Skrót: WP:GLAM

Wikiprojekt:GLAM

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
GLAM
Galerie • Biblioteki • Archiwa • Muzea

…O co chodzi?

Inicjatywa GLAM-Wiki to współpraca instytucji kultury z Wikipedią i innymi serwisami Wikimedia. Rozwinięcie anglojęzycznego skrótu GLAM to: Galleries, Libraries, Archives and Museums – galerie, biblioteki, archiwa i muzea.

W projektach GLAM-Wiki biorą też udział instytucje publiczne, ogrody botaniczne, zoologiczne i inne. Współpraca z Wikipedią pozwala wszystkim instytucjom kultury w łatwy sposób dzielić się swoimi zbiorami i materiałami z ludźmi na całym świecie oraz wzbogacać otwarte zasoby ogólnie dostępnej wiedzy. Projekty GLAM-Wiki pozwalają instytucjom uzyskać dotrzeć do większej liczby odbiorców w kraju i na świecie oraz często ułatwiają aktywne zaangażowanie lokalnej społeczności w życie instytucji. Analogiczną rolę w dziedzinie oświaty i nauki odgrywają projekty szkolne i akademickie.

Cele projektu

Stowarzyszenie Wikimedia Polska jest organizacją pożytku publicznego, należącą do Koalicji Otwartej Edukacji. Wspieramy projekty takie jak Wikipedia, Wikimedia Commons (biblioteka plików graficznych, fotografii, obrazów, filmów, nagrań audio) czy Wikiźródła (projekt poświęcony dokumentom, książkom, materiałom źródłowym z domeny publicznej).

Celem wszystkich tych projektów jest publiczne prezentowanie i powszechne udostępnianie wiedzy i osiągnięć kultury jak najszerszej rzeszy odbiorców. Cele te są zbieżne z misją galerii, muzeów, bibliotek i archiwów. Istnieje wiele modeli współpracy instytucji kultury i dziedzictwa z serwisami Wikimedia. Różne typy działań dostosowane są do potrzeb i specyfiki danej instytucji, a ich wynikiem jest powszechniejsza rozpoznawalność instytucji i liczba odwiedzających.

Publiczne instytucje kultury w Wikipedii

Artykuły na temat muzeów, galerii, archiwów czy innych publicznych instytucji są często odwiedzane przez użytkowników Internetu, zanim dotrą oni na strony www tych instytucji lub do innych serwisów. Wiele zagranicznych ośrodków GLAM udostępnia swoje zasoby za pośrednictwem Wikipedii zarówno po to, aby umożliwić szerszy dostęp do swoich zbiorów jak i po to, by pozwolić użytkownikom-wikipedystom na tworzenie obszerniejszych, pełniejszych materiałów na temat muzeów, archiwów czy galerii. Coraz więcej tych instytucji w Polsce (na przykład, Archiwum Państwowe w Poznaniu czy Zachęta Narodowa Galeria Sztuki) i na świecie (British Museum, Smithsonian Institution i wiele innych) podejmuje współpracę z wikipedystami.

Zapraszamy instytucje kultury i dziedzictwa do współpracy ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska.

Jak to wygląda?

Wikipedyści przy pracy

Wikipedyści przy pracy podczas Wikiwarsztatów fotograficznych, fot. Adokador, 2010.
Zobacz nasze projekty



GLAM-Wiki w skrócie

Pobierz ulotkę informacyjną


Aktualności


Archiwa społeczne i Ośrodek KARTA

Obrady jury Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze (1965)

Wikipedyści, wiki-adepci z archiwów społecznych oraz z Ośrodka KARTA udostępniają zbiory informacji, fotografii i dokumentów z historii najnowszej i przemian życia społecznego Polski.

Od kwietnia 2017 stopniowo powstają nowe artykuły i udostępnione są ilustracje dotyczące znanych postaci życia kulturalnego, sportowego, polityków, działaczy społecznych, materiały na temat historii lokalnej wsi, miast, miasteczek, dzielnic, z dziedziny historii fotografii (np. XIX-wieczne fotografie z atelier), o historii kościołów, o klubach sportowych, o historii kolei, czy o historii lokalnego życia społecznego (np. Ochotniczych Straży Pożarnych, Strzeleckich Bractw Kurkowych, Kół Gospodyń Wiejskich).

