Wikiprojekt:GLAM/Projekty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
GLAM
Galerie • Biblioteki • Archiwa • Muzea
Warsztaty w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, 2015

Stowarzyszenie Wikimedia Polska współpracuje z polskimi muzeami, archiwami
i innymi instytucjami kultury i dziedzictwa. Wspólnie prowadzimy różnorodne projekty, których efektem jest wzbogacenie biblioteki mediów Wikimedia Commons o reprodukcje dzieł sztuki, materiały archiwalne, filmy czy nagrania audio.

Instytucje kultury udostępniają swoje zbiory znajdujące się w domenie publicznej lub przekazują do Wikimedia Commons wybrane materiały na wolnych licencjach. Wszystkie te materiały mogą być ponownie wykorzystywane przez wszystkich użytkowników Internetu - do ilustrowania Wikipedii, tworzeniu materiałów edukacyjnych, utworów artystycznych lub nawet komercyjnie.

Poniżej znajdziesz listę instytucji, z jakimi współpracują nasi wolontariusze, i realizowanych projektów. Każdy może przyłączyć się do zespołu. Zapraszamy!


Muzeum Narodowe w Warszawie[edytuj]

Władysław Czachórski - Dama w liliowej sukni z kwiatami

Muzeum Narodowe w Warszawie udostępnia najbardziej wartościowe dzieła sztuki polskiej, europejskiej i światowej. Już prawie 700 reprodukcji i fotografii dzieł sztuki z Muzeum Narodowego jest już w bibliotece mediów Wikimedia Commons (zobacz stronę z opisem kolekcji). Są wśród nich najbardziej znane obrazy polskich malarzy, takie, jak Bitwa pod Grunwaldem, czy Babie Lato - a także bardzo ciekawe dzieła twórców nieco mniej znanych (i, jak dotąd, tylko skrótowo opisanych w artykułach Wikipedii), jak Plac Opery w Paryżu Ludwika de Laveaux.

Część udostępnionych przez Muzeum Narodowe dzieł była już wcześniej obecna w Wikimedia Commons - często jednak jakość dostępnych wcześniej kopii (rozdzielczość, detal, kolory) była niższa. Pliki zostały zdigitalizowane przez specjalistów Muzeum Narodowego i można podziwiać fakturę obrazu i kolory np. autoportretu Stanisława Wyspiańskiego. Udostępnione przez MNW materiały są dostępne dla odbiorców na całym świecie i są wykorzystywane do ilustrowania artykułów we wszystkich wersjach językowych Wikipedii.

Mistrzowie Pastelu[edytuj]

W 2016 roku MNW udostępniło kilkadziesiąt reprodukcji polskich i zagranicznych pasteli z wystawy "Od Marteau do Witkacego. Mistrzowie pastelu", które można znaleźć w kategorii "Mistrzowie pastelu" w Wikimedia Commons. Powstało też kilkanaście nowych artykułów w Wikipedii: zobacz listę artykułów.

Faras w Wikipedii[edytuj]

Faras w Wikipedii to wspólny projekt MNW i stowarzyszenia Wikimedia Polska, mający na celu wzbogacenie Wikipedii o zagadnienia związane z Galerią Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego.

Zbiory MNW w Wikipedii
Wikiwarsztat w MNW

Tematem projektu są wykopaliska w Faras i udział w nich polskich archeologów, dokonane odkrycia, malowidła prezentowane w MNW, dzieje tych terenów, chrześcijaństwo nubijskie, wreszcie historia i współczesność samej Galerii. W projekcie powstało kilkadziesiąt obszernych artykułów na temat Galerii, jej historii i zbiorów, ilustrowanych fotografiami udostępnionymi przez MNW oraz archiwalnymi fotografiami prof. Michałowskiego i innych naukowców.

Wikipedysta rezydent[edytuj]

Projekty w Muzeum Narodowym w Warszawie są realizowane z pomocą wikipedysty-rezydenta (Wikipedian in Residence) – osoby pełniącej funkcję łącznika pomiędzy społecznością Wikipedii a pracownikami instytucji kultury i pomagającej w otwartym udostępnianiu dóbr kultury. Projekty MNW koordynuje wikipedystka rezydentka Maria Drozdek – Gytha.


Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki[edytuj]

Zachęta - budynek, fot. rdrozd; zdjęcie wykonane podczas wikispotkania
Zachęta - wejście na piętro. Fot. rdrozd

17 stycznia 2015 odbyło się spotkanie Zachęta do Wikipedii poświęcone fotografowaniu gmachu i wnętrz Zachęty oraz uzupełnianiu artykułów związanych z Galerią, wystawami i artystami w Galerii. Początkujący mogli skorzystać z pomocy bardziej doświadczonych wikipedystów; pracownicy Galerii udzielali informacji na temat historii Zachęty, wystaw i artystów. Podczas wikispotkania wykonane zostały zdjęcia gmachu, sal wystawowych oraz aktualnych wystaw; są one obecnie ładowane do Wikimedia Commons.

2014

Współpraca Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki i Stowarzyszenia Wikimedia Polska zakłada ładowanie do Wikimedia Commons zasobów Galerii dostępnych na otwartych licencjach. Galeria dąży też do podpisywania z artystami umów umożliwiających udostępnianie reprodukcji dzieł sztuki na otwartych licencjach Creative Commons.

Do Wikimedia Commons będą ładowane w pierwszej kolejności reprodukcje wybranych dzieł sztuki współczesnej z kolekcji Zachęty; następnie: dokumentacja wystaw w Galerii ze szczególnym uwzględnieniem fotografii/portretów artystów; katalogi i teksty towarzyszące wystawom, audiodeskrypcje budynku, nagrania spotkań z twórcami w Galerii oraz filmy o działalności Zachęty.

Strona projektu w Wikimedia Commons

2013
OpenGlam 2013
Projekt plakatu: Anna Piwowar

W październiku 2013 roku w Zachęcie odbyła się pionierska konferencja „openGLAM 2013. Otwarte zasoby kultury” – pierwsza w Polsce konferencja dotycząca otwartości w sektorze kultury i idei open GLAM – nowego sposobu myślenia o misji instytucji kultury i sposobach korzystania z jej zasobów. Głównym celem wydarzenia była prezentacja zagadnień otwartości w instytucjach kultury i przykładów dobrych praktyk, dyskusja nad zaletami otwartości i stawianymi przez nią wyzwaniami, a także kwestiami związanymi z prawem autorskim. Była to też okazja do spotkania osób doświadczonych we wdrażaniu inicjatyw otwartościowych z osobami i instytucjami, które zamierzają realizować tego rodzaju projekty.

Przedstawiciele międzynarodowych organizacji zbudowanych w oparciu o wolny model dostępu do treści – Europeany i Wikimediów – w swoich wystąpieniach zarysowali szerszy kontekst inicjatyw openGLAM podejmowanych w Europie i zaprezentowali szereg przykładów współpracy z instytucjami dziedzictwa na bazie wolnych zasobów. Różnorodność przedstawionych projektów pokazuje ogromny twórczy potencjał współpracy pomiędzy instytucjami kultury a Wikipedystami – jednak pierwszym krokiem do wspólnego działania jest zrozumienie specyfiki i sposobu działania Wikipedii.

Kuba Dąbrowski, Film dokumentalny produkcji polskiej, kolekcja Zachęty

Konferencję zorganizowali: Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki, Stowarzyszenie Wikimedia Polska i Centrum Cyfrowe Projekt: Polska. Projekt zainicjowała i koordynowała Julia Maria Koszewska.



Zobacz galerię zdjęć z konferencji

Senat Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj]

Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa, fot. Michał Józefaciuk
Wizyta Księcia i Księżnej Luksemburga w Senacie. Z archiwum Senatu RP

17 maja 2013 Kancelaria Senatu i Stowarzyszenie Wikimedia Polska nawiązały współpracę, która pozwala nam dzielić się z globalną społecznością Wikimediów zdjęciami wykonywanymi przez fotografów Kancelarii. Początek tego projektu był dość niecodzienny. Nasza współpraca rozpoczęła się bowiem od prośby o usunięcie z Wikimediów niektórych plików wgranych na podstawie niedoprecyzowanej zgody Kancelarii Senatu uzyskanej drogą elektroniczną w 2007 roku. Kłopotliwe było także to, że na stronie internetowej Senatu były publikowane zdjęcia, których wykonanie zostało zlecone przez Kancelarię, a także fotografie innych instytucji i organizacji.

