Związek Sybiraków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Znak Związku Sybiraków (1939)
Sztandar Związku Sybiraków, Okręgu Łódzkiego
Dawna tablica pamiątkowa na Pomniku Sybiraków w Słubicach
Tablica pamiątkowa poświęcona Zesłańcom Sybiru (bazylika św. Elżbiety Węgierskiej we Wrocławiu)
Pomnik "Golgota Wschodu" na Osiedlu Wichrowe Wzgórze w Poznaniu

Związek Sybiraków – polska organizacja grupująca byłych zesłańców, którzy nazywają siebie Sybirakami. Od 1989 prezesem Związku był Ryszard Reiff, a obecnie jest Kordian Borejko.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1921 powstał Niezależny Akademicki Związek Sybiraków skupiający młodych ludzi urodzonych na Syberii (istniał do 1927). W Katowicach żołnierze 5 Dywizji Syberyjskiej utworzyli w 1926 Zrzeszenie Sybiraków. W 1928 powstał Związek Sybiraków. Podczas zjazdu 1 lipca 1928 nadano godność członków honorowych związku jednogłośnie Józefowi Piłsudskiego, Benedyktowi Dybowskiemu i Wacławowi Sieroszewskiemu[1]. Prezesami Zarząd Głównego ZS byli Antoni Anusz, (1928-1931), Henryk Suchenek-Suchecki i płk Jan Skorobohaty-Jakubowski (1938-1939)[2].

Po II wojnie światowej reaktywacja Związku Sybiraków nie była możliwa z powodów politycznych. Doszło do niej dopiero 17 grudnia 1988[3].

Cele[edytuj | edytuj kod]

  • Reprezentowanie i obrona interesów swoich członków, a zwłaszcza uzyskiwanie dla nich praw, takich jak: odszkodowania, renty, emerytury, uprawnienia zdrowotne, kombatanckie itp.
  • Prowadzenie działalności charytatywnej.
  • Świadczenie pomocy swoim członkom oraz Polakom zamieszkałym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, szczególnie przebywającym na terenie byłego ZSRR.
  • Roztaczanie opieki nad inwalidami i członkami rodzin po zmarłych i poległych Sybirakach.
  • Upamiętnianie losów zesłańców polskich i opieka nad ich grobami.
  • Przeciwstawianie się wszelkim przejawom totalitaryzmu, nietolerancji, będących zagrożeniem wolności człowieka i jego godności.
  • Współpraca z organizacjami o podobnych celach, również z tymi, które mają siedziby poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Popularyzacja i upowszechnianie wartości patriotycznych i obywatelskich oraz poszanowanie kultury, tradycji narodowych i ogólnoludzkich.
  • Prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Działalność wydawnicza[edytuj | edytuj kod]

O tematach związanych z historią oraz współczesnością Związku traktują wydawnictwa: „Sybirak” (czasopismo stanowiące organ Związku Sybiraków) oraz „Zesłaniec” (pismo Rady Naukowej Zarządu Głównego Związku Sybiraków).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przed 1939 Związek Sybiraków przyznawał odznakę pamiątkową V Dywizji Syberyjskiej i odznakę Związku Sybiraków[4].

W najnowszych czasach organizacja przyznaje Odznakę Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków, Honorową Odznakę Sybiraka[5]. Ponadto od 2003 prezydent RP nadaje Krzyż Zesłańców Sybiru.

W 2011 Związek Sybiraków otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej[6].

Cmentarz[edytuj | edytuj kod]

Od 1935 czyniono starania celem utworzenia Cmentarza Sybiraków, zaś 13 lipca 1938 otrzymano zezwolenie od Kurii Polowej Wojsk Polskich i Komendy m. st. Warszawy, natomiast od 9 września do 15 października tego roku wykonywano roboty na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie pod kierunkiem i nadzorem inż. Bogusława Hryniewicza, autora planu kwatery cmentarnej Sybiraków, po czym 1 listopada 1938 poświęcono tamże krzyż w miejscu, gdzie zaplanowano ustanowienie obelisku[7][8].

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Związku Sybiraków.

Godność członka honorowego Związku Sybiraków otrzymali Józef Piłsudski[9], Bronisław Nakoniecznikow-Klukowski (1938)[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ze zjazdu sybiraków. „Kurier Warszawski”. Nr 181, s. 4, 2 lipca 1928. 
  2. Antoni Kuczyński. Związek Sybiraków liczy 75 lat. „Niepodległość i Pamięć”. Nr 20, s. 201, 2004. 
  3. Historia Związku. emazury.com/. [dostęp 2018-05-01].
  4. Z życia organizacji. IX. Zjazd Delegatów Związku Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 63, listopad 1938. 
  5. Hymn i odznaki. sybiracyzg.pl. [dostęp 2017-10-09].
  6. Kustosz Pamięci Narodowej 2011. ipn.gov.pl. [dostęp 2018-03-01].
  7. Cmentarz Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 65, listopad 1938. 
  8. Odznaczenia. „Sybirak”. 3 (19), s. 76, lipiec 1939. 
  9. Wieniec sybiracki u trumny Wielkiego Sybiraka. „Sybirak”. 2 (6), s. 17, czerwiec 1935. 
  10. Z życia organizacji. IX. Zjazd Delegatów Związku Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 62, listopad 1938. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]