Zyfiowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wale dziobogłowe)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zyfiowate
Ziphiidae[1]
J. E. Gray, 1865[2]
Przedstawiciel rodziny – zyfia gęsiogłowa (Ziphius cavirostris)
Przedstawiciel rodziny – zyfia gęsiogłowa (Ziphius cavirostris)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd Cetartiodactyla
(bez rangi) walenie
(bez rangi) zębowce
Rodzina zyfiowate
Synonimy
  • Hyperoodontidae Gray, 1846[3][4]
Rodzaje

zobacz opis w tekście

Zyfiowate[5], wale dziobogłowe[6] (Ziphiidae) – rodzina ssaków morskich z kladu zębowców (Odontoceti) w obrębie kladu waleni (Cetacea).

Jest ona wśród waleni drugą co do liczby gatunków, zarazem jednak najsłabiej poznaną wśród dużych ssaków. Zwłaszcza przedstawiciele wali dwuzębnych (rodzaj Mesoplodon) są rozróżniani przede wszystkim na podstawie kształtu zębów.

Anatomia[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczne dla wali dziobogłowych jest posiadanie dzioba podobnego jak u delfinów, czym odróżniają się od pozostałych większych waleni. Dziób wyposażony jest w małą ilość zębów; wśród wielu gatunków jedynie samce mają jedną parę dużych zębów w dolnej szczęce. Te kły wystające z dzioba są używane jako broń w walkach między samcami, czego dowodem są blizny na ich ciałach. Kły niektórych dziobowali (Mesoplodon) mają dziwaczne kształty, np. u Mesoplodon layardii są zagięte ku środkowi nad dziobem, ograniczając jego otwieranie.

Sposób życia[edytuj | edytuj kod]

Wale dziobogłowe to walenie o średnich rozmiarach (do 13 m), żyjące w głębokich wodach wszystkich oceanów. Odżywiają się przeważnie głowonogami. Podczas polowania objawiają zdolność do nadzwyczajnie długiego nurkowania - udowodnione zostały pobyty pod wodą przez 80 min oraz osiąganie głębokości 1000 m.

Zwierzęta te żyją w małych grupach z dala od lądu, co sprawia, że są rzadko obserwowane w morzu. Wiele szczegółów ich życia pozostaje niewyjaśnionych. Głównym źródłem informacji o wielu gatunkach są martwe ciała wyrzucone na brzeg. Najlepiej poznane są dziobogłowce (Berardius) oraz butlogłowy (Hyperoodon), prześladowane przez wielorybników.

Wpływ człowieka[edytuj | edytuj kod]

z wyjątkiem tych gatunków bezpośredni wpływ człowieka na populacje wali dziobogłowych jest znikomy. Coraz większe zagrożenie stanowi jednak zatruwanie morza chemikaliami oraz zaśmiecanie, zwłaszcza odpadami plastikowymi.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny zyfiowatych należą następujące rodzaje[4][5]:

Przypisy

  1. Ziphiidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J. E. Gray. Notices of a new genus of Delphinoid whales from the cape of Good Hope, and of other Cetaceans from the same seas. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1865, s. 528, 1865 (ang.). 
  3. Hyperoodontidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 18 stycznia 2010]
  4. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Ziphiidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 stycznia 2010]
  5. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 191. ISBN 978-83-88147-15-9.
  6. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 399, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.