Unia Narodów Południowoamerykańskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Unia Narodów Południowoamerykańskich
Unión de Naciones Suramericanas
União de Nações Sul-Americanas
Union of South American Nations
Zuid-Amerikaanse Statengemeenschap
Logotyp / flaga
Mapa
Prezydent pro tempore

Dési Bouterse

Sekretarz generalny

Ali Rodriguez

Utworzenie

8 grudnia 2004 (Deklaracja z Cuzco)
23 maja 2008 (Traktat ustanawiający Unię Południowoamerykańską, podpisanie, brak ratyfikacji)

Unia Narodów Południowoamerykańskich (hiszp. UnasurUnión de Naciones Suramericanas; port. UNASULUnião de Nações Sul-Americanas) – wspólnota polityczna i ekonomiczna dwunastu krajów południowoamerykańskich ustanowiona 8 grudnia 2004 w Cusco w Peru podczas III Szczytu Południowoamerykańskiego. Na I Południowoamerykańskim Szczycie Energetycznym między 16 a 17 kwietnia 2007 na wyspie Margarita (Wenezuela) przywódcy południowoamerykańscy zdecydowali, że Południowoamerykańska Wspólnota Narodów zmieni nazwę na Unię Narodów Południowoamerykańskich, a jej stały sekretariat będzie miał siedzibę w mieście Quito (Ekwador). Néstor Kirchner (były prezydent Argentyny) został mianowany pierwszym Sekretarzem Generalnym.

Cele[edytuj | edytuj kod]

W Deklaracji ustanawia się następujące cele:

  1. Koordynacja polityki i dyplomacji w regionie.
  2. Konwergencja Mercosur, Wspólnoty Andyjskiej i Chile w strefę wolnego handlu. Surinam i Gujana będą mogły dołączyć do tego procesu bez zerwania współpracy w ramach Caricomu.
  3. Integracja fizyczna, energetyczna i komunikacyjna w Ameryce Południowej. Zapoczątkowana przez Inicjatywę Południowoamerykańskiej Integracji Regionalnej (IIRSA).
  4. Harmonizacja polityk rozwoju wiejskiego i rolno-żywieniowej.
  5. Wymiana technologii i współpraca we wszystkich sferach nauki, edukacji i kultury.
  6. Wzrost współpracy między przedsiębiorstwami i społeczeństwami integrujących się krajów.
  7. Do 2019 r. nastąpić ma pełna integracja państw członkowskich.

Ustanowi się sukcesywnie środki, cele i sfery wspólnego działania na istniejącej już instytucjonalnej podstawie.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Obecnie struktura UNASUR jest prowizoryczna (oparta na CSN):

  • Spotkania Szefów Państw (Szczyty CSN), coroczne, są najwyższą instancją polityczną. Pierwsze Spotkanie odbyło się 29 i 30 września 2005 w Brasílii. Drugie Spotkanie z 8 i 9 grudnia 2006 w Cochabamba (Boliwia). Trzeci szczyt odbędzie się w Cartagenie (Kolumbia) w 2007.
  • Spotkania Ministrów Spraw Zagranicznych, odbywają się co pół roku, uzgadniają propozycje konkretnych działań i ustanawiają decyzje wykonawcze. Liczy się tutaj na współpracę Przewodniczącego Komitetu Stałych Przedstawicieli Mercosur, Dyrektora Sekretariatu Mercosur, Sekretarza Generalnego Wspólnoty Andyjskiej, Sekretarza Generalnego ALADI i Stałego Sekretariatu Organizacji Współpracy Amazońskiej oraz innych instytucji współpracy i integracji regionalnej.
  • Spotkania Ministerialne innych sektorów zwoływane przez Szefów Państw. Są przeprowadzane wewnątrz mechanizmów Mercosur i Wspólnoty Andyjskiej.
  • Troika CSN składa się z kraju-gospodarza szczytu i krajów-gospodarzy z roku uprzedniego i następnego. Będzie wspierać swą pracą Sekretariat Pro Témpore.
  • Sekretariat Pro Témpore będzie zmieniany rotacyjnie w cyklu rocznym przez kraje członkowskie dawnej CSN pomiędzy szczytami CSN. Kraje, które go prowadziły to: Peru (2004), Brazylia (2005) i Boliwia (2006). Według tego co uzgodniono w Decisiones del Diálogo Político (Decyzje Dialogu Politycznego) podpisanych podczas I Szczytu Energetycznego Ameryki Południowej, zostanie utworzony Stały Sekretariat z siedzibą w Quito (Ekwador).
  • 9 grudnia 2005 utworzono Strategiczną Komisję Refleksji nad Procesem Integracji Południowoamerykańskiej. Złożona z 12 członków, jej celem jest wypracowanie propozycji, które pobudzą proces integracji południowoamerykańskiej. Powinny wręczyć swoje rekomendacje na II Szczycie CSN (2006).
  • Komisja Wysokich Urzędników (utworzona na II Szczycie CSN), przeobrażona w Radę Delegatów lub Komisję Polityczną według Decisiones del Diálogo Político.
  • Oczekuje się, że III Szczyt w Kolumbii w 2007 poda projekt Układu Konstytucyjnego UNASUR (Acuerdo Constitutivo de UNASUR).

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Państwa Członkowskie UNASUR
UNASUR 2008

W skład UNASUR wchodzą[1]:

Państwa członkowskie Wspólnoty Andyjskiej (CAN):

Państwa członkowskie Mercosur:

Pozostałe kraje:

Obserwatorzy:

Następujące obszary Ameryki Południowej są dependencjami państw europejskich i nie uczestniczą w procesie integracji południowoamerykańskiej[2]:

Skutki integracji[edytuj | edytuj kod]

  • UNASUR rozpoczęła swoje plany integracyjne wraz z budową Autostrady Interoceanicznej, która połączy Peru z Brazylią poprzez Boliwię, dając Boliwii dostęp do morza, Brazylii dostęp do Pacyfiku, a Peru dostęp do Atlantyku. Budowa została rozpoczęta we wrześniu 2005; była finansowana w 60% przez Brazylię i w 40% przez Peru. Budowa została ukończona w grudniu 2010.
  • Polidukt Binarodowy w bliskiej przyszłości pozwoli Wenezueli eksportować ropę naftową do krajów azjatyckich poprzez pacyficzne wybrzeże Kolumbii.
  • Cała Ameryka Południowa (z wyjątkiem Gujany Francuskiej) może być odwiedzana przez każdego jej mieszkańca do 90 dni za pomocą jedynie dowodu tożsamości[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. South America nations found union (ang.). BBC, 2008-05-23. [dostęp 2017-08-14].
  2. Marek Cichy, Brazylia/Powstała Unia Narodów Południowoamerykańskich – Portal Spraw Zagranicznych psz.pl, www.psz.pl [dostęp 2019-07-30] (pol.).
  3. South American countries reach visa deal (ang.). informationliberation, 2006-11-26. [dostęp 2017-08-12].