Przejdź do zawartości

Zalew Arkadia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zalew Arkadia
Ilustracja
Widok na zalew od strony plaży
Państwo

 Polska

Rzeka

Czarna Hańcza

Data budowy

pocz. XVIII w.

Pojemność całkowita

638833,14 mln m³

Powierzchnia

ok. 0,94 km²

Głębokość

5,5 m

Funkcja

rekreacyjna

Położenie na mapie Suwałk
Mapa konturowa Suwałk, blisko centrum na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Zalew Arkadia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Zalew Arkadia”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Zalew Arkadia”
Ziemia54°05′N 22°56′E/54,083333 22,933333

Zalew Arkadia – sztuczny zbiornik wodny znajdujący się w Suwałkach nad rzeką Czarna Hańcza od strony południowo-zachodniej, między starym miastem a osiedlem Zahańcze. Obok znajduje się Ośrodek Sportu i Rekreacji z halą sportową i zapleczem hotelowym oraz basenem. Plaża miejska nad zalewem w okresie letnim posiada opiekę ratowniczą.

  • Maksymalna głębokość: około 5,5 m
  • Średnia głębokość: około 2,5
  • Długość (wzdłuż osi): około 700 m
  • Maksymalna szerokość: około 400 m
  • na środku tego akwenu znajduje się wysepka.

Lokalizacja w sieci hydrograficznej

[edytuj | edytuj kod]
Skatepark

Zalew „Arkadia” zasilany jest przez rzekę Czarna Hańcza. Przy północno-zachodniej granicy miasta poziom jej wody znajduje się na wysokości 172,5 metra n.p.m., zaś przy południowo- wschodniej granicy około 145 metrów. Oznacza to, że na trzynastokilometrowym odcinku suwalskim rzeka traci na wysokości 27,5 metra, osiągają spadek 2,1 promila.

Cel i czas budowy, sposób wykonania zbiornika

[edytuj | edytuj kod]

Zalew został utworzony jeszcze na początku XVIII w., kiedy tuż poniżej mostu, po lewej stronie rzeki zbudowano młyn wodny na potrzeby suwalskich mieszczan. Powstały zbiornik, wraz z terenami go okalającymi, z czasem zaczęto nazywać Arkadią. W miesiącach letnich na zalewie było kąpielisko, a na wyspie pośrodku stawu, usypanej z materiały pozostałego z pogłębiania zalewu, urządzano występy artystyczne i pokazy sztucznych ogni. Na przeciwległych do stawu terenach organizowano pomysłowe zabawy. W 1911 r. na lewym brzegu rzeki, gdzie obecnie są gospodarstwa ogrodnicze, zbudowany został drewniany, piętrowy budynek teatru „Arkadia”. Miał on salę widowiskową o 352 miejscach i lokalne elektryczne oświetlenie. Grywały w nim przyjezdne teatry i miejscowe zespoły amatorskie. Budynek teatru spłonął po I wojnie światowej.

Po rozebraniu młyna staw stracił swe znaczenie jako rezerwuar wody. Z latami coraz bardziej zarastał trzciną i wodną roślinnością. W czasie II wojny światowej został zasypany.

Na początku lat siedemdziesiątych powstała koncepcja jego ponownego zagospodarowania. Przy pomocy wojska, zakładów pracy i aktywnym zaangażowaniu społeczeństwa miasta został przygotowany, odnowiony, pogłębiony i oddany do użytku piękny 11-hektarowy zalew. Uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1976 roku. Kompleks składający się z wypożyczalni sprzętu pływającego, przystani, plaż i wydzielonych, strzeżonych pływalni. Staw został też zarybiony przez co zaczął przyciągać rzesze amatorów wędkowania.

Sposób zasilania

[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik zasilany jest przez rzekę Czarna Hańczę. W Suwałkach ma od pięciu do dziesięciu metrów szerokości i od pół do jednego metra głębokości. Zbiornik połączony jest w sposób sztuczny z rzeką poprzez podziemny kanał doprowadzający, który znajduje się w pobliżu jazu na rzece Czarnej Hańczy, regulującego w niej poziom wody. Wskutek tego przepływ wody w zbiorniku odbywa się według schematu: jaz piętrzący na rzece, rurociąg doprowadzający oraz rurociąg spustowy do rzeki. Woda zalewu Arkadia spełniają wszystkie wymogi Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej obowiązujące dla kąpielisk publicznych.

badana cecha stosowana metoda wynik
przezroczystość Kawałek metalu zamocowanego na nici zanurzono pionowo w dół, aż do momentu gdy przedmiot przestanie by widoczny. ≈ 1m 30 cm
barwa Organoleptycznie (wzrok) zielonkawa
zapach Próbki wody ze strefy przybrzeżnej, powierzchniowej, 200cm3 pobranej próbki wlano do kolby stożkowej i ogrzano do temperatury 200C

