Włochy (powiat pińczowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Włochy w innych znaczeniach tego słowa.
Włochy
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat pińczowski
Gmina Pińczów
Sołectwo Włochy
Liczba ludności ok. 260
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-400
Tablice rejestracyjne TPI
SIMC 0263679
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Włochy
Włochy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Włochy
Włochy
Ziemia 50°31′41,519″N 20°34′04,320″E/50,528200 20,567867

Włochywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów[1]. Wieś położona jest na północno-wschodnim obrzeżu Pińczowa, na Garbie Pińczowskim.

Części miejscowości[edytuj]

Integralne części miejscowości: Włochy
Identyfikator miejscowości Nazwa miejscowości Rodzaj miejscowości
0263685 Sachalin przysiółek
0263691 Włochy-Leśniczówka osada leśna

Historia[edytuj]

Wieś powstała około 1560 r. na terenie będącym własnością Mikołaja Oleśnickiego. Pomyślana została jako kolonia dla uchodźców wyznaniowych, którym dziedzic Pińczowa udzielał schronienia i opieki. Ponieważ przybysze z Italii byli zdecydowanie najliczniejsi, toteż od ich nacji wzięła się nazwa Włochy. Cudzoziemcy trudnili się górnictwem kamienia i jego obróbką w warsztatach kamieniarsko-artystycznych. Przywilej wydany przez Oleśnickiego dawał im prawo korzystania na własne potrzeby z lasu, kamieniołomów i pastwisk. Sprawy sądownicze i administracyjne pozostawiono ich Kościołowi i samorządowi. W Pińczowie mieli włoski kościółek, gdzie kaznodzieją był Francesco Negri. Od 1601 wchodzi w skład Ordynacji Pińczowskiej Myszkowskich.

Po powstaniu listopadowym dobra ziemskie Włochy będące własnością Jana Olrycha Szanieckiego zostały skonfiskowane za jego udział w powstaniu a on sam został skazany na karę śmierci[2][3].

Z upływem wieków, mieszkańcy Włoch ulegli zupełnej polonizacji, zatracając swój język i religię i przekształcając nazwiska na bardziej swojskie. Mistale to dziś Misztale, Bonanonowie stali się Baniami, Coci spolszczyli się na Ciaciów; potomkowie jakiegoś Włocha o imieniu Domenico zwą się Dominkami, a Costowie to Kosteccy. Rodzina Romańców wywodzi się z pewnością od jakiegoś mieszkańca Rzymu (po łacinie Roma). Wymarły bez śladu rody Barellów, Genich, Polionich, Nigerów, Clumilów i Pankwillinich. Natomiast Naporowie są potomkami znanego tu kiedyś muratora-artysty, Jacka Napory. W XVIII w. wnuki dawnych mistrzów kamieniarskich stali się chłopami i głównym ich zajęciem było odtąd rolnictwo.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Zabytki[edytuj]

  • We wsi stoi monumentalny kamienny pomnik wystawiony w kwietniu 1609 r. Ufundował go dworzanin Zygmunta Myszkowskiego, Walenty Kącki herbu Dołęga, z Sochaczewa, ku czci swojego pana.

Piaskowcowy obelisk jest czworobocznym słupem o dwóch kondygnacjach. U dołu wierszowany napis polski (zaczyna się słowami: "Wiersz Włohi do czitelnika")i ślad zniszczonego herbu, zapewne Dołęga, u góry zaś tarcza z herbem Gonzaga Myszkowski. We wnękach od tylu i po bokach znajdują się płaskorzeźby ukrzyżowania.

Inne[edytuj]

We wsi działa ludowy zespół sportowy (powstały w latach 60. XX w., reaktywowany w 2013 r.). W 2015 r. reaktywowano także ochotniczą straż pożarną.

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-13].
  2. Andrzej Dziubiński, Przechadzka po Pińczowie i okolicach, Pińczów 1992, s.16.
  3. Tygodnik Petersburski 1834, nr 89, s. 533.

Bibliografia[edytuj]

  • Michał Jurecki, „Ponidzie. W świętokrzyskim stepie”, Kraków 2004, ISBN 83-89676-16-8.