Zuzanna Janin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zuzanna Janin
Data i miejsce urodzenia 1961
Warszawa
Alma Mater ASP WArszawa
Dziedzina sztuki artystka sztuk wizualnych
Muzeum artysty Zuzanna Janin Studio
Nagrody

The Best Artist ArtVinius 2016

Zuzanna Janin (Baranowska) z domu Antoszkiewicz, (ur. 1961 w Warszawie) – polska artystka sztuk wizualnych. Rzeźbiarka, twórczyni instalacji, działań performatywnych, obiektów, fotografii i instalacji wideo. W latach 1970-75 uczennica Szkoły Baletowej w Warszawie. Absolwentka ASP w Warszawie w 1987. Stypendium naukowo-artystyczne w ECAV w Sierre (Szwajcaria) w 2004. Doktorat z zakresu Sztuk Pięknych (UAP w Poznaniu) w 2016.

Jej prababka Natalia Rosińska założyła szkołę polska dla kobiet na Smolnej (7) w Warszawie w 1900 (działała do 1920, upaństwowiona i włączona do tzw. "szkoły pani Piłsudskiej", późniejsze LO Żmichowskiej w Warszawie). Jej babcia Józefina Aniela Egiersdorff była jedną z pierwszych studentek wydziału filozofii na Uniwersytecie Warszawskim (1918-1922). Jej matka Maria Anto była absolwentką ASP w Warszawie i artystką malarką. Jej dziadek Tadeusz Czarnecki (ps. Uszycki, ranny 13 września) powstańcem warszawskim, podobnie jak wuj Konstanty Paprocki (ps. Lech) i kuzyn Wojciech Kloss (ps. Junak, poległ 5 sierpnia). Matka Melanii Baranowskiej i Ignacego Bałki.

Prace[edytuj | edytuj kod]

Artystka tworzy instalacje wideo i rzeźbiarskie często odnosząc się do przedstawień figuratywnych, przełamanych emocjonalnością łączoną z erudycją i głębokimi doznaniami, które nie pozostawiając widzów obojętnymi. Artystka słynie z przełamywania tabu, otwartości i szczerości oraz akcji głęboko angażujących emocjonalnie zarówno autorkę jak i widzów. Debiutowała w Galerii Dziekanka w Warszawie (pod nazwiskiem Zuzanna Baranowska). Zajmuje się tematyką miejsca (przestrzenne instalacje Pokrowce), pamięci (projekt Memory) i czasu (nakładane fotografie z serii Idź za mną, zmień mnie, już czas). Jest autorką „rysowanych w przestrzeni” rzeźb z drutu i waty cukrowej (rzeźby Słodka dziewczyna, Słodki chłopak) oraz wideo-instalacji Walka, w której walczy na ringu w sfingowanej walce z zawodowym bokserem. W 2003 stworzyła projekt Widziałam swoją śmierć, polegający na symulacji niebytu samej artystki[a]. (Praca dedykowana była zmarłemu dziecku artystki). Jest twórczynią fikcyjnej telewizji o sztuce studio telewiZyJne: prowadziła Art Talk Show z ludźmi sztuki. W ostatnich pracach podejmuje aktualne problemy społeczne, zjawiska mowy nienawiści, body-shamingu, uzależnień SHAME, CHAIN i przemocy Cyber-przemoc. W 2005 roku powołała Fundację Lokal Sztuki promującą sztukę współczesną. Fundacja prowadzi dwa miejsca sztuki: warszawską niezależną galerię sztuki współczesnej Lokal 30, w latach 2003–2012 znajdującą się w dawnej pracowni artystki na ulicy Foksal, a obecnie w nowej siedzibie na ulicy Wilczej i tymczasową (2009–2010), filię londyńską: lokal_30_warszawa_london project (wraz z Agnieszką Rayzacher).

W 2009 roku stworzyła pierwsze odcinki projektu Majka z filmu”/„Majka from the Movie, na bazie serialu z 1976 roku, Szaleństwo Majki Skowron, w którym zagrała główną rolę Majki jako aktorka dziecięca. Odtwórczynią nowej Majki, rebelianckiej bohaterki błąkającej się przez kulturę, czas i przestrzeń jest córka artystki, Mel. Obie Majki z 1975 i 2010 roku pojawiają się w pracy artystki równolegle. Praca wideo pokazywana była m.in. na wystawach i pokazach wideo w Polsce, Niemczech, w Wielkiej Brytanii, Włoszech, Szwajcarii, Austrii, Stanach Zjednoczonych, Kolumbii i Brazylii. Epizod Revolutions z projektu Majka z filmu/Majka from the Movie był pokazany na 54 Biennale Sztuki w Wenecji 2011 (wystawa Memory Box/The Last Analog Revolution w ramach prezentacji Rumunii). Praca m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

W 2014 roku artystka stworzyła wideo Podróż do lęku, w wyniku odbycia "podwójnej" podróży do wiezienia w Usolie Perskim w Rosji (obecnie Bierezniki): jednocześnie do uwięzionej artystki z grupy Pussy Riot Maszy Aliokiny, i jednocześnie do miejsca, gdzie 150 lat wcześniej zmarł na zesłaniu jej pradziadek Edward Czarnecki powstaniec styczniowy.