Przykryto kolbę szkiełkiem zegarkowym i wąchano zapach przy wylocie kolby. Skala 1-5 Rozróżnia się trzy rodzaje zapachu wody:

  • R - roślinny: siana, ziemi, torfu, mchu, kwiatów, traw
  • G - gnilny: pleśni, siarkowodoru, fekaliów, stęchlizny
  • S - specyficzny: chloru, fenolu, nafty, acetonu, smoły || 2R

Słaby zapach roślinny: siana, ziemi, torfu, mchu, kwiatów, traw

odczyn pasek lakmusowy Kolor .o.tawy

pH ≈8,3-8,5

Twardość pasek testowy ≈250 mgCaCO3/dm³

Osady, fauna i flora występujące w otoczeniu zbiornika i na jego dnie

[edytuj | edytuj kod]

Rośliny wodne w strefie przybrzeżnej zalewu Arkadia tworzą na pewnych odcinkach wąski pas szuwaru, w którym spotykamy takie gatunki jak: oczeret jeziorny, manna mialec, trzcina pospolita i jeżogłówka gałęzista. Niewielkie fragmenty pasa brzegowego, rozrzucone między licznymi plażami, porastają: ponikło błotne, turzyca dzióbkowata, turzyca błotna, manna jadalna, mozga trzcinowata, rdestnica przeszyta i wywłócznik kłosowy.

Stosunkowo ubogi w ryby zbiornik Arkadia zawiera typowe dla takich akwenów gatunki, jak płoć, ukleja, krąp, leszcz i okoń. na Czarnej Hańczy i zbiorniku Arkadia obserwujemy takie gatunki, jak kaczka krzyżówka, mewa śmieszka, łyska i łabędź niemy.

W otoczeniu zbiornika i na jego dnie możemy zauważyć osady organiczne typu: liście, szczątki roślin i drobnych organizmów żywych. Jak również iły, muły, piaski i żwiry. Wyjątek stanowi teren przy kąpielisku, w obrębie którego jedynymi osadami jest sztucznie nasypany piasek

Znaczenie zalewu dla regionu

[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik spełnia głównie funkcję rekreacyjną zarówno dla mieszkańców miasta i turystów. Liczne imprezy okolicznościowe i cykliczne przyciągają rzesze zainteresowanych. Około piętnastohektarowy obszar wód i plaż służy rozrywce i czynnemu wypoczynkowi. Na jednym z jego brzegów znalazło się strzeżone kąpielisko miejskie, a obok niego znajduje się obiekt przeznaczony do obsługi plaży wraz z sanitariatami ogólnodostępnymi, barem, wypożyczalnią sprzętu wodnego, szatniami i przebieralnią. Nieopodal plaży znajdują się boiska do plażowej piłki siatkowej i profesjonalny skatepark. Wokół zalewu Arkadia znajdują się liczne ścieżki rowerowe, piesze i wiele ławek do siedzenia tuż nad brzegiem wody. Na przeciwległym brzegu znajdują się asfaltowe korty tenisowe ogrodzone siatką, oraz budynek Ośrodka Żeglarskiego i budynek Ośrodka Sportu i Rekreacji w którym znajdują się siedziby i biura Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w Suwałkach i klubu modelarskiego. Na terenie zalewu Arkadia mają miejsce różnego rodzaju imprezy rekreacyjno - sportowe.

Ze względu na położenie kawiarni, korzystają z niej nie tylko ludzie przebywający nad kąpieliskiem ale i ludzie z miasta. W przyszłości mają powstać tu restauracje, hotel i inne obiekty służące celom sportowo - rekreacyjnym. Jest to jedno z najlepiej zorganizowanych kąpielisk w obrębie Suwałk.

W sezonie letnim nad bezpieczeństwem osób kąpiących się, czuwają ratownicy WOPR, zatrudnieni przez Ośrodek Sportu i Rekreacji w Suwałkach. Zespół ten, z urządzeniami towarzyszącymi winien zabezpieczać potrzeby 1500 osób, przy założeniu, że jedna trzecia osób przebywa w wodzie a pozostałe dwie trzecie korzysta z plaży. Baseny kąpielowe składają się z trzech wydzielonych części, powinny pomieścić 500 osób. Kąpielisko składa się ze strefy dla umiejących pływać, o głębokości od 1,20 metra do około 2,5 metra, gdzie granice wyznacza pomost, strefy dla nie umiejących pływać, o głębokości od brzegu do 1,20 metra kończącym się bojkami w kolorze żółtym i z brodzika dla dzieci, dodatkowo trwale odgrodzonego o głębokości od brzegu do 40 centymetrów. Ściany basenów kąpielowych wygrodzone w sposób stały od otaczającego zbiornika, pomosty pływające z barierkami o szerokości trzech metrów. Dno jest równe bez zagłębień z równomiernym spadkiem. Kąpielisko wyposażone jest w łódź motorową oraz kompletny sprzęt ratunkowy.