Wikiprojekt jest częścią szerszego programu "Archiwa społeczne", a szczegółów można zasięgnąć na stronie Wikiprojektu GLAM/Archiwa społeczne w Wikipedii.

Etnografia Karpat

Rzemieślnik Józef Rucki wykonuje buty kierpce Jaworzynka (2016)

Wikipedyści wspólnie z pracownikami Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie dokumentują dziedzictwo etnograficzne regionu karpackiego.

Łuk Karpat zahacza o południowo-wschodnią Polskę, Ukrainę, Słowację, Czechy i Rumunię. Tworzy region o zróżnicowanej i bogatej tradycji, wyjątkowym folklorze, a także unikatowej na skalę światową tradycji rękodzieła artystycznego, sztuki i kultury ludowej. Choć dzielą go granice państw, region karpacki posiada wspólną historię i korzenie zamieszkujących go narodów.

Finansowany przez Wikimedia Foundation projekt ma na celu zebranie bibliografii, materiałów źródłowych, zdjęć i materiałów audiowizualnych dokumentujących autentyczny folklor regionu, a następnie udostępnienie go w serwisie Wikimedia Commons. Zebrane materiały służą pracownikom merytorycznym muzeum, ale także ulepszają dziesiątki artykułów w wielu wersjach językowych Wikipedii, zwłaszcza dotyczących strojów regionalnych, sztuki ludowej czy rzemiosła artystycznego. Uczestnicy piszą także i rozbudowują istniejące artykuły na temat ważnych dla regionu konceptów.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć na jego stronie głównej (ang.), projekt posiada także stronę po polsku.

Muzeum Narodowe udostępnia kolekcję w Wikimedia Commons

Jan Matejko, Stańczyk

Muzeum Narodowe w Warszawie udostępnia najbardziej wartościowe dzieła sztuki polskiej, europejskiej i światowej. Pierwsze 100 wykonanych przez Muzeum Narodowe skanów dzieł sztuki zostało już udostępnionych społeczności wikipedystów i użytkownikom Internetu (zobacz stronę projektu). Są wśród nich najbardziej znane obrazy polskich malarzy, takie, jak Bitwa pod Grunwaldem, czy Babie Lato - a także bardzo ciekawe dzieła twórców nieco mniej znanych (i, jak dotąd, tylko skrótowo opisanych w artykułach Wikipedii), jak Plac Opery w Paryżu Ludwika de Laveaux. Część udostępnionych przez Muzeum Narodowe dzieł była już wcześniej obecna w Wikimedia Commons - często jednak jakość dostępnych wcześniej kopii (rozdzielczość, detal, kolory) była niższa. Pliki zostały zdigitalizowane przez specjalistów Muzeum Narodowego i można podziwiać fakturę obrazu i kolory np. autoportretu Stanisława Wyspiańskiego. Udostępnione przez MNW materiały będą w łatwy sposób dostępne dla odbiorców na całym świecie i będą mogły być wykorzystywane do ilustrowania artykułów we wszystkich wersjach językowych Wikipedii.

35 fotografii na 35-lecie Strajku w Stoczni Gdańskiej

Tłum mieszkańców Gdańska przed Bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej (sierpień 1980)

Uwalniamy zbiory fotograficzne Europejskiego Centrum Solidarności na cześć wielkiego strajku w sierpniu 1980 roku. To on rozpoczął pochód Polaków po wolność, jakiego nie dało się już zatrzymać. To wówczas powstała Solidarność, jeden z największych obywatelskich i pokojowych ruchów sprzeciwu w dziejach świata. Trudno uwierzyć, jak wiele dzieli nasze polskie "dziś" od tamtych czasów sprzed 35 lat, kiedy nadawały tylko dwa programy reżimowej telewizji, władza zamykała opozycjonistów w więzieniu, a za fotografowanie na ulicy można było trafić do aresztu. Niech ta kolekcja zdjęć będzie wkładem Europejskiego Centrum Solidarności w świętowanie 35 rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych - tak pisze Europejskie Centrum Solidarności o projekcie (strona projektu i więcej informacji). 35 fotografii na wolnych licencjach to początek współpracy Europejskiego Centrum Solidarności ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska - już wkrótce w Wikimedia Commons pojawią się nowe materiały z archiwum ECS.