W 2015 odbyła szereg podróży do Brazylii: São Paulo i Rio de Janeiro, w poszukiwaniu zaginionego obrazu autorstwa artystki Marii Anto, na którym była namalowana, a podróży i poszukiwania w archiwach BSP w São Paulo zaowocowały powstaniem rzeźb i poetyckiego wideo LOST BUTTERFLY.

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

Artystka brała udział m.in. w Biennale w Stambule (1992), Biennale w Sydney (1993) Sonsbeek (1993), Biennale w Liverpoolu (1998), FOKUS ŁÓDŻ Biennale, Łódź (2010), 54th Biennale Sztuki w Wenecji (2011), Alternativa'6 (2016)

Jej prace prezentowane były w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą m.in. w Kunstverein Salzburg (1995), Museum of Contemporary Art w Chicago (1998), Kunsthalle Bern (1998), Galerii Zachęta Warszawa (1995, 2001, 2003–2005), Modernamuset w Sztokholmie (1999), Jeu de Pomme w Paryżu (2000), Ludwig Muzeum w Akwizgranie (1991), Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie (1999–2001, 2005), Izrael Muzeum w Jerozolimie (2004), Hamburgerbanhof w Berlinie (1999, 2005), Kunstmusem Bern (2006), Galeria Foksal (1996, 1998, 2003), Galerii Manhattan (1995, 2003), galerii lokal_30 w Warszawie (2005, 2006), Centre d'Art Contemporain Casino Luxemburg w Luxemburgu (2007), Muzeum Sztuki w Łodzi (2007), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2007), Museum on the Seam w Jerozolimie (2008), Kalmar Konstmuseum, w Kalmarze/SE (2008), Museum of Art w Hajfie/IL (2009), LISTE'07 i '09 w Bazylei, Temporary Gallery Cologne (2010), Kunsthalle Wien Project Space, wystawa indywidualna (2010), Kunstverein Medienturm Graz (2010), Centre Pompidou Merz (2011), Morsbroish Museum, Laverkusen (2013), ASAB Bogota / Columbia (2014); MAM Museu do Arte Moderna Rio de Janeiro (2014), Jubileusz 50-lecia Muzeum Rzeźby w Królikarni Muzeum Narodowe Warszawa (2016), Kolekcja Muzeum Współczesne Wrocław (2016), Jubileusz 50-lecia Galerii Foksal Warszawa (2016), Kolekcja Sammlung Hoffmann Berlin (2016, 2017), FRIEZE NY oraz w wielu innych galeriach w kraju i na świecie.

Brała udział w wystawach akademickich jako zaproszona artystka i Artist in Residence: PROGR Galerie Bern of ECAV Sierre (2004), Galeria 2.0 ASP Warszawa (2012), ArtSPACE New Heaven of Yale University (2015). Gościnne wykłady w Hajfa University, Bezalel Academy of Art and Design, Jerozolima / Tel Aviv, Academy of Fine Art Bratislava, ASP Warszawa. Była stypendystką m.in. MKiS w Warszawie, KulturKontakt w Wiedniu, ProHelvetia w Zurychu i Pollock-Krasner w Nowym Jorku oraz MKIDN w Warszawie (2009).

Kolekcje[edytuj | edytuj kod]