Obecna współpraca pozwala nam na umieszczanie w Wikimedia Commons zdjęć, które otrzymujemy partiami z Biura Komunikacji Społecznej Kancelarii Senatu. Autorstwo i źródło pochodzenia każdej fotografii są wcześniej dokładnie sprawdzane. Większość zdjęć otrzymujemy i wgrywamy w najwyższej rozdzielczości – dokładniej takiej, w jakiej zostały wykonane przez autora zdjęcia. To sprawia, że użytkownicy projektów Wikimedia mogą często korzystać ze zdjęć wyższej jakości niż te, które są publikowane na stronie internetowej Senatu.

Pierwsza partia zdjęć została wgrana 25 maja 2013. Składała się z 83 zdjęć senatorów VIII kadencji Senatu (2011–2015). We wrześniu dodaliśmy zdjęcia 85 senatorów VII kadencji. Systematycznie wprowadzamy kolejne partie zdjęć. Są wśród nich fotografie senatorów oraz innych polskich polityków, wysokich urzędników państwowych, pracowników nauki, zdjęcia wykonywane podczas konferencji organizowanych przez Senat, wizyt zagranicznych polityków w Sejmie i Senacie, a także wizyt Marszałka Senatu i senatorów w innych krajach.

Strona projektu

Zobacz wszystkie zdjęcia z Archiwum Kancelarii Senatu RP
Szczegółowe informacje na stronie projektu w Wikimedia Commons

Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku[edytuj]

Model drobnicowca typu B-54, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku

Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku udostępnia swoje zbiory w bibliotece mediów Wikimedia Commons i jest otwarte na wolontariuszy zainteresowanych tematyką morską. Naszym wspólnym celem jest wzbogacenie treści Wikipedii o artykuły na temat polskiej historii morskiej, archeologii i edukacji morskiej dostępne dla czytelników w Polsce i za granicą. Chcemy przybliżyć szerszemu gronu odbiorców działalność i zbiory Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku i jego oddziałów.

Wikipedysta rezydent to aktywny redaktor Wikipedii, którego zadaniem jest łączenie muzeum ze społecznością zainteresowanych wolontariuszy, którzy w czasie wolnym redagują treści Wikipedii. Rezydent odpowiada również na pytania pracowników Muzeum i ułatwia udostępnianie w Wikipedii edukacyjnych treści. W Narodowym Muzeum Morskim taką rolę pełni Andrzej Ciastek. Dzięki jego pracy w bibliotece mediów Wikimedia Commons znalazło się już ponad 150 fotografii prezentujących ekspozycję w oddziałach NMM: Centrum Konserwacji Wraków Statków oraz Muzeum Rybołówstwa w Helu.

Archiwum Państwowe w Poznaniu[edytuj]

Mapa Polski, 1626, Archiwum Państwowe w Poznaniu

10 lipca 2014 r., Archiwum Państwowe w Poznaniu i Stowarzyszenie Wikimedia Polska podpisały porozumienie o współpracy, na mocy którego w projekcie Wikimedia Commons będą umieszczane pliki zawierające zeskanowane obrazy materiałów archiwalnych z poznańskiego Archiwum. Celem współpracy są rozwój i wzbogacanie polskich otwartych zasobów edukacyjnych rozumianych jako materiały, które są udostępniane w sposób otwarty i gwarantujący odbiorcom swobodę wykorzystywania utworu, dostępu do dzieła oraz użytkowania zawartych w nim informacji, możliwość redystrybucji i dystrybucji utworów zależnych.

Skany przygotowane zostały przez Pracownię Reprograficzną Archiwum Państwowego w Poznaniu i są dodawane ręcznie przez pracowników Archiwum. Od strony technicznej skany są wysokiej jakości (właściwe oddanie barw, bez zniekształceń geometrycznych, neutralne światło dzienne) oraz są w stosunkowo wysokiej rozdzielczości. Archiwum Państwowe w Poznaniu udostępnia skany na zasadach CC0 1.0. Do opisania skanów wykorzystywany jest szablon, który zawiera informację o ich pochodzeniu z zasobów Archiwum Państwowego.

