Wilcza Góra (Pogórze Kaczawskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy szczytu na Pogórzu Kaczawskim. Zobacz też: inne wzniesienia o tej nazwie.
Wilcza Góra
Ilustracja
Wilcza Góra wraz z wyrobiskiem kamieniołomu
Państwo  Polska
Pasmo Sudety
Pogórze Kaczawskie
Pogórze Złotoryjskie
Wysokość 367 m n.p.m.
Wybitność 105 m
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wilcza Góra
Wilcza Góra
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wilcza Góra
Wilcza Góra
Ziemia51°06′15″N 15°54′42″E/51,104167 15,911667

Wilcza Góra (często także Wilkołak, niem. Wolfsberg) – bazaltowy szczyt o wysokości 367 m n.p.m. na Pogórzu Kaczawskim (północno-zachodni skraj Pogórza Złotoryjskiego), pomiędzy miastem Złotoryja, Jerzmanicami a Wilkowem, nek, pozostałość trzeciorzędowego wulkanu. W czasie eksploatacji kamieniołomu odsłonięto górnokredowe piaskowce występujące w obrębie złoża bazanitu.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Wilcza Góra jest pozostałością wulkanu, który był aktywny w trzeciorzędzie, w środkowym miocenie, ok. 15,5 mln lat temu[1], w związku z zachodzącymi wówczas alpejskimi ruchami górotwórczymi. Obecnie widoczne wzniesienie nie stanowi jednak stożka wulkanicznego, lecz resztkę komina, którym magma przedostawała się ku powierzchni, tzw. nek. Stożek wulkanu znajdował się wyżej, jednak w późniejszych okresach został zniszczony, odsłaniając głębsze warstwy skał. Dzięki wyrobiskom kamieniołomu można obserwować niemal pełny przekrój komina wulkanicznego, z różnymi rodzajami skał wulkanicznych i starszych piaskowców oraz efekty innych zjawisk wulkanicznych. Najciekawszą formą jest tzw. róża bazaltowa – układ słupów rozchodzących się gwiaździście z jednego punktu[2].

U podnóża góry, w górnokredowych piaskowcach znajdują się pseudokrasowe jaskinie: Wilcza Jama[3] (7 m długości) i Niedźwiedzia Jama (2 m).

Rezerwat przyrody[edytuj | edytuj kod]

W 1959 roku na Wilczej Górze utworzono rezerwat o powierzchni 1,69 ha. Poza unikatowymi formami geologicznymi na terenie rezerwatu znajduje się również ostoja przyrody ożywionej. W szczelinach wietrzejących bazaltów rosną zespoły paproci szczelinowych (chasmofitów) – są to: paprotka zwyczajna oraz zanokcice – skalna, murowa i północna. Rosną także orlica pospolita, nerecznicza samcza, wietlica samicza, paprotnica krucha i cienistka Roberta. W partiach podszytowych rozwinęły się zarośla krzewiaste takie jak leszczyna, tarnina, dziki bez koralowy, trzmielina zwyczajna, dzika róża, agrest, jeżyna śląska i słoneczna, berberys zwyczajny, wierzba śląska i iwa oraz rzadsza irga zwyczajna[4].

Kopalnia bazaltu[edytuj | edytuj kod]

Na początku XX wieku rozpoczęła się eksploatacja bazanitu na zboczach Wilczej Góry. Obecnie wyrobiska otaczają wierzchołek z trzech stron. Na wschodnim zboczu funkcjonuje Kopalnia Bazaltu Wilcza Góra należąca do firmy Colas. Bazanit wydobyty w tej kopalni posłużył m.in. do budowy Trasy W-Z, Trasy Łazienkowskiej, Pałacu Kultury i Nauki oraz warszawskiego metra. W wyniku działalności kopalni zniszczona została znaczna część góry (ok. 30–40%) wraz ze szczytowym fragmentem, przez co wysokość Wilkołaka obniżyła się z 373 do 367 m n.p.m.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W celu ochrony rezerwatu przyrody od strony zakładu górniczego pozostawiono liczący 50 metrów filar ochronny. W wyniku rabunkowej eksploatacji prowadzonej przez firmę Colas filar ten został znacznie zniszczony. W niektórych miejscach ma grubość zaledwie 10 metrów, co może zagrażać stabilności góry. Pomimo to w październiku 2013 roku firma Colas powiadomiła o planach dalszej eksploatacji, co wzbudziło wiele kontrowersji w lokalnej prasie i wśród lokalnej społeczności[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku na szczycie Wilczej Góry powstało schronisko z wyżywieniem i noclegami[potrzebny przypis]. W czasach niemieckich na szczycie góry znajdowało się lądowisko dla szybowców[potrzebny przypis].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wilcza Góra. Uniwersytet Wrocławski, 2012.
  2. Włodzimierz Kiełbasiewicz, Na straży bazaltowej róży, „Surowce i Maszyny Budowlane”, 1, 2015, s. 58–62.
  3. "Sudety" Wilcza Jama
  4. „Wilcza Góra na stronach Encyklopedii Sudeckiej”
  5. Piotr Kanikowski: Co chcą zrobić z Wilczą Górą?. 24 Legnica, 2013-10-02.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]