Waleń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Waleń
Eubalaena[1]
J.E. Gray, 1864[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – waleń japoński (E. japonica)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

Whippomorpha

Infrarząd

walenie

Parvordo

fiszbinowce

Rodzina

walowate

Rodzaj

waleń

Typ nomenklatoryczny

Balaena australis Desmoulins, 1822

Synonimy
  • Hunterus J.E. Gray, 1864[3]
  • Hunterius[a] J.E. Gray, 1866[4]
  • Macleayius J.E. Gray, 1865[5]
  • Halibalaena J.E. Gray, 1873[6]
  • Macleayanus[b] Marschall, 1873[7]
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

     Eubalaena japonica

     Eubalaena glacialis

     Eubalaena australis

Waleń[8] (Eubalaena) – rodzaj ssaka z rodziny walowatych (Balaenidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w wodach półkuli południowej, północnym Atlantyku i północnym Pacyfiku[9][10][11].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 1500–1700 cm; masa ciała 60000–80000 kg[10].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Eubalaena: gr. ευ eu „ładny, piękny”; rodzaj Balaena Linnaeus, 1758 (wal)[12].
  • Hunterus (Hunterius): dr John Hunter (1728–1793), anatom i chirurg, studiował anatomię wielorybów[13]. Gatunek typowy: Hunterus temminckii J.E. Gray, 1864 (= Balaena australis Desmoulins, 1822).
  • Macleayius (Macleayanus): William Sharp Macleay (1792–1865), brytyjsko-australijski zoolog[14]. Gatunek typowy: Macleayius australiensis J.E. Gray, 1865 (= Balaena australis Desmoulins, 1822).
  • Halibalaena: gr. ἁλι- hali- „morski-”, od ἁλς hals, ἁλος halos „morze”; rodzaj Balaena Linnaeus, 1758 (wal)[15]. Gatunek typowy: Balaena britannica J.E. Gray, 1870 (= Balaena glacialis O.F. Müller, 1776).

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[9][8]:

oraz gatunki wymarłe:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Hunterus J.E. Gray, 1864.
  2. Nieuzasadniona poprawka Macleayius J.E. Gray, 1865.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Eubalaena, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Cetacea which have been observed in the seas surrounding the British Islands. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 201, 1864 (ang.). 
  3. J.E. Gray. Notes on the Whalebone-Whales; with a synopsis of the species. „The Annals and Magazine of Natural History”. Thirth Series. 14, s. 349, 1864 (ang.). 
  4. J.E. Gray: Catalogue of seals and whales in the British Museum. London: The Trustees, 1866, s. 78, 98. (ang.)
  5. J.E. Gray. Notice of the Atlas and other Cervical Vertebrae of a Right Whale in the Museum of Sydney, New South Wales. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 589, 1865 (ang.). 
  6. J.E. Gray. Notice of the skeleton of the New Zealand Right Whale (Macleayius australiensis) and other whales, and other New Zealand marine Mammalia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1873, s. 140, 1873 (ang.). 
  7. Mammalia. W: A.F. Marschall: Nomenclator zoologicus continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, sub auspiciis et sumptibus C. R. Societatis zoologico-botanicae conscriptus a comite Augusto de Marschall. Vindobonae: typis C. Ueberreuter (M. Salzer), 1873, s. 8. (łac.)
  8. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 186. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 280. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  10. a b B. Curry & R. Brownell Jr: Family Balaenidae (Right and Bowhead Whales). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 209–211. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.)
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Eubalaena (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-21].
  12. Palmer 1904 ↓, s. 272.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 332.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 391.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 306.
  16. M. Bisconti, O. Lambert & M. Bosselaers. Revision of "Balaena" belgica reveals a new right whale species, the possible ancestry of the northern right whale, Eubalaena glacialis, and the ages of divergence for the living right whale species. „PeerJ”. 5, s. e3464, 2017. DOI: 10.7717/peerj.3464 (ang.). 
  17. T. Kimura, K. Narita, T. Fujita, Y. Hasegawa. 長野県上水内郡信州新町の権田累層(上部中新統∼ 下部鮮新統)産セミクジラ属(Eubalaena)の一新種 / A new species of Eubalaena (Cetacea: Mysticeti: Balaenidae) from the Gonda Formation (latest Miocene-early Pliocene) of Japan. „群馬県立自然史博物館研究報告 / Bulletin of the Gunma Museum of Natural History”. 11, s. 15-27, 2007 (jap. • ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]