Wiktor Baworowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Baworowski
Ilustracja
Herb
Wariant herbu Baworowskich
hrabia
Data i miejsce urodzenia 1825 lub 1826
Kołtów
Data i miejsce śmierci 3 grudnia 1894
Lwów
Ojciec Józef Baworowski
Matka Felicja Starzeńska

Wiktor Baworowski, pseudonim literacki Wiktor z Baworowa (ur. w 1825[1][2][3] lub 1826[4] w Kołtowie, zm. 3 grudnia 1894 we Lwowie) – bibliofil, mecenas nauk, poeta i tłumacz romantycznych dzieł Byrone’a i Hugo, założyciel Biblioteki Baworowskich we Lwowie, właściciel dóbr Myszkowice, Łuka Wielka, Baworów, Zastawie obok Tarnopola, Łoszniów, Krowinka obok Trembowli.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojcem był Józef Baworowski (ur. ok. 1780, zm. 1841), żołnierz napoleoński, odznaczony krzyżem Virtuti Militari[5], właściciel dóbr ziemskich Myszkowice, Łuka Wielka, Bohatkowce, Krzywe[a] koło Tarnopola, Łoszniów koło Trembowli, a matką Felicja ze Starzeńskich h. Lis (ur. 1793[6], zm. 14 października 1837), właścicielka Kołtowa. Miał braci Włodzimierza, posła do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa w Wiedniu[7] i Wacława[8] Stanisława[9]. W domu ojcowskim otrzymał wychowanie cudzoziemskie, kształcąc się w języku francuskim, potem w niemieckim i angielskim. Jego nauczycielem był Kazimierz Kunaszewski, który przetłumaczył na język niemiecki Prelekcyj Adama Mickiewicza i wydał w 1843 w Lipsku. Po śmierci rodziców jego opiekunem został wuj, hr. Michał Starzeński, który wysłał Wiktora wraz z bratem Włodzimierzem do Lwowa, gdzie pod okiem pedagoga Jurgasa otrzymali prywatne wykształcenie[7]

Działalność zawodowa i społeczna[edytuj | edytuj kod]

W 1847 Wiktor Baworowski poznał Jana Nepomucena Kamińskiego i pod jego kierunkiem rozpoczął studia nad językiem i stylistyką polską. W 1848 został absolwentem Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie, na życzenie wuja wstąpił do służby państwowej, otrzymując posadę w Namiestnictwie we Lwowie[7] (w latach 1849–1850 koncepista-praktykant[10][11][b]). Po kilku latach służby porzucił zajmowane stanowisko mimo próśb namiestnika Agenora Romualda Gołuchowskiego i zajął się gospodarką w dobrach, którzy otrzymał po podziale schedy z braćmi[7].

W 1857 został członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego[7].

Pod koniec życia groziła mu całkowita ślepota, co zapewne spowodowało, że popełnił samobójstwo[12][13] (poderznął sobie gardło[14]). Został pochowany w grobowcu rodzinnym w podziemiach parafialnego kościoła św. Wacława w Baworowie[15].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W artykule o Skałacie (zob.: Skałat w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochaczew. Warszawa 1889.) chodzi się o Krzywem koło Skałata, gdzie istniała gorzelnia hr. Wacława Baworowskiego, właściciel której był młodszym bratem Wiktora i synem Józefa (zob.: Stanisław hr. Baworowski z Baworowa h. Prus (II - Wilczekosy) (ID: 1.518.89)).
  2. Jeszcze stwierdzono w spisie alfabetycznym przy końcu niemieckojęzycznego rocznika Provinzial-Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das jahr 1851, że wzmiakowanywy na str. 10 tego rocznika, jednak w rzeczywistości nie wliczony wśród grona koncepistów-praktykantów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Sewer Dunin Borkowski: Rocznik Szlachty Polskiej. T. 1. Lwów: Nakładem księgarni K. Łukaszewicza, 1881, s. 164.
  2. Boniecki, s. 134.
  3. Wiktor hr. Baworowski z Baworowa h. Prus (II - Wilczekosy) (ID: 1.518.88).
  4. Baworowski Wiktor (1826-1894). W: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademja Umiejętności, 1994, s. 368-370.
  5. WIKTOR BAWOROWSKI [w:cracovia leopolis]
  6. Felicja hr. Starzeńska h. Lis (ID: 1.518.78) (M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego), www.sejm-wielki.pl [dostęp 2018-11-27].
  7. a b c d e PSB 1935 ↓, s. 369.
  8. Boniecki, s. 134.
  9. Wacław Stanisław hr. Baworowski z Baworowa h. Prus (II - Wilczekosy) (ID: 1.518.89) (M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego). www.sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-12-07].
  10. Provinzial-Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das jahr 1849. Lemberg, 1849, s. 10. (niem.)
  11. Provinzial-Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das jahr 1850. Lemberg, 1849, s. 10. (niem.)
  12. PSB 1935 ↓, s. 370.
  13. Henryk Sienkiewicz: Listy. Maria Bokszczanin (oprac.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1996, s. 117, p.7. ISBN 83-06-02042-1.
  14. Wiktor hr. Baworowski. „Kurjer Lwowski”. 337, s. 5, 5 grudnia 1894.
  15. Iryna Jurko. Tajemnice dziwaka. Hrabia Wiktor Baworowski.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]