Weto ustawodawcze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Weto prezydenckie)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Weto ustawodawcze – potoczna nazwa służącego organowi władzy wykonawczej uprawnienia do zawieszenia wejścia w życie aktu prawnego uchwalonego przez parlament.

Tradycyjnie wyróżnia się weto mocne, którego nie da się wzruszyć i które definitywnie kończy procedurę legislacyjną oraz weto słabe, które może zostać odrzucone przez odpowiednią większość w parlamencie.

Weto ustawodawcze w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja z 1997[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie art. 144 ust. 3 pkt 6 Konstytucji RP z 1997 roku Prezydent RP może podpisać albo odmówić podpisania ustawy, która została przedstawiona mu do podpisu. Prawo weta nie obejmuje ustawy budżetowej (art. 224 ust. 1) i ustawy zmieniającej Konstytucję (art. 235 ust. 7).

Po ogłoszeniu ustawa staje się źródłem obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1). W takim przypadku Prezydent nie ma już prawa weta (utożsamianego z odesłaniem lub skierowaniem ustawy do innego podmiotu), ale na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 ma prawo wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności ustawy z Konstytucją (art. 188).

Weto mocne w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W sytuacji końca kadencji Sejmu RP, Prezydent RP dysponuje de facto wetem mocnym wynikającym ze zwyczaju dyskontynuacji prac parlamentarnych w polskiej legislatywie. Ustawy uchwalone przez Sejm w terminie uniemożliwiającym rozpatrzenie prezydenckiego weta przed końcem kadencji Sejmu mogą zostać zawetowane przez Prezydenta RP jednostronnie, bez możliwości odrzucenia weta przez parlament.

Przypadek ten jest podawany[przez kogo?] jako dowód tego, że zwyczaj jest również źródłem prawa w Polsce, obok Konstytucji, umów międzynarodowych, ustaw i rozporządzeń.

Historia weta ustawodawczego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja marcowa nie przewidywała możliwości odmowy podpisania ustawy przez Prezydenta RP (prawo veta zawieszającego na 30 dni miał natomiast Senat). Uprawnienie głowy państwa do odrzucenia ustawy było wymienione w Konstytucji kwietniowej. Sprzeciw Prezydenta RP mógł zostać odrzucony ustawową większością posłów i senatorów.

W myśl Konstytucji PRL Rada Państwa nie miała prawa weta. Prawo to przyznano nowelą kwietniową Prezydentowi PRL (od 31 grudnia 1989 roku na mocy noweli grudniowej Prezydentowi RP). Prerogatywa ta występowała także w Małej Konstytucji. Te dwa ostatnie akty konstytucyjne pozwalały na obalenie weta prezydenckiego większością co najmniej 2/3 posłów.