Związek Sybiraków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Znak Związku Sybiraków (1939)
Sztandar Związku Sybiraków, Okręgu Łódzkiego
Dawna tablica pamiątkowa na Pomniku Sybiraków w Słubicach
Tablica pamiątkowa poświęcona Zesłańcom Sybiru (bazylika św. Elżbiety Węgierskiej we Wrocławiu)
Pomnik "Golgota Wschodu" na Osiedlu Wichrowe Wzgórze w Poznaniu

Związek Sybiraków – polska organizacja grupująca byłych zesłańców, którzy nazywają siebie Sybirakami. Od 1989 prezesem Związku był Ryszard Reiff, a obecnie jest Kordian Borejko.

Historia[edytuj]

W 1921 powstał Niezależny Akademicki Związek Sybiraków skupiający młodych ludzi urodzonych na Syberii (istniał do 1927). W Katowicach żołnierze 5 Dywizji Syberyjskiej utworzyli w roku 1926 Zrzeszenie Sybiraków. W 1928 powstał Związek Sybiraków. Na honorowych członków związku wybrano jednogłośnie Józefa Piłsudskiego oraz etnologa i pisarza syberyjskiego – Wacława Sieroszewskiego. Pierwszym prezesem Zarządu Głównego Związku Sybiraków został Henryk Suchenek-Suchecki[1].

Po II wojnie światowej reaktywacja Związku Sybiraków nie była możliwa z powodów politycznych. Doszło do niej dopiero 17 grudnia 1988[1].

Cele[edytuj]

  • Reprezentowanie i obrona interesów swoich członków, a zwłaszcza uzyskiwanie dla nich praw, takich jak: odszkodowania, renty, emerytury, uprawnienia zdrowotne, kombatanckie itp.
  • Prowadzenie działalności charytatywnej.
  • Świadczenie pomocy swoim członkom oraz Polakom zamieszkałym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, szczególnie przebywającym na terenie byłego ZSRR.
  • Roztaczanie opieki nad inwalidami i członkami rodzin po zmarłych i poległych Sybirakach.
  • Upamiętnianie losów zesłańców polskich i opieka nad ich grobami.
  • Przeciwstawianie się wszelkim przejawom totalitaryzmu, nietolerancji, będących zagrożeniem wolności człowieka i jego godności.
  • Współpraca z organizacjami o podobnych celach, również z tymi, które mają siedziby poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Popularyzacja i upowszechnianie wartości patriotycznych i obywatelskich oraz poszanowanie kultury, tradycji narodowych i ogólnoludzkich.
  • Prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Działalność wydawnicza[edytuj]

O tematach związanych z historią oraz współczesnością Związku traktują wydawnictwa: „Sybirak” (czasopismo stanowiące organ Związku Sybiraków) oraz „Zesłaniec” (pismo Rady Naukowej Zarządu Głównego Związku Sybiraków).

Odznaczenia[edytuj]

Przed 1939 Związek Sybiraków przyznawał odznakę pamiątkową V Dywizji Syberyjskiej i odznakę Związku Sybiraków[2].

W najnowszych czasach organizacja przyznaje Odznakę Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków, Honorową Odznakę Sybiraka[3]. Ponadto od 2003 prezydent RP nadaje Krzyż Zesłańców Sybiru.

Cmentarz[edytuj]

Od 1935 czyniono starania celem utworzenia Cmentarza Sybiraków, zaś 13 lipca 1938 otrzymano zezwolenie od Kurii Polowej Wojsk Polskich i Komendy m. st. Warszawy, natomiast od 9 września do 15 października tego roku wykonywano roboty na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie pod kierunkiem i nadzorem inż. Bogusława Hryniewicza, autora planu kwatery cmentarnej Sybiraków, po czym 1 listopada 1938 poświęcono tamże krzyż w miejscu, gdzie zaplanowano ustanowienie obelisku[4][5].

Członkowie[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Związku Sybiraków.

Godność członka honorowego Związku Sybiraków otrzymali Józef Piłsudski[6], Bronisław Nakoniecznikow-Klukowski (1938)[7].

Przypisy

  1. a b Związek Sybiraków Oddział w Elblągu
  2. Z życia organizacji. IX. Zjazd Delegatów Związku Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 63, listopad 1938. 
  3. Hymn i odznaki. sybiracyzg.pl. [dostęp 2017-10-09].
  4. Cmentarz Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 65, listopad 1938. 
  5. Odznaczenia. „Sybirak”. 3 (19), s. 76, lipiec 1939. 
  6. Wieniec sybiracki u trumny Wielkiego Sybiraka. „Sybirak”. 2 (6), s. 17, czerwiec 1935. 
  7. Z życia organizacji. IX. Zjazd Delegatów Związku Sybiraków w Warszawie. „Sybirak”. 4 (16), s. 62, listopad 1938. 

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]