Gwiazdozbiór Sieci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sieć
Sieć
Nazwa łacińska Reticulum
Dopełniacz łaciński Reticuli
Skrót nazwy łacińskiej Ret
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 4 h
Deklinacja -60°
Charakterystyka
Powierzchnia 114 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 0
Najjaśniejsza gwiazda α Reticuli (3,33m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 20[1]° N.

Sieć (łac. Reticulum, dop. Reticuli, skrót Ret) – mały, 82. co do wielkości gwiazdozbiór nieba południowego, położony niedaleko Wielkiego Obłoku Magellana, zaproponowany w 1624 roku przez niemieckiego astronoma Jakoba Bartscha jako Romb, zmieniony w 1752 roku przez francuskiego astronoma, kartografa i duchownego Nicolasa Louisa de Lacaille′a na Sieć Rombową. Wyobraża umieszczoną w okularze teleskopu sieć służącą do dokładnych pomiarów odległości kątowych ciał niebieskich. W Polsce niewidoczny. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 15[2].


Mity i legendy[edytuj | edytuj kod]

Starożytni astronomowie nie znali Sieci. Lacaille utworzył konstelację podczas pobytu w obserwatorium na Przylądku Dobrej Nadziei w latach 1751-1752. Interpretację astronoma prawdopodobnie wyprzedził Isaac Habrecht II ze Strasburga, który narysował tę konstelację jako Ghombus (Romb). Sieć ma przedstawiać, jak inne pomysły, narzędzie lub przyrząd używane do badań, w tym przypadku celownik do mierzenia pozycji gwiazd [1]. Wyobraża siatkę w okularze używanego przez niego teleskopu. Siatka była wykonana z jedwabnych nici i miała kształt rombu, tak jak opisywany gwiazdozbiór[3].

Gwiazdy Sieci[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe gwiazdy sieci są blade i tworzą mały wyraźny asteryzm w kształcie latawca na zachód od Wielkiego Obłoku Magellana.

  • α Ret jest żółtym olbrzymem klasy G położonym w odległości 163 lat świetlnych od Ziemi, około 3,5 razy masywniejszy i 240 razy jaśniejszy od Słońca. Ma niedużego towarzysza, czerwonego karła, klasy M, który krąży wokół alfy po orbicie z okresem co najmniej 60 000 lat[1].
  • β Retgwiazda potrójna odległa o 100 lat świetlnych.
  • ε Retgwiazda podwójna odległa o 59 lat świetlnych, składnik A posiada planetę HD 27442 b.
  • ζ Ret – żółta gwiazda podwójna, jej składniki można rozdzielić już przez lornetkę. To szeroka para niemal identycznych żółtych gwiazd ciągu głównego, podobnych do Słońca. Położone w odległości około 39 lat świetlnych. Widoczne gołym okiem lub przez lornetkę[3]. Układ jest znany entuzjastom UFO[1].

Interesujące obiekty[edytuj | edytuj kod]

Sieć leży daleko od Drogi Mlecznej, więc nie jest szczególnie interesująca, poza kilkoma galaktykami, dla obserwatorów amatorów.

  • W gwiazdozbiorze Sieci znajduje się galaktyka spiralna z poprzeczką NGC 1313. Znajduje się względnie blisko Ziemi około 15 mln lat świetlnych. W dobrych warunkach do zobaczenia w 10-centymetrowym teleskopie. w 20-centymetrowym ma całkiem długie blade, lekko postrzępione halo z nieco jaśniejszym rdzeniem[1].
  • Łatwo znaleźć galaktykę spiralną NGC 1559, która leży na południowy wschód od alfy Sieci. 20-centymetrowy teleskop pozwala zobaczyć dość jasną galaktykę w kształcie wrzeciona z nieco jaśniejszym centrum[1].

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. XX wieku gwiazda zeta zyskała sławę, gdy Betty i Barney Hill oznajmili, że zostali uprowadzeni przez obcych. Betty narysowała mapę nieba, by pokazać, skąd pochodzili obcy. Badacz UFO i astronom amator Marjorie Fish po zbadaniu mapy stwierdził po kilku latach, że w pokazuje ona na zetę Sieci. Od tego czasu pojawiło się wiele doniesień o UFO i obcych z tego układu, oczywiście bez żadnych dowodów[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Praca zbiorowa: KOSMOS. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 440-441. ISBN 978-83-7670-323-7.
  2. Jan Desselberger, Jacek Szczepanik: Tablice astronomiczne z przewodnikiem po gwiazdozbiorach.. Bielsko-Biała: PPU „PARK” Sp. z o.o., 2002, s. 164-165. ISBN 83-7266-156-1.
  3. 3,0 3,1 Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 218. ISBN 978-83-7073-928-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]