sobotka ODS 37,47 (1.) 56,31 1996–1998
35 – Jablonec nad Nysą Vízek, FrantišekFrantišek Vízek ČSSD 24,70 (2.) 50,80 1996–2000
36 – Česká Lípa Coufal, MiroslavMiroslav Coufal ČSSD 21,65 (2.) 52,86 1996–2002
37 – Jiczyn Liška, JiříJiří Liška ODS 44,79 (1.) 56,52 1996–1998
38 – Mladá Boleslav Filipová, JarmilaJarmila Filipová ODS 39,61 (1.) 59,36 1996–2000
39 – Trutnov SubrtVlastimil Šubrt ODS 38,92 (1.) 53,81 1996–2002
40 – Kutná Hora Floss, KarelKarel Floss ČSSD 26,42 (2.) 53,07 1996–1998
41 – Benešov Benešová, LibušeLibuše Benešová ODS 46,12 (1.) 60,88 1996–2000
42 – Kolín Malát, VladislavVladislav Malát ODS 35,82 (1.) 55,28 1996–2002
43 – Pardubice Moserová, JaroslavaJaroslava Moserová ODA 20,58 (2.) 56,06 1996–1998
44 – Chrudim Pithart, PetrPetr Pithart KDU-ČSL 29,90 (2.) 61,70 1996–2000
45 – Hradec Králové Barták, KarelKarel Barták ODA 21,31 (2.) 50,48 1996–2002
46 – Uście nad Orlicą CadaBohumil Čada KDU-ČSL 26,84 (2.) 57,23 1996–1998
47 – Náchod Müller, MiloslavMiloslav Müller ODS 48,84 (1.) 62,13 1996–2000
48 – Rychnov nad Kněžnou Bartoš, FrantišekFrantišek Bartoš KDU-ČSL 20,42 (2.) 53,34 1996–2002
49 – Blansko Pavlů, LiborLibor Pavlů ČSSD 21,54 (2.) 53,92 1996–1998
50 – Svitavy Brýdl, JiříJiří Brýdl KDU-ČSL 24,54 (2.) 57,77 1996–2000
51 – Zdziar nad Sazawą SenkyrJiří Šenkýř KDU-ČSL 23,20 (2.) 57,61 1996–2002
52 – Igława Jehlička, VáclavVáclav Jehlička ODA 38,03 (1.) 70,49 1996–1998
53 – Třebíč Heřman, PavelPavel Heřman DEU 21,17 (2.) 59,66 1996–2000
54 – Znojmo SpacekMilan Špaček KDU-ČSL 23,26 (2.) 69,58 1996–2002
55 – Brno-wieś Svobodová, VlastaVlasta Svobodová ODS 35,72 (1.) 59,71 1996–1998
56 – Brzecław Pavlov, JiříJiří Pavlov ODS 37,27 (1.) 50,29 1996–2000
57 – Vyškov Dočekal, OldřichOldřich Dočekal KDU-ČSL 22,35 (2.) 59,19 1996–2002
58 – Brno-miasto Zahradníček, LuděkLuděk Zahradníček ODS 37,98 (1.) 54,45 1996–1998
59 – Brno-miasto Salzmann, RichardRichard Salzmann ODS 46,00 (1.) 58,32 1996–2000
60 – Brno-miasto Zahradníček, JanJan Zahradníček KDU-ČSL 50,06 (1.) 1996–2002
61 – Ołomuniec Jařab, JosefJosef Jařab ODA 25,21 (2.) 55,02 1996–1998
62 – Prościejów Kavan, JanJan Kavan ČSSD 24,69 (2.) 53,85 1996–2000
63 – Przerów Seitlová, JitkaJitka Seitlová ODA 26,27 (1.) 72,91 1996–2002
64 – Bruntál Babka, ZdeněkZdeněk Babka ČSSD 26,83 (2.) 62,93 1996–1998
65 – Šumperk Reitinger, VáclavVáclav Reitinger ČSSD 19,71 (2.) 54,52 1996–2000
66 – Ołomuniec Korytář, KarelKarel Korytář ČSSD 23,49 (2.) 52,45 1996–2002
67 – Nowy Jiczyn Konečný, FrantišekFrantišek Konečný ODS 34,12 (1.) 50,15 1996–1998
68 – Opawa Voráček, JanJan Voráček ODS 25,61 (1.) 56,33 1996–2000
69 – Frydek-Mistek Vašinková, VěraVěra Vašinková ČSSD 28,32 (2.) 52,46 1996–2002
70 – Ostrawa-miasto Topolánek, MirekMirek Topolánek ODS 37,94 (1.) 51,31 1996–1998
71 – Ostrawa-miasto Zapletal, JanJan Zapletal ČSSD 24,85 (2.) 52,69 1996–2000
72 – Ostrawa-miasto Matuška, VítězslavVítězslav Matuška ČSSD 23,28 (2.) 52,75 1996–2002
73 – Frydek-Mistek SkrabisEmil Škrabiš KDU-ČSL 23,05 (2.) 61,43 1996–1998
74 – Karwina Michalík, AlfrédAlfréd Michalík ČSSD 26,48 (2.) 59,78 1996–2000
75 – Karwina Petraš, AntonínAntonín Petraš KSČM 28,16 (1.) 52,25 1996–2002
76 – Kromieryż Nováková, EvaEva Nováková KDU-ČSL 21,49 (2.) 55,18 1996–1998
77 – Vsetín Oplt, VladimírVladimír Oplt ODS 39,92 (1.) 52,02 1996–2000
