Wenera 15

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wenera 15
Inne nazwy 4V-2 No. 860
Zaangażowani ZSRR
Indeks COSPAR 1983-053A
Rakieta nośna Proton K / D-1
Miejsce startu Bajkonur, Kazachska SRR
Cel misji Wenus
Orbita (docelowa, początkowa)
Perycentrum 1000 km[1]
Apocentrum 65 000 km[1]
Okres obiegu 1440 min[1]
Nachylenie 87,5[1]°
Czas trwania
Początek misji 2 czerwca 1983 (02:38:39 UTC)
Wymiary
Masa całkowita 4000[1] kg

Wenera 15 – kolejna radziecka sonda międzyplanetarna wystrzelona w ramach programu Wenera. Bliźniacza sonda Wenery 16, wystrzelonej 5 dni później.

Misja[edytuj | edytuj kod]

W dniu 2 czerwca 1983 roku z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała Wenera 15 z zadaniem wejścia na orbitę planety Wenus. Po dwóch korektach lotu w dniach 10 czerwca i 1 października 1983 roku, dotarła 10 października 1983 roku do Wenus i zaczęła ją okrążać. Lot trwał 130 dni, a sonda przebyła odległość 350 mln km. W czasie lotu 69 razy nawiązywany był kontakt radiowy z próbnikiem w celu przejmowania wyników pomiarów zjawisk rejestrowanych w przestrzeni międzyplanetarnej i kontroli zainstalowanych urządzeń. Sonda poruszała się po bardzo wydłużonej orbicie biegunowej z perycentrum 1000 km i apocentrum 65 000 km, dokonując jednego obiegu planety raz na 24 godziny. Sonda przeprowadziła pomiary radarowe ukształtowania powierzchni Wenus i jej obszarów biegunowych oraz badania atmosfery. Sondowań radarowych dokonywała podczas przelotu nad perycentrum, które znajdowało się nad 60° północnej szerokości. W czasie jednego okrążenia otrzymywano obraz powierzchni Wenus szerokości około 150 km i długości 9000 km. Ponieważ Wenus w ciągu doby obraca się o półtora stopnia to za każdym okrążeniem sonda badała coraz to inny fragment planety. Stwierdzono występowanie na planecie powierzchni porytych wieloma kraterami oraz rozległymi spękaniami. Rozróżniono obiekty o średnicach nawet od 1,5 do 2 km[2].

Obok radiolokatorów bocznego oglądu na pokładzie sondy znajdowały się radiowysokościomierz oraz radiometr do pomiaru temperatury, skierowane prostopadle w dół. Zestaw tych urządzeń umożliwił sporządzenie mapy cieplnej planety.

Kartografowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Sonda umożliwiła dokładne ustalenie rzeźby znacznej części planety Wenus, osłoniętej szczelną warstwą obłoków, która uniemożliwia zastosowanie techniki fotograficznej. Wykonano to za pomocą radaru. Wysyłane z sondy fale radiowe pod kątem 80° do powierzchni planety odbijały się w różnych kierunkach w zależności od nachylenia w stosunku do poziomu miejsc, na które padały. Odbite fale radiowe odbierane na pokładzie stacji były poddawane obróbce komputerowej , a następnie przekazywane do Centrum Dalekosiężnej Łączności Kosmicznej AN ZSRR w Mieidwizich Ozierach, gdzie były poddawane dalszej analizie. W wyniku otrzymano plastyczny obraz powierzchni planety. Łącznie z sondą Wenera 16 skartografowano 60 mln km² powierzchni.

Rezultaty badań[edytuj | edytuj kod]

Stwierdzono występowanie pięciu zasadniczych rodzajów form urzeźbienia terenu:

  • łańcuchów górskich
  • wysokich płaskowyżów
  • pagórkowatych wyżyn i nizin
  • głębokich zapadlisk
  • rozległych struktur kolistych

Zarejestrowano silne błyski, które, przypuszczalnie, spowodowane były wybuchami czynnych wulkanów. Oprócz miejsc o temperaturze wyższej niż średnia temperatura powierzchni planety, stwierdzono też miejsca znacznie chłodniejsze z nieznanych powodów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Mark Wade: Venera 4V-2 (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2013-09-30].
  2. Astronautyka”. 132 (2), 1984. Wrocław: Ossolineum. ISSN 0004-623X. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Robert Brzostkiewicz, Wenus -siostra Ziemi, Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1988 s.106-107 ​ISBN 83-10-09257-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Venera 15 (ang.). W: NSSDC Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2013-09-30].