Trasa Łazienkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Długość 8 km
Dzielnice Ochota,
Śródmieście,
Praga-Południe
Mapa
Mapa GP
Zdjęcie
Trasa Łazienkowska przy al. Niepodległości
Trasa Łazienkowska przy al. Niepodległości
Trasa Łazienkowska, widok na tunel i plac Na Rozdrożu
Trasa Łazienkowska, ul. Wawelska
Trasa przy rondzie Jazdy Polskiej, widok w kierunku zachodnim
Wzmocnienia wiaduktu Trasy nad parkiem Agrykola, widok od strony ul. Myśliwieckiej

Trasa Łazienkowska – trasa szybkiego ruchu łącząca centrum Warszawy z prawobrzeżną częścią miasta. Zbudowano ją w latach 1971–1974 jako część obwodnicy śródmiejskiej. Składa się z ul. Wawelskiej, ul. Lecha Kaczyńskiego, mostu Łazienkowskiego i al. Stanów Zjednoczonych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze koncepcje budowy szerokiej ulicy o przebiegu podobnym do dzisiejszej Trasy Łazienkowskiej powstały pod koniec dwudziestolecia międzywojennego. Na terenie zlikwidowanego lotniska mokotowskiego planowano ówcześnie wytyczenie szerokiej alei prowadzącej do projektowanej Świątyni Opatrzności Bożej. Początkowo miała się ona nazywać Sejmowa, a później nosić imię marszałka Józefa Piłsudskiego. Przebiegać miała od placu Na Rozdrożu do Grójeckiej, a jej przedłużeniem miała być ulica Opaczewska. W 1938 roku powstał projekt szkicowy sieci metra (szybkiej kolei miejskiej), gdzie jedna z proponowanych tras była prowadzona pod tą aleją i al. Stanów Zjednoczonych na Saskiej Kępie, którą dziś prowadzi Trasa Łazienkowska. Według projektu lotniska komunikacyjnego na Gocławiu z 1939 r. w osi al. Stanów Zjednoczonych przewidywano jeden z mostów znaczenia lokalnego[potrzebny przypis].

Ostateczny przebieg Trasy Łazienkowskiej został częściowo ustalony wraz z ukończoną w 1952 roku budową Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej, gdzie nowo powstałe domy wytyczyły aleję Armii Ludowej na osi ulicy Wawelskiej do placu Na Rozdrożu. Następnie na Grochowie Wielkim wyznaczono rezerwę terenową między ulicami Spalinową i Fundamentową aż do dzisiejszego ronda Wiatraczna, wzdłuż której także powstawały domy[potrzebny przypis].

Dopiero w 1968 roku rozpoczęto prace nad budową mostu przez Wisłę oraz nowej trasy. Po pół roku prace wstrzymano, lecz w 1971 roku ekipa Edwarda Gierka zdecydowała o wznowieniu budowy. Prace ponownie rozpoczęto 10 września 1971 roku[1].

Głównym projektantem Trasy był Józef Sigalin. W skład zespołu architektów wchodzili m.in. Andrzej Buchner, Stanisław Marzyński, Stanisław Niewiadomski, Leszek Gruszczyński, Jan Knothe, Jasna Strzałkowska, Maciej Urbanowicz, Józef Lemański, Krzysztof Łubieński i Wiesław Rososiński[potrzebny przypis].

Trasę Łazienkowską oddano do użytku po trzech latach budowy 22 lipca 1974 roku, w dniu trzydziestolecia PRL[2].

W latach 90. XX wieku poszerzono ulicę Wawelską na zachód od ulicy Żwirki i Wigury, przedłużając w ten sposób trasę (poprzez poszerzone wcześniej ulice Kopińską i Sokołowskiego „Grzymały”) do Alej Jerozolimskich w okolicach Dworca Zachodniego.

