Walter Późny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Walter Późny
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1910
Dębowiec
Data i miejsce śmierci 20 września 2012
Olsztyn
Poseł na Sejm PRL II i III kadencji
Okres od 20 lutego 1957
do 16 kwietnia 1965
Przynależność polityczna Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego

Walter Późny (ur. 22 lutego 1910 w Dębowcu[1], zm. 20 września 2012 w Olsztynie[2]) – polski działacz narodowy na Mazurach, dziennikarz i polityk, poseł na Sejm PRL II i III kadencji (1957–1965).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Działdowie, po czym studiował jako stypendysta Światowego Związku Polaków w Wyższej Szkole Dziennikarskiej w Warszawie. Był aktywistą okręgu mazurskiego ZPwN, a także wydawcą „Mazura”. Działał również w Towarzystwie Młodzieży Polskiej. W 1939 wziął udział w kampanii wrześniowej, za co został w 1940 osadzony na Pawiaku (do grudnia 1940). Po wyjściu na wolność brał udział w ruchu oporu na Lubelszczyźnie i Mazowszu. W 1943 wraz z m.in. Bohdanem Wilamowskim organizował Związek Polaków z Warmii i Mazur (tzw. Związek Mazurów).

Po 1945 pełnił obowiązki pierwszego polskiego starosty powiatowego w Szczytnie[3]. W 1949 odsunięty od funkcji w administracji publicznej stanął na czele lokalnego muzeum, został również nauczycielem. Przez kilka miesięcy więziony w Olsztynie za tzw. odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne. Działał w Stronnictwie Ludowym, a następnie w Zjednoczonym Stronnictwie Ludowym. W 1951 mianowano go dyrektorem zespołu szkół zawodowych nr 1 na terenie powiatu szczycieńskiego. Po tzw. odwilży październikowej został posłem na Sejm PRL z okręgu Mrągowo z ramienia ZSL z okręgu Mrągowo. Zasiadał w Komisji Nadzwyczajnej Ziem Zachodnich. W 1961 ponownie uzyskał mandat parlamentarzysty (w okręgu Olsztyn).

Przez krótki okres był redaktorem naczelnym pisma „Warmia i Mazury” (1957–1958). Po odejściu z Sejmu objął mandat radnego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie (do 1972 był wiceprzewodniczącym jej prezydium). Działał w Towarzystwie Rozwoju Ziem Zachodnich, pełnił funkcję prezesa Zarządu Wojewódzkiego i wiceprezesa Rady Naczelnej. Współzakładał również Stowarzyszenie „Pojezierze”, którego był wiceprezesem. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego.

Na emeryturze pracował m.in. jako olsztyński przewodnik PTTK. W maju 2006 został laureatem Odznaki Honorowej za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego (nr 5)[4]. Posiadał także Order Virtuti Militari V klasy oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem działacza narodowego Bogumiła Późnego (1874–1945) oraz wujem Janusza Kijowskiego[5]. Miał brata Fryderyka (1912–1981), również zaangażowanego w walkę o polskość Mazur.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Setne urodziny Waltera Późnego. gazetaolsztynska.pl, 22 lutego 2010.
  2. Zmarł Walter Późny. tvp.pl, 26 września 2012.
  3. 100 lat starosty. kurekmazurski.pl, 16 lutego 2010.
  4. Rejestr odznak. bip.warmia.mazury.pl.
  5. Janusz Kijowski: Siedem grzechów. gazeta.pl, 19 lutego 2007.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arbatowski Robert: Walter Późny – ojciec powojennego Szczytna / Robert Arbatowski // „Kurek Mazurski” – 1999, nr 51, s. 24–25; 1999, nr 52, s. 24–25; 2000, nr 2, s. 10–11; nr 3, s. 10–11; nr 4, s. 10–11; nr 6, s. 10–11; nr 7, s. 11; nr 8, s. 11.
  • Tadeusz Oracki: Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla XIX i XX wieku (do 1945 roku), Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1983
  • 99 lat Waltera Późnego, „Kartki mazurskie”, Biuletyn Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Olsztynie, Nr 1/2 (67–68) Rok X, styczeń–luty 2009
  • Życzenia dla jubilata, „Kurek Mazurski”, 9 marca 2005
  • 100 lat starosty, „Kurek Mazurski”, 16 lutego 2010
  • Agnieszka Wróblewska: Zgoda na wyjazd, Warszawa 1989