Łupawa (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łupawa
Kościół w Łupawie
Kościół w Łupawie
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat słupski
Gmina Potęgowo
Liczba ludności (2011) 694
Strefa numeracyjna (+48) 59
Kod pocztowy 76-242
Tablice rejestracyjne GSL
SIMC 0749465
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Łupawa
Łupawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łupawa
Łupawa
Ziemia 54°25′07″N 17°24′51″E/54,418611 17,414167
Strona internetowa miejscowości

Łupawa (kaszb. Łëpôwô, niem.: Lupow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo przy drodze wojewódzkiej nr 211. Wieś leży nad rzeką Łupawa, zbudowana jest na planie wielodrożnicy, pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1282. Miejscowość jest placówką Ochotniczej Straży Pożarnej. W roku 1689 Łupawa otrzymała na krótki okres prawa miejskie.

W latach 1945-54 i 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Łupawa. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie słupskim.

Ślady przeszłości[edytuj | edytuj kod]

Liczne odkrycia archeologiczne, cmentarzyska megalityczne (megality) ludności grupy łupawskiej kultury pucharów lejkowatych datowane na lata 5000-4900 i 2800-2500 p.n.e. oraz groby ludności kultury łużyckiej, kultury ceramiki sznurowej, cmentarzysko kurhanowe położone około 2 km na południowy wschód od wsi Łupawa, datowane na lata 1700-1600 p.n.e. ze znaleziskami z wczesnej epoki brązu – największy zachowany obecnie w Polsce kompleks cmentarzysk megalitycznych. Cechą charakterystyczną łupawskiego skupiska grobowców jest ich kształt, przypominający zbliżony do prostokąta, silnie wydłużony trapez.

  • Lud kultury pucharów lejkowatych był najstarszym na Pomorzu Środkowym ludem rolniczym (chów świń, zbieractwo runa leśnego oraz uprawa pszenicy).
  • Megality – w średniowieczu nazywano tumuli paganorum – grobowce pogan lub tumuli gigantis – grobowce gigantów, zamieszkujący Pomorze Niemcy nazywali je Hünenbetten – łoża olbrzymów, w Polsce, na Kujawach, mówiono na nie niekiedy żale, lub żalki.
  • Prawa miejskie, Łupawa uzyskuje (przejściowo) pod koniec XVII wieku.
  • Ostatnie Kazanie Kaszubskie wygłoszