Wilhelmina Iwanowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilhelmina Iwanowska
Data i miejsce urodzenia 2 września 1905
Wilno
Data i miejsce śmierci 16 maja 1999
Wilno
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski

Wilhelmina Iwanowska (ur. 2 września 1905 w Wilnie, zm. 16 maja 1999 w Toruniu) – polska astronom, profesor w Instytucie Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Życiorys[edytuj]

Ukończyła Wydział Astronomii na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (w 1937 roku uzyskała habilitację). Od 1927 pracowała w Obserwatorium Astronomicznym USB kierowanym przez Władysława Dziewulskiego.

Po zajęciu Wileńszczyzny przez Armię Czerwoną i przekazaniu jej pod okupację litewską wraz z kolegami i koleżankami uciekła przed prześladowaniami komunistów do Łodzi. Tutaj miała czekać na przydział od władz do jednego z uniwersytetów w kraju, jednak wraz z grupą polskich naukowców z wileńskiego uniwersytetu, na czele z profesorem Władysławem Dziewulskim, postanowili, że będą kontynuować uniwersytet, ale w Toruniu. Została jedną z założycielek Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz toruńskiej szkoły astronomii i radioastronomii.

Brała udział w badaniach na temat między innymi ruchu gwiazd w przestrzeni, fotometrii fotograficznej, gwiazd zmiennych, widm gwiazdowych oraz ewolucji galaktyk. Była zapraszana na wykłady na europejskich i na amerykańskich uniwersytetach. Została też wiceprezesem Międzynarodowej Unii Astronomicznej oraz członkiem korespondentem (od 1956) i członkiem rzeczywistym (od 1976) Polskiej Akademii Nauk[1]. Była założycielką Toruńskiego Centrum Astronomicznego PAN.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Otrzymała tytuł doktora honoris causa trzech uczelni wyższych:

Otrzymała honorowe obywatelstwo miasta Winnipeg, a 31 lipca 1997 roku również Torunia.

Postanowieniem prezydenta Lecha Wałęsy z dnia 4 maja 1995 roku, w uznaniu wybitnych osiągnięć naukowych w dziedzinie astronomii, została odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Na cześć Wilhelminy Iwanowskiej nazwano jedną z ulic Torunia w dzielnicy Podgórz i planetoidę (198820) Iwanowska[4].

Przypisy

  1. Członkowie PAN: Skorowidz
  2. Doktorzy honoris causa UMK. umk.pl. [dostęp 2011-02-25].
  3. M.P. 1995 nr 33 poz. 382
  4. Krzysztof Kanawka: Nowe nazwy planetoid – Iwanowska, Sierpc i LechMankiewicz. kosmonauta.net, 10 lipca 2012. [dostęp 2012-07-26].