Zurych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zurych - kanton.
Zurych
Zürich
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Szwajcaria
Kanton  Zurych
Powierzchnia 91,88 km²
Wysokość 408 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

387 890
4167 os./km²
Nr kierunkowy (+41) 44,43[1]
Kod pocztowy 8000-8099
Tablice rejestracyjne ZH
Podział miasta 12 dzielnic
Położenie na mapie Zurychu
Mapa lokalizacyjna Zurychu
Zurych
Zurych
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa lokalizacyjna Szwajcarii
Zurych
Zurych
Ziemia 47°23′N 8°32′E/47,383333 8,533333
Strona internetowa
XIX-wieczny Zurych

Zurych (niem. Zürich [ˈtsyːʁɪç]; fr. Zurich [zyʁik]; wł. Zurigo [dzuˈriːɡo]; romansz Turitg [tuˈritɕ]; w miejscowym dialekcie Züri [ˈtsyɾi]) – miasto w północno-wschodniej Szwajcarii, nad Jeziorem Zuryskim oraz rzekami Limmat i Sihl, stolica kantonu Zurychu; największe miasto i główny ośrodek gospodarczy kraju. Zurych jest największym kompleksem urbanistycznym Szwajcarii.

Historia[edytuj]

Założenie w 1877 roku zuryskiej giełdy wyznaczyło początek ponad stuletniego okresu, w którym Zurych odgrywał doniosłą rolę finansowej stolicy kraju. Jednak dzieje miasta sięgają niepamiętnych czasów – już w epoce neolitycznej pierwotni mieszkańcy tej ziemi budowali na brzegu Jeziora Zuryskiego osady na palach, a 2000 lat temu na szczycie wzgórza nad rzeką Limmat Rzymianie założyli posterunek celny zwany ‘Turicum’. Miejsce to, noszące dziś nazwę Lindenhof, stanowi geograficzny środek miasta. Potem musiało upłynąć dziesięć wieków, zanim Zurych zyskał prawa miejskie, wzrósł w siłę i sławę jako centrum wyrobu tkanin jedwabnych, wełnianych i lnianych. Po wstąpieniu do Konfederacji w 1351 roku arystokracja i wpływowi kupcy Zurychu zgodzili się dzielić władzę z przedstawicielami gildii rzemieślniczych. Dziś wielusetletnie siedziby gildii nadal zajmują poczesne miejsce wśród skarbów architektury zuryskiej Starówki.

Silne gospodarczo i politycznie miasto w XVI wieku zaczęło rozwijać się intelektualnie, do czego wydatnie przyczynił się kaznodzieja Huldrych Zwingli, głoszący nauki reformacji. Przez parę kolejnych wieków Zurych jako ośrodek liberalnej myśli przyciągał wiele osobistości takich jak Johann Wolfgang von Goethe, Richard Wagner, Thomas Mann, Albert Einstein, James Joyce, Lenin i Trocki. Właśnie z Zurychu w 1917 roku Lenin i jego towarzysze odjechali słynnym „zapieczętowanym pociągiem” przez Niemcy do pogrążonego w chaosie Piotrogrodu.

Podczas I wojny światowej w kabarecie „Voltaire” na Spiegelgasse narodził się dadaizm. Dziś miasto szczyci się posiadaniem ponad 50 galerii i biur wystaw wszelkiego rodzaju sztuki. Zuryski uniwersytet – największy w Szwajcarii – oraz uważana za jedną z najlepszych uczelni technicznych świata słynna ETH Zürich nadają miastu intelektualny charakter.

Muzea w Zurychu[edytuj]

Sport[edytuj]

Inne atrakcje[edytuj]

  • W trzeci poniedziałek kwietnia w Zurychu podczas święta wiosny Sechseläuten odbywa się parada cechów rzemieślniczych. Pochód przechodzi od Bahnhofstrasse i Limmatquai do Sechseläutenplatz i o godzinie 18.00 wieńczony jest spaleniem słomianej figury Böögga, co symbolizować ma wypędzenie zimy.
  • W połowie sierpnia Zurych jest gospodarzem festiwalu muzyki techno, której fani przybywają tu tysiącami, aby wziąć udział w paradzie ulicznej (Street Parade) i innych rozrywkach miasta, m.in. w ogólnej zabawie na stadionie Letzigrund. Szalone gigantyczne imprezy i parada mają demonstrować i symbolizować szczodrość, miłość, wolność i tolerancję.
  • Pod koniec lata (sierpień i wrzesień) odbywa się spokojniejszy i bardziej nobliwy Zürcher Theater Spektakel, w ramach którego występuje wiele dobrze znanych zespołów teatralnych.

Media[edytuj]

Osoby związane z miastem[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]