Wodorofosforan wapnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodorofosforan wapnia
Wodorofosforan wapnia
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CaHO4P
Inne wzory CaHPO4
Masa molowa 136,06 g/mol
Wygląd bezwonny biały proszek[2]
Minerały monetyt, bruszyt
Identyfikacja
Numer CAS 7757-93-9
7789-77-7 (dihydrat)
PubChem 24441[3]
Podobne związki
Inne aniony CaHAsO
4
Inne kationy BeHPO
4
, MgHPO
4
, SrHPO
4
, BaHPO
4
Podobne związki Ca
3
(PO
4
)
2
, Ca(H
2
PO
4
)
2
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorofosforan wapnia (łac. Calcii hydrogenophosphas) – nieorganiczny związek chemiczny, wodorosól wapniowa kwasu fosforowego. Ma postać białego bezwonnego proszku lub kryształków. Praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie. Bezwodny wodorofosforan wapnia występuje w naturze jako minerał monetyt, a dihydrat – jako bruszyt.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Wodorofosforan wapnia może być otrzymywany przy użyciu roztworów chlorku wapnia i wodorofosforanu sodu[5][6]:

CaCl
2
+ Na
2
HPO
4
→ CaHPO
4
+ 2NaCl

Innym sposobem jest reakcja kwasu fosforowego z wodą wapienną[5]:

Ca(OH)
2
+ H
3
PO
4
→ CaHPO
4
+ 2H
2
O

Wodorofosforan wapnia jest także produktem ubocznym otrzymywania hydroksyapatytu, podczas którego zachodzi reakcja kwasu fosforowego z fosforanem wapnia[5][6]:

H
3
PO
4
+ Ca
3
(PO
4
)
2
→ 3CaHPO
4

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany jest jako suplement diety i źródło wapnia, zarówno w żywności, jak i w pożywieniu dla zwierząt, oraz zagęstnik i środek spulchniający do ciasta[5]. Wykorzystuje się go również w wielu produktach stomatologicznych i medycznych, w nawozach, tworzywach sztucznych i produkcji szkła[5].

Przypisy

  1. a b c Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VI. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2002, s. 1176. ISBN 83-88157-18-3.
  2. a b c d e f Wodorofosforan wapnia (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2010-10-08].
  3. Wodorofosforan wapnia – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. a b c d e CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
  5. a b c d e f g h i j Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003. ISBN 0070494398.
  6. a b c d Monografia nr 1697. W: Merck Index. Wyd. 13. Whitehouse Station, New Jersey: Merck & Company, 2001. ISBN 0911910131.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.