Witarianizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowy witariański posiłek – sashimi

Witarianizmdieta wykluczająca spożywanie pokarmów poddanych obróbce termicznej. Najczęściej, choć nie zawsze, jest łączony z wegetarianizmem lub weganizmem.

Rodzaje witarianizmu[edytuj]

Zasadą odnoszącą się do wszystkich rodzajów witarianizmu jest dopuszczanie podgrzewania jedzenia do 40 °C (104 °F) oraz wykluczenie produktów wysoko przetworzonych.

Witarianizm wegański[edytuj]

Wyklucza jedzenie wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego. Wśród propagatorów surowego weganizmu można wymienić Douglasa Grahama[1], autora książki The 80-10-10 Diet, czy jego popularnych w Internecie zwolenników Freelee i Hayleya, autorów e-booków 30 bananas a day oraz Go fruit yourself[2]. Do witarian można zaliczyć osoby praktykujące dietę frutariańską, juiceariańską (osoby pijące wyłącznie wyciśnięte przez siebie soki) bądź sproutariańską (osoby jedzące wyłącznie kiełki roślin).

Witarianizm wegetariański[edytuj]

Wyklucza jedzenie produktów pochodzenia zwierzęcego (powstałych przez uśmiercenie zwierząt). Prawdopodobnie najmniej popularna ze względu na wiele doniesień o zagrożeniu zakażeniem bakterią Salmonelli przez jedzenie surowych jajek[3][4] oraz małą ilość publikacji odnośnie tej diety.

Zalety witarianizmu i argumenty przeciw gotowaniu[edytuj]

  • Przekonanie o tym, że gotowanie niszczy enzymy i składniki mineralne zawarte w warzywach i owocach. Naukowcy potwierdzają to, jednak zaznaczają, że gotowanie czasem uwalnia więcej składników mineralnych z wnętrza pokarmu.
  • Wysoka temperatura powoduje ścinanie się białka i „śmierć” żywności. Doug Graham tłumaczy to mieszaniem aminokwasów z wiązaniami odpornymi na enzymy, które uniemożliwiają ich całkowity rozpad i czynią aminokwasy substancjami bezużytecznymi, a nawet toksycznymi[5].
  • Człowiek w przeszłości nie znał ognia, a więc w naturze jadł pokarmy surowe.
  • W procesie gotowania i solenia potraw (a także podczas palenia papierosów) wytwarzają się nitrozoaminy, które mają właściwości rakotwórcze.
  • Podczas gotowania wytwarzają się wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne[6][7], które są rakotwórcze oraz powodują przemysłowe zatrucie środowiska[8].
  • Gotowanie posiłków (według niektórych źródeł) wzmaga również globalne ocieplenie[9].

Krytyka witarianizmu[edytuj]

Richard Wrangham, profesor antropologii biologicznej, wysuwa tezę, iż jedzenie pokarmu gotowanego jest bardziej „naturalne” dla człowieka, ponieważ ludzki układ pokarmowy wyewoluował do jedzenia takich pokarmów[10][11] Podaje to także jako przyczynę zwiększenia pojemności czaszki hominidów, zmniejszenia przewodu pokarmowego, zmniejszenia zębów i kłów oraz zmniejszenia dymorfizmu płciowego 1,8 miliona lat temu.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Douglas Graham: The Challenges of Going on a Raw Food Diet. FoodnSport.com. [dostęp 2011-03-31].
  2. 30 Bananas a Day!. [dostęp 2012-06-18].
  3. Emily Sohn: How Does Salmonella Get Into Eggs?. 27 sierpnia 2010. [dostęp 2012-06-18].
  4. Cindy Galli: How to Make Sure Eggs Are Safe? Cook 'Em Good. 18 listopada 2011. [dostęp 2012-06-18].
  5. Douglas Graham: The 80-10-10 Diet. FoodnSport Press, 2006, s. 56. ISBN 978-1-893831-24-7. „But few people realize that cooking denatures the proteins in foods, fusing the amino acids together with enzyme-resistant bonds that preclude them from being fully broken down rendering the proteins substantially useless-and in fact toxic-to us.”.
  6. ATSDR – Redirect – ToxFAQs™: Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs). W: Atsdr.cdc.gov [on-line]. 20 lipca 2010. [dostęp 2012-06-18].
  7. Chemicals in Meat Cooked at High Temperatures and Cancer Risk – National Cancer Institute. W: Cancer.gov [on-line]. [dostęp 2012-06-18].
  8. PAH – Occurrence in foods, dietary exposure and health effects.
  9. Andrew Buncombe: [url=http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10455948 Cooking fires add to global warming]. W: The New Zeland Herald [on-line]. 6 sierpnia 2007. [dostęp 2012-06-18].
  10. Brian Clement: Evolution of the Human Diet: The Know, the Unknown, and the Unknowable. Oxford, USA: Oxford University Press, 2006, s. 308–323, seria: The Cookieng Enigma. ISBN 0-19-518346-0.
  11. Richard Wrangham. Cooking as a biological trait. „Comparative biochemistry and physiology. Part A, Molecular & integrative physiology”. 136 (1), s. 34–35, 2003. DOI: 10.1016/S1095-6433(03)00020-5. 

Bibliografia[edytuj]