Na początku XXI wieku przeprowadzono wymianę nawierzchni na części Trasy Łazienkowskiej oraz zbudowano kładkę dla pieszych na wysokości alei Wielkopolski.[potrzebny przypis]

Do końca 2013 roku Trasa Łazienkowska na prawie całej długości (od ulicy Żwirki i Wigury do ulicy Ostrobramskiej) leżała w ciągu drogi krajowej nr 2 oraz trasy europejskiej E30. W związku z otwarciem fragmentu Południowej Obwodnicy Warszawy (drogi ekspresowej S2) zmieniono przebieg dróg nr 2 i E30 – poprowadzono je Trasą Siekierkowską[3].

Od 14 lutego 2015 do 28 października 2015 most Łazienkowski był wyłączony z eksploatacji z powodu pożaru, który uszkodził jego konstrukcję[4].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Celem budowy Trasy Łazienkowskiej było przejęcie ruchu tranzytowego i międzydzielnicowego z pominięciem śródmieścia oraz zapewnienie najkrótszego połączenia południowych dzielnic Warszawy po obu stronach Wisły[1].

Trasa jest arterią dwujezdniową. Każda z jej jezdni posiada trzy pasy ruchu. Na długim odcinku od ronda Jazdy Polskiej do skarpy wiślanej na terenie Ujazdowa, a także na wysokości alei Niepodległości, trasa biegnie w wykopie. Przebiega także po estakadach, z których ta nad parkiem Agrykola ma długość 391 metrów, a nad ulicą Paryską – 209 metrów[5].

W chwili zakończenia budowy długość trasy od ulicy Żwirki i Wigury do ronda Wiatraczna wynosiła 8 km[1]. Jezdnie miały po 10,5 m szerokości[1]. Po obu stronach rzeki powstało po 8 estakad o łącznej długości ponad 2 km, zainstalowano 8 km stalowych odbojnic, a przy tunelach wniesiono 4 km murów oporowych[1]. Powstało 10 przejść podziemnych, 10 naziemnych mostków dla pieszych, ustawiono 1430 latarń, 430 podświetlanych znaków drogowych i 62 wiaty przystankowe[1]. Powstało także 40 ha trawników i posadzono 100 tys. drzew i krzewów[1].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Budowa Trasy Łazienkowskiej wielokrotnie stanowiła tło wydarzeń w serialu Czterdziestolatek[2], którego główny bohater, inżynier Stefan Karwowski, pracował na jednym z odcinków budowy. Wiele zapisów filmowych do serialu z odcinka 8 pt. Otwarcie trasy, czyli czas wolny dokumentuje prawdziwe uroczyste otwarcie trasy z 22 lipca 1974 roku[potrzebny przypis].

W filmie Stanisława Barei pt. Miś trasa pojawia się w tekście piosenki układanej przez Komisarza i Włodarczyka: Hej młody Junaku, smutek zwalcz i strach! Przecież na tym piachu za trzydzieści lat, przebiegnie z pewnością jasna, długa, prosta, szeroka jak morze Trasa Łazienkowska! I z brzegiem zepnie drugi brzeg, na którym twój ojciec legł![6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g T. Przemysław Szafer: Nowa architektura polska. Diariusz lat 1971–1975. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1979, s. 259. ISBN 83-213-2921-7.
  2. a b Obwodnica Śródmieścia część południowa. Trasa Łazienkowska, SISKOM [dostęp 2017-12-18].
  3. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 września 2013 r. w sprawie pozbawienia dróg kategorii dróg krajowych, Internetowy System Aktów Prawnych.
  4. Most Łazienkowski otwarty. „Gazeta Wyborcza”, s. 4, 29 października 2015. 
  5. Józef Sigalin: Trasa. O projektowaniu i budowaniu Trasy Mostowej Łazienkowskiej w Warszawie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1976, s. 38.
  6. Tekst za bareja.neostrada.pl.

Zdjęcia lotnicze[edytuj | edytuj kod]