Zelimchan Jandarbijew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zelimchan Jandarbijew
Zelimkhan Yandarbiyev in 2000.jpg
Data i miejsce urodzenia 12 września 1952
Wydricha, Kazachska SRR
Data i miejsce śmierci 13 lutego 2004
Ad-Dauha, Katar
2. Prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Wajnach
Okres urzędowania od 21 kwietnia 1996
do 12 lutego 1997
Poprzednik Dżochar Dudajew
Następca Asłan Maschadow

Zelimchan Abdułmuslimowicz Jandarbijew (ros. Зелимхан Абдулмуслимович Яндарбиев; ur. 12 września 1952 w miejscowości Wydricha w Kazachskiej SRR, zm. 13 lutego 2004 w Ad-Dausze w Katarze) – czeczeński poeta i polityk, prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii.

Był współpracownikiem gen. Dudajewa i od 1991 wiceprezydentem Czeczeńskiej Republiki Iczkerii; po śmierci Dudajewa w kwietniu 1996 objął funkcję prezydenta Czeczenii. Był szefem delegacji na rozmowy pokojowe z Rosją. 27 stycznia 1997 przegrał wybory prezydenckie ze swoim wiceprezydentem Asłanem Maschadowem i przeszedł do opozycji (był m.in. oskarżany o przygotowanie zamachu na Maschadowa). Uznawany za jednego z odpowiedzialnych za czeczeński atak na Dagestan przeprowadzony 7 sierpnia 1999. Po wznowieniu wojny z Rosją wyjechał za granicę, początkowo do Pakistanu, następnie Zjednoczonych Emiratów Arabskich i ostatecznie do Kataru (2001).

Uchodził za organizatora współpracy terroryzmu czeczeńskiego ze światem islamskim, podejrzewano go o kontakty z Al-Ka’dą i talibami, a także oskarżano o współorganizowanie zamachu na teatr w Moskwie w październiku 2002. Od 2001 był poszukiwany przez Interpol, a w 2003 został wpisany na listę światowych terrorystów.

Zginął w zamachu bombowym przygotowanym i przeprowadzonym przez dwóch agentów rosyjskiej FSB, Anatolija Biełaszkowa (znanego też jako Jabłoczkow) i Wasilija Bogaczowa, z pomocą ambasady rosyjskiej w Ad-Dausze. Biełaszkow i Bogaczow zostali zatrzymani tuż po zamachu przez katarską policję i skazani na dożywocie. Po pół roku wrócili jednak do Rosji, na podstawie umowy o ekstradycji celem dalszego odbywania kary. Zostali tam powitani z pełnym ceremoniałem wojskowym, należnym bohaterom. Ich dalszy los nie jest znany.

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Zelimchan Jandarbijew