Strona projektu
Zobacz zbiory Archiwum Państwowego w Poznaniu (ponad 530 plików graficznych)
Szczegółowe informacje na stronie projektu w Wikimedia Commons


Archiwum Główne Akt Dawnych[edytuj]

Patent szlachecki wystawiony przez marszalka guberni wołyńskiej, Archiwum Główne Akt Dawnych

28 czerwca 2012 roku Archiwum Główne Akt Dawnych - we współpracy ze Stowarzyszeniem Archivum Patriae i Stowarzyszeniem Wikimedia Polska - rozpoczęło udostępnianie zeskanowanych kopii historycznych dokumentów i manuskryptów. Do tej chwili do repozytorium Wikimedia Commons załadowano ponad 1200 obiektów.

Główną ideą stojącą za pracą AGAD i Stowarzyszenia Archivum Patriae jest umożliwienie, by udostępnione historyczne dokumenty były jak najszerzej wykorzystywane w projektach Wikimedia i poza nimi. Skany dokumentów są wykonywane przez członków Stowarzyszenia Archivum Patriae.

Strona projektu
Materiały Archiwum Głównego Akt Dawnych (ponad 1300 plików graficznych)
Wszystkie materiały AGAD

Szczegółowe informacje na stronie projektu w Wikimedia Commons


Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie[edytuj]

Rok obrzędowy z Wikipedią: uczestniczka projektu nagrywa film w Nowej Wsi Reszelskiej

Od lutego do listopada 2015 roku realizowaliśmy projekt Rok obrzędowy z Wikipedią polegający na dokumentowaniu obrzędów ludowych z terenów Polski przez grupę specjalistów z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie we współpracy z wikipedystami. Wikipedyści przeszli szkolenie podstaw etnograficznych badań terenowych oraz pogłębili wiedzę na temat sposobów opisu obrzędów i obiektów; pracownicy Muzeum przeszli szkolenie edytowania Wikipedii, ładowania zasobów graficznych do Wikimedia Commons oraz poznali najważniejsze zasady Wikipedii.

Główną część projektu stanowiły wspólne badania terenowe w polskich miejscowościach nad wybranymi obrzędami, o których dotąd brakowało haseł w Wikipedii. Powstały nowe artykuły o obrzędach takich, jak Śmiergust, Siwki Wielkanocne czy Siuda Baba. Członkowie zespołu udokumentowali wybrane obrzędy, a następnie wprowadzili informacje o lokalnych tradycjach do Wikipedii wraz z materiałem ilustracyjnym oraz przypisami do sprawdzonych źródeł. Rezultaty projektu to 7 utworzonych lub znacznie rozszerzonych haseł o polskich obrzędach ludowych, ilustrowanych fotografiami i filmami wideo; 7 rozszerzonych artykułów o odwiedzonych miejscowościach oraz około 1000 obiektów (materiałów audio, foto i wideo) w Wikimedia Commons. Powstała również publikacja zawierająca artykuły, wywiady terenowe, relacje z wyjazdów i scenariusz lekcji z Wikipedią.

Strona projektu

Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM[edytuj]

Karawana; Algieria, 1976. Archiwum im. Józefa Burszty

W marcu 2015 roku Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu przekazał do zasobów Wikimedia Commons wszystkie materiały należące do Cyfrowego Archiwum im. Józefa Burszty - obszerne archiwum fotografii wykonywanych podczas badań etnograficznych prowadzonych przez pracowników naukowych Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM.

Archiwum zawiera zdjęcia dokumentujące zwyczaje, przedmioty, rzemiosło ludowe oraz miejsca odwiedzane przez etnografów - w Polsce i za granicą. W maju 2015 roku pliki z archiwum, dostępne na licencjach CC BY-SA, zostały załadowane do Wikimedia Commons. W ramach porozumienia z Uniwersytetem Adama Mickiewicza, kolejne partie digitalizowanych zdjęć będą również udostępniane użytkownikom serwisów Wikimedia.

Strona projektu

Archiwum im. Józefa Burszty w Wikimedia Commons


Archiwum Państwowe w Łodzi[edytuj]

Bronisław Wilkoszewski, Widoki Łodzi, APŁ

Archiwum Państwowe w Łodzi rozpoczęło współpracę z Wikipedią w styczniu 2015 roku. Pracownicy Archiwum przeszli szkolenie podstaw edytowania oraz ładowania plików do Wikimedia Commons; podpisano porozumienie o współpracy pomiędzy APŁ a Stowarzyszeniem Wikimedia Polska. Archiwum rozpoczyna proces identyfikacji zasobów, które można będzie udostępnić.

