zeta Reticuli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
zeta¹ Reticuli
ζ¹ Ret
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Sieć
Rektascensja 03h 17m 46,163s[1]
Deklinacja −62° 34′ 31,16″[1]
Paralaksa (π) 0,08328 ± 0,00020[1]
Odległość 39,164 ± 0,094 ly
12,008 ± 0,029 pc
Wielkość obserwowana 5,54[1]m
Ruch własny (RA) 1337,57 ± 0,21[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 649,12 ± 0,21[1] mas/rok
Prędkość radialna 12,30 ± 0,58[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółty karzeł
Typ widmowy G4 V[1]
Masa 0,9 M[2]
Promień 0,9 R[2]
Jasność 0,9[2] L
Wiek 1,5–3 miliardy lat[3]
Temperatura 5675[2] K
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J03174616-6234313
Boss General Catalogue: GC 3966
Katalog Gliesego: GJ 136
Katalog Henry’ego Drapera: HD 20766
Katalog Hipparcosa: HIP 15330
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 1006
SAO Star Catalog: SAO 248770
CPD−63°217, PLX 701, LFT 275, LTT 1573
zeta² Reticuli
ζ² Ret
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Sieć
Rektascensja 03h 18m 12,819s[4]
Deklinacja −62° 30′ 22,90″[4]
Paralaksa (π) 0,08311 ± 0,00019
Odległość 39,244 ± 0,090 ly
12,032 ± 0,028 pc
Wielkość obserwowana 5,24[4]m
Ruch własny (RA) 1330,74 ± 0,21[4] mas/rok
Ruch własny (DEC) 647,11 ± 0,19[4] mas/rok
Prędkość radialna 11,60 ± 0,50[4] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy żółty karzeł
Typ widmowy G0 V[4]
Masa 0,96 M
Promień 1,0 R
Jasność 1[2] L
Wiek 1,5–3 miliardy lat[3]
Temperatura 5795[2] K
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J03181281-6230230
Boss General Catalogue: GC 3975
Katalog Gliesego: GJ 138
Katalog Henry’ego Drapera: HD 20807
Katalog Hipparcosa: HIP 15371
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 1010
SAO Star Catalog: SAO 248774
CPD−62°265, PLX 705, LFT 276, LHS 172, LTT 1576

zeta Reticuli (ζ Ret) – gwiazda podwójna znajdująca się w gwiazdozbiorze Sieci w odległości około 39 lat świetlnych od Słońca. Jest możliwa do zobaczenia okiem nieuzbrojonym na półkuli południowej.

Charakterystyka[edytuj]

Jej składniki to dwa, niemal identyczne[5], żółte karły trochę mniejsze i lżejsze od Słońca. Na niebie są oddalone od siebie o 309,2 sekundy kątowej[6], czyli, biorąc pod uwagę ich odległość, o co najmniej 3750 au w przestrzeni[2]. Obserwowana wielkość gwiazdowa obu składników to odpowiednio 5,57 i 5,30m[6]. Okres orbitalny układu to ponad 170 tysięcy lat[2]. Według obserwacji z 1978 roku składnik ζ² Ret miał być gwiazdą spektroskopowo podwójną, jednak późniejsze obserwacje nie potwierdziły tego[6].

W 1996 roku Europejskie Obserwatorium Południowe poinformowało o odkryciu planety pozasłonecznej, tzw. gorącego jowisza krążącego wokół zeta² Reticuli. W ciągu dwóch dni ta interpretacja została jednak odwołana, jako że sygnał przypisywany planecie okazał się pochodzić od pulsacji samej gwiazdy[3][7]. Obecnie nie są znane żadne planety krążące w tym układzie, jedynie dysk pyłowy wokół ζ² Ret, choć istnienie planet nie jest wykluczone[2][3][7].

Zeta Reticuli w fantastyce i ufologii[edytuj]

Rzekoma mapa gwiezdna i jej interpretacja

Z układem zeta Reticuli wiąże się opowieść o rzekomym uprowadzeniu małżeństwa Barneya i Betty Hillów przez UFO w latach 60. XX wieku. Jedno z uprowadzonych miało zobaczyć na pokładzie statku obcych mapę gwiezdną, która po późniejszym odtworzeniu miała kierować do układu zeta Reticuli, jako miejsca pochodzenia obcych[2][7].

Opowieść ta stała się inspiracją dla ufologów i zwolenników teorii spiskowych o ukrywaniu kontaktów z obcymi przez rządy[3]. Odbiła się echem w kulturze masowej i wiele prac z dziedziny fantastyki naukowej nawiązuje do układu zeta Reticuli. Kosmici z tego systemu pojawili się m.in. w serialach Z Archiwum X oraz Gwiezdna Eskadra[7]. Bohaterowie filmu Obcy – ósmy pasażer Nostromo właśnie w układzie zeta Reticuli napotykają tytułowego Obcego[8][7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h zeta¹ Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j Jim Kaler: ZETA RET (Zeta Reticuli) (ang.). W: STARS [on-line]. 2008-09-26. [dostęp 2017-05-21].
  3. a b c d e Zeta Reticuli (ang.). W: Sol Station [on-line]. [dostęp 2017-05-21].
  4. a b c d e f g zeta² Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)
  5. Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 218. ISBN 978-83-7073-928-7.
  6. a b c Mason et al.: WDS J03182-6230B. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  7. a b c d e Colin Johnston: The Truth About Zeta Reticuli (ang.). Armagh Planetarium, 2013-05-09. [dostęp 2017-05-21].
  8. Obcy - 8. pasażer Nostromo (1979) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2017-05-21].

Bibliografia[edytuj]