Kolekcja 35 fotografii wykonanych w 1980 roku podczas strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina została udostępniona na wolnych licencjach do wykorzystania w artykułach Wikipedii, materiałach informacyjnych i edukacyjnych. Dziękujemy Europejskiemu Centrum Solidarności oraz fotografom wydarzeń sierpniowych i zapraszamy do wykorzystywania tych historycznych materiałów!


Archiwum UAM im. Józefa Burszty w Wikimedia Commons!

Etnografowie w terenie. Okolice Gniezna (1959)

Trwa masowe ładowanie plików z Archiwum Cyfrowego im. Józefa Burszty do Wikimedia Commons. Archiwum, prowadzone przez Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, zawiera skany około 7 tysięcy zdjęć wykonanych przez pracowników uczelni podczas etnograficznych badań terenowych, festiwali kultury ludowej i badań etnograficznych. W tej chwili w Wikimedia Commons dostępnych jest już 1500 fotografii - a wkróce załadowane będą wszystkie. Zapraszamy do wykorzystywania fotografii w artykułach w Wikipedii i innych materiałach edukacyjnych i dziękujemy Archiwum Burszty za otwarte udostępnienie tak ciekawych materiałów.


Dzieła z kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi

Na dobry początek współpracy z wikipedystami, Muzeum Sztuki w Łodzi udostępniło w Wikimedia Commons kilkadziesiąt reprodukcji dzieł wybitnych polskich i zagranicznych artystów wizualnych - malarzy, rzeźbiarzy, fotografów i twórców instalacji - takich jak Aleksiej Jawleński, Theo van Doesburg, Stanisław Fijałkowski, Magdalena Abakanowicz czy Mirosław Bałka. Reprodukcje przekazane do Wikimedia Commons przez MS znajdują się w kategorii Media contributed by the Museum of Art in Łódź.


Lepsze artykuły w Wikipedii

Wikipe-tan PME 2 with text.svg

Posłuchajcie audycji Polskiego Radia pod takim tytułem: o celach, założeniach i postępach realizacji projektu Rok obrzędowy z Wikipedią opowiada jego pomysłodawczyni, Klara Sielicka-Baryłka z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. W tej chwili odbyły się już 4 z 7 planowanych wspólnych wyjazdów terenowych etnografów i wikipedystów; w Wikimedia Commons dostępnych jest ponad 350 zdjęć; wkrótce ładowane będą pliki audio i filmy - wszystko to służy do ilustrowania wybranych haseł związanych z polskimi obrzędami ludowymi - prace nad hasłami trwają. Projekt trwa do listopada 2015 roku.


Grant Ministerstwa Kultury dla projektu "Rok obrzędowy z Wikipedią"

Ethnographers and Wikipedians workshop at National Ethnographic Museum, Feb 2015 01.jpg

Potencjał działań GLAM-Wiki został dostrzeżony przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które przyznało Państwowemu Muzeum Etnograficznemu w Warszawie dofinansowanie nowego projektu Rok obrzędowy z Wikipedią (priorytet: edukacja medialna i informacyjna).
W ramach projektu specjaliści z PME przeszkolą wikipedystów w zakresie etnograficznych badań terenowych, co następnie pozwoli na wspólne dokumentowanie unikalnych polskich obrzędów ludowych i udostępnienie nowych materiałów z dziedziny etnografii w Wikipedii. Wkrótce będziemy informować o szczegółach projektu.

Zgłoś swój udział w projekcie lub napisz: kultura@wikimedia.pl

W Wikimedia Commons:

Theo van Doesburg, Kontrkompozycja XV, kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi
Księgarnia Szarlotty Seipelt, Archiwum Państwowe w Łodzi
Siuda Baba, zwyczaj ludowy obchodzony w Poniedziałek Wielkanocny, 6 kwietnia 2015 r., Lednica Górna, Polska. Krakowiacy i Siuda Baba z wolontariuszką

Kontakt / więcej

Projekty GLAM-WIKI
kultura@wikimedia.pl

GLAM-Wiki na Facebooku

Profil GLAM-Wiki na fb
Koordynator: Marta Malina Moraczewska
+48 790 290 924
marta.moraczewska@wikimedia.pl


GLAM