W archiwum APŁ znajdują się m.in. dokumenty dotyczące zasłużonych mieszkańców Łodzi oraz archiwalne przedwojenne fotografie miasta. Skany przygotowywane są przez pracownię digitalizacji Archiwum Państwowego w Łodzi i ładowane do Wikimedia Commons przez pracowników Archiwum. Archiwum Państwowe w Łodzi udostępnia skany na zasadach CC0 1.0.

Strona projektu

Zobacz zbiory Archiwum Państwowego w Łodzi


Europejskie Centrum Solidarności[edytuj]

Europejskie Centrum Solidarności, wystawa stała

Europejskie Centrum Solidarności powstało w 2007, jego siedziba znajduje się w miejscu, gdzie narodziła się Solidarność, jeden z największych pokojowych ruchów społecznych w XX wieku. ECS to nowoczesna instytucja kultury, która utrwala pamięć o zwycięstwie Solidarności. Sercem placówki jest muzeum, które upamiętnia rewolucję Solidarności i upadek komunizmu w Europie. W zbiorach ECS znajduje się m.in.: poczta Solidarności, kolekcja plakatów, a także ubiory, pamiątki osobiste, obiekty dokumentujące działalność opozycji, obiekty sztuki z lat 80. związane z ruchem kultury niezależnej, 45 000 zdjęć (głównie z lat 1980–1989) dokumentujących dzieje opozycji demokratycznej w Polsce.

Europejskie Centrum Solidarności rozpoczęło współpracę ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska wiosną 2015 roku; w sierpniu 2015 roku ECS i Wikimedia Polska podpisały porozumienie o współpracy. Pierwsza kolekcja mediów udostępniona przez Europejskie Centrum Solidarności to zbiór 35 fotografii wykonanych podczas strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku.

Małopolski Instytut Kultury[edytuj]

Dom Towarzystwa Lekarskiego w Krakowie - witraż; detal.
Archiwum Małopolskiego Instytutu Kultury

Małopolski Instytut Kultury podpisał porozumienie o współpracy ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska w grudniu 2014 roku. Współpraca będzie obejmować udostępnianie i kategoryzację zdjęć dokumentujących Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego - cykliczne wydarzenie, którego celem jest szeroka prezentacja różnorodnych obiektów zabytkowych: klasztorów, kościołów, regionalnych muzeów czy obiektów architektonicznych (są to często obiekty niedostępne na co dzień dla zwiedzających). Planowane jest udostępnienie w repozytorium Commons fotografii eksponatów muzealnych z projektu Wirtualne Muzea Małopolski oraz współpraca w Krakowie przy nowych edycjach Małopolskich Dni Dziedzictwa.

Obecnie w repozytorium Wikimedia Commons dostępnych jest 1500 fotografii z archiwum Małopolskiego Instytutu Kultury; nowe materiały zostaną udostępnione wiosną 2015 roku.

Strona projektu
Lista obiektów w Wikimedia Commons


Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce[edytuj]

Odręczne notatki Józefa Piłsudskiego.
Archiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce.

W grudniu 2012 Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce ogłosił, że szuka Wikipedysty-Rezydenta. Zaproponowano kilka potencjalnych projektów, m.in. pracę nad artykułami związanymi z Polonią w Stanach Zjednoczonych na podstawie materiałów znajdujących się w archiwum Instytutu Piłsudskiego – lub przesyłanie materiałów skanowanych przez Instytut do zasobów Wikipedii. Stanowisko pozostało nieobsadzone, jednak rozpoczęła się rozmowa na temat masowego przesyłania na Commons dokumentów zeskanowanych przez Instytut, które należą do Domeny publicznej. Współpraca została zatwierdzona przez radę dyrektorów Instytutu Piłsudskiego 14 lipca 2013 i masowe przesyłanie plików rozpoczęło się w lutym 2014.

Przeczytaj artykuł Czy jesteś GLAM? na stronie Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Autorem tekstu jest Marek Zieliński.

Strona Wikiprojektu GLAM Instytutu Piłsudskiego
Strona projektu partnerskiego Instytutu
Zobacz wszystkie materiały Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce w Wikimedia Commons

Szczegółowe informacje na stronie projektu w Wikimedia Commons




GLAM