Uraninit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uraninit
Pichblende.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy uranin, uranityt, nasturan (forma naciekowa)
Skład chemiczny UO2 / UO3
Twardość w skali Mohsa 3 – 6
Przełam muszlowy
Łupliwość niewyraźna
Pokrój kryształu rzadko sześciany lub ośmiosciany, skupienia nerkowe, groniaste i skorupowe
Układ krystalograficzny regularny
Właściwości mechaniczne kruchy
Gęstość minerału 7,5 – 10,7 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czarna, zielonoczarna, szara
Rysa czarna, brunatna, zielonkawa
Połysk półmetaliczny, tłusty, matowy
Inne silne ciemno-brunatne refleksy wewnętrzne

Uraninitminerał promieniotwórczy z gromady tlenków. Należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od składnika uranu. Badania tego minerału doprowadziły Marię Skłodowską-Curie do odkrycia polonu i radu, za co otrzymała w 1911 r. drugą Nagrodę Nobla.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Rzadko tworzy kryształy. Najczęściej występuje w skupieniach ziemistych, proszkowych (czerń uranowa), ziarnistych, naciekowych (smółka uranowa, blenda smolista). Jest izostrukturalny z thorianitem i cerianitem. Niekiedy tworzy pseudomorfozy po innych minerałach, także drewnie, kościach, bakteriach. Jest kruchy i nieprzezroczysty.

Skład chemiczny[edytuj | edytuj kod]

Zawiera głównie dwutlenek uranu (UO2)[1]. Skład chemiczny charakteryzuje się znacznymi wahaniami spowodowanymi różnym stopniem utleniania tego minerału, a także dużymi domieszkami innych pierwiastków takich jak: żelazo, krzem, wapń, magnez, cyrkon, argon, hel, azot, miedź, tantal, wolfram, tytan, rad, wanad, kobalt, ołów, cer, niob. Jest radioaktywny. W strefie wietrzenia łatwo ulega przeobrażeniom, przechodząc w różne wtórne minerały uranu zabarwione na żółto, pomarańczowo, zielono.

Odmiany uraninitu:

  • broggeryt
  • klevit

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Stanowi składnik pegmatytów, i żył hydrotermalnych, skał osadowych.

Miejsca występowania: Kanada – okolice Wielkiego Jeziora Niedźwiedziego, USA – Teksas, Kolorado, Karolina PN, Australia – Terytorium Północne, Demokratyczna Republika Konga, RPA, Francja, Włochy, Czechy, Norwegia.

W Polsce występuje na Dolnym Śląsku; w okolicach Kowar, w okolicach Ogorzelca, w Miedziance, Kletnie.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stanowi główne źródło otrzymywania uranu (86% U), radu, a także wielu innych pierwiastków.

Uran i rad stosowane są do :

  • produkcji paliwa do elektrowni atomowych
  • radioterapii (w medycynie)
  • wyrobu farb luminescencyjnych
  • w przemyśle ceramicznym, fotograficznym
  • do produkcji barwników
  • ma duże znaczenie naukowe
  • produkcji broni jądrowej
  • ma bardzo ograniczone znaczenie kolekcjonerskie (ze względu na właściwości promieniotwórcze).

Przypisy

  1. Uraninit, Webmineral.com

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • O.Medenbach, C.Sussieck –Fornefeld -Minerały – „Świat Książki” – 1996
  • J.Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II – 2003
  • W.Schumann – Minerały świata – O. Wyd.”Alma- Press” 2003
  • J.Bauer – Przewodnik Skały i minerały – Wyd. Multico 1997
  • G.G. Gormaz, J.J.Casanovas – Atlas mineralogii – Wiedza i życie 1992
Wikimedia Commons