Władimir Tatlin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władimir Tatlin
Владимир Евграфович Татлин
Władimir Tatlin
Data i miejsce urodzenia 16 grudnia 1885
Charków
Imię i nazwisko przy narodzeniu Władimir Jewgrafowicz Tatlin
Data i miejsce śmierci 31 maja 1953
Moskwa
Zawód malarz, architekt

Władimir Jewgrafowicz Tatlin (ros. Владимир Евграфович Татлин, ur. 16 grudnia 1885 (?) w Charkowie, zm. 31 maja 1953 w Moskwie) – rosyjski malarz i architekt.

Zaczął swoją karierę w Moskwie jako ikonopis. W roku 1920 zdobył sławę projektem Pomnika III Międzynarodówki (Wieży Tatlina, wys. około 400 metrów); wysokie koszty uniemożliwiły rozpoczęcie budowy.

Tatlin był również założycielem rosyjskiego konstruktywizmu.

Stwarzał kompozycje o formach geometrycznych, demonstrując dyscyplinę ładu i porządku. Rozwijał te zagadnienia w abstrakcyjnych kompozycjach powstałych w 1911 roku, a zatytułowanych Reliefy. Uległ kubizmowi po podróży do Paryża. W latach 1914-1915 rozwijał ideę "kultury materiałów" w Reliefach narożnych, które zostały tak nazwane ze względu na sposób zawieszenia ich w rogach sal wystawowych. Poprzez swoje Reliefy zapoczątkował łączenie cech malarstwa, rzeźby i architektury. Podczas pobytu w Leningradzie zaprojektował "Letatlin" – latającą maszynę poruszaną siłą mięśni. Po roku 1935 poświęcił się scenografii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Matki nie pamiętał, gdyż miał zaledwie dwa lata, gdy umarła. Ojciec powierzył wychowanie syna drugiej żonie. Władimir niecierpiał macochy, zresztą ojca także, był nieszczęśliwym i trudnym chłopcem. Mając 15 lat porzucił naukę i zaciągnął się na statek w charakterze majtka. Po śmierci ojca w 1904 r. wstępił do Instytutu sztuki w Penzie - obwodowym mieście w południowo- wschodniej Rosji. W roku 1909 przenósł się do Moskwy i zapisał do tamtejszej szkoły malarstwa, rzeźby i architektury. Tam poznał architekta Aleksandra Wiesnina, a następnie twórców związanych z awangardą- Michaiła Łarionowa i Natalię Gonczarową, z którymi blisko współpracował 1913 r. W marcu 1914 r. Tatlin wyjechał do Paryża, gdzie odwiedził Pabla Picassa w jego pracowni. Kontakt z hiszpańskim artystą zaowocował pomysłami komponowania z rozmaitych materiałów „reliefów malarskich”, które wystawił po powrocie, zimą 1914 roku w Moskwie. W marcu 1916 r. Tatlin zorganizował w Moskwie wystawę o nazwie „Magazin”. Jej tytuł miał być odpowiedzią na atak Łarionowa , który powiedział o nim że robi sztukę „ dla sklepikarzy”. Na wystawie tej zaprezentowali swoje prace liczni przedstawiciele rosyjskiej awangardy: Tatlin „reliefy malarskie” i „kontr reliefy”, Lubow Popowa obrazy plastyczne oraz Aleksander Rodczenko abstrakcje graficzne. Z tymi też artystami Tatlin znajdował się w 1918 roku w gronie wykładowców moskiewskiego Wchutemasu. W następnym roku pracował nad projektem pomnika III Międzynarodówki. W tym również okresie, manifestując pragnienie oddania swej sztuki w służbę społeczeństwu, skierował swoje poszukiwania artystyczne na funkcjonalizm. Od 1927 do 1930 roku kontynuuował pracę pedagogiczną w powołanym w miejsce Wchutemasu pracowniach Wchutein. Jako jeden z nielicznych artystów awangardy pozostał w kraju, kiedy większość jej przedstawicieli w latach czystek stalinowskich wyjechała za granicę. Od roku 1940 został pozbawiony prawa wystawiania, Tatlin powraca do malarstwa realistycznego.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Do roku 1912 prace Tatlina sytuują się w nurcie reprezentowanym przez Paula Cezann’a i fowistów. Wzorem francuskiego mistrza , artysta stara się „ujmować naturę poprzez walec, kulę i stożek”. Porządkuje rytmiczne plany i siatką linii ożywia przestrzeń swoich obrazów. Tatlin zniekształca obraz rzeczywistości, przedstawia jej przetworzoną plastycznie wizję. Postacie poddaje geometrycznym transformacjom i wpisuje je w wirującą formę o kształcie elipsy. Rozmaite koliste formy korespondują ze sobą w wielu jego dziełach. Zastosowane wygięte i napięte linie są jedną z charakterystycznych cech malarstwa Tatlina.

Przypisy

Wielcy Malarze, Konstruktywizm Rosyjski, Egmoss Polska, Wrocław 2001