Jej prace znajdują się w wielu kolekcjach sztuki współczesnej w Polsce i zagranicą, m.in.: Galeria Zachęta, Warszawa; Muzeum Narodowe, Kraków; Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa; Muzeum Narodowe Warszawa; Muzeum Współczesne Wrocław; Kolekcje Znaki Czasu Lublin, Białystok, Olsztyn, Katowice; Muzeum Górnośląskie, Bytom; Museum Morbroich, Leverkusen (GE); Muzeum Sztuki / Centrum Sztuki Saloniki (GR); Hoffmann Sammlung Berlin (GE), La Gaia Collectione, Busca (I), Muzeum Narodowe w Krakowie, MAM RIO Museu Arte Moderna Rio de Janeiro (BR), La Fabrique, Collection Josée et Marc Gensollen, Marseille (F) oraz wielu prywatnych kolekcji w kraju i na świecie.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Nominowana do Paszportu Polityki w 1998 za wystawy w Galerii Foksal (1885 i 1998, kuratorka Joanna Mytkowska)
  • Nominowana do Paszportu Polityki w 1999 za wystawę w Centrum Sztuki Współczesnej "Co za piekło, co za raj. c.d." (1999 kurator Marek Goździewski)
  • Nominowana do Paszportu Polityki w 2002 za wystawę w Galerii Zachęta "ILoveYouToo" (2001 kuratorka Karolina Lewandowska)
  • Finalistka nagrody Adi Prize for Art 2003 w Jerozolimie (instalacja fotograficzna „Synagogue”)
  • Laureatka Nagrody Best Gallery Presentation na ViennAfair 2006 w Wiedniu (projekt i realizacja wystawy „City. Between the Architecture & Catastrophe” wraz z Agnieszką Rayzacher)
  • Wyróżnienie za najpiękniejszą książkę roku 2006 (projekt Sztuka polska na okładkach Serii Antropologicznej PIW wraz z Lidią Danko)
  • Nominowana do nagrody Art in the City, 2010, Brussels za rzeźbę HOME (Homage to Robert Indiana), 2009–2010
  • Laureatka nagrody The Best Artist ArtVilius 2016, Wilno, za prezentację „Volvo 240 Transformed Into 4 Drones” na wystawie Projects/Focus Poland

Jako nastolatka grała w filmach młodzieżowych oraz jako uczennica szkoły baletowej tańczyła solową partię Klary w „Dziadku do orzechów” oraz dziecięce partie w „Don Kiszocie” i „Jeziorze łabędzim”.

Filmografia (aktorka dziecięca)[edytuj | edytuj kod]

Videografia (twórczyni dzieł sztuki współczesnej)[edytuj | edytuj kod]

Wybrane prace wideo i wideo instalacje:

  • „WALKA / FIGHT”, 2001 (dygitalizacja 2012)
  • „Widziałam swoją śmierć / I’ve Seen My Death”, instalacja wideo składająca się z wideo: „Ceremonie & Zabawy / Funeral & Fun”, „Siedem śmierci / Seven Deaths”, „Roboty Murarskie / Masonry”, „Wywiady i Cytaty / Interviews & Quotations”, 2003
  • „Pomiędzy (Matki i Córki)”, 2005; instalacja wideo
  • „Pomiędzy (Ojcowie i Synowie)”, 2006–2008; instalacja wideo
  • „Tuż przed. Muzeum idealne / Just Before. The Ideal Museum”, 2006, (dla MSN, Warszawa, Muzeum Sztuki Łódź)
  • „Majka z filmu / Majka from the Movie”, 2009–2012; 8 epizodów wideo, instalacja wideo
  • „Lot. Smoleńsk”, 2012
  • „Taniec jako urządzenie mapujące” & „Dom-Pracownia jako urządzenie optyczne”, 2014 (dyptyk wideo)
  • Zuzanna Janin & Kamen Stoyanov „Meeting Halfway. Warszawa-Sofia. Sofia-Warszawa. (47° 33’ N and 22° 19' E)”, 2014, (wideo instalacja, tryptyk wideo)
  • „Lost Butterfly”, 2016, (wideo instalacja tryptyk wideo)
  • „ROOMS”, 2017 (tryptyk wideo)
  • „Sześcian i Małpa”, 2018 (z Józefiną Gocman)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Projekt był szeroko dyskutowany, początkowo niedoceniony, obecnie stał się kanonem zaangażowanej sztuki współczesnej komentującej kulturowe uwikłania człowieka poddawanego manipulacjom i zarządzaniu strachem we współczesnym świecie. Projekt znajduje się w edycjach i wersjach w wielu kolekcjach w kraju i na świecie, m.in. Hoffmann Sammlung, Colezzione La Gaya w Busco we Włoszech, Kolekcje Znaki Czasu w Lublinie i szeregu kolekcji prywatnych w kraju i na świecie. Był pokazywany na wystawach międzynarodowych m.in. w Kunstmusuem Bern (CH), Hajfa Museum of Art (IL), Hoffmann Sammlung (Berlin), Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie, Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie. Zawarte w projekcie najbardziej palące problemy współczesności: manipulacje informacjami, lęk przed śmiercią i ucieczka przed starością, pogarda dla choroby, słabości – jest przedmiotem szeroko komentowany w pozycjach książkowych o kulturze i sztuce i opracowaniach naukowych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]