78 – Zlin Ondrová, IrenaIrena Ondrová ODS 35,87 (1.) 52,64 1996–2002
79 – Hodonín Benda, JanJan Benda KDU-ČSL 21,23 (2.) 54,04 1996–1998
80 – Zlin Stodůlka, JiříJiří Stodůlka KDU-ČSL 29,48 (2.) 60,16 1996–2000
81 – Uherské Hradiště Petřík, JaroslavJaroslav Petřík KDU-ČSL 26,45 (1.) 65,96 1996–2002

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. §§ 59 i 75 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  2. § 76 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  3. a b § 94 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  4. § 59 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  5. § 1 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  6. § 57 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  7. § 61 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.
  8. Na podstawie § 19 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Rozhodnutí prezidenta republiky ze dne 21. prosince 1995 o vyhlášení voleb do Senátu Parlamentu České republiky, 12/1996 Sb. (cz.). [dostęp 2017-10-22].
  2. a b Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů, 245/1995 Sb. (cz.). [dostęp 2017-10-22].
  3. Tomáš Lebeda, Klára Vlachová, Blanka Řeháková. První volby do Senátu. Analýza voleb do Senátu Parlamentu České republiky v roce 1996. „Sociologické studie / Sociological Studies”. 09:1, s. 7. Sociologický ústav AV ČR (cz.). 
  4. Tomáš Lebeda, Klára Vlachová, Blanka Řeháková. První volby do Senátu. Analýza voleb do Senátu Parlamentu České republiky v roce 1996. „Sociologické studie / Sociological Studies”. 09:1, s. 20. Sociologický ústav AV ČR (cz.). 
  5. a b Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Volební účast v obvodech v 1. kole (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  6. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Senátoři zvoleni v 1. kole dle čísla (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  7. a b c d Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Kandidáti postupující do 2. kola dle čísla (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  8. Tomáš Lebeda, Klára Vlachová, Blanka Řeháková. První volby do Senátu. Analýza voleb do Senátu Parlamentu České republiky v roce 1996. „Sociologické studie / Sociological Studies”. 09:1, s. 31. Sociologický ústav AV ČR (cz.). 
  9. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Volební účast v obvodech v 2. kole (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  10. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Přehledy – senátoři dle volební strany (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  11. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Senátoři zvoleni v 2. kole dle čísla (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  12. Tomáš Lebeda, Klára Vlachová, Blanka Řeháková. První volby do Senátu. Analýza voleb do Senátu Parlamentu České republiky v roce 1996. „Sociologické studie / Sociological Studies”. 09:1, s. 32. Sociologický ústav AV ČR (cz.). 
  13. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Všichni platní kandidáti dle čísla (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].
  14. Volby do Senátu Parlamentu ČR konané dne 15.11. – 16.11.1996. Všichni senátoři dle čísla (cz.). Český statistický úřad. [dostęp 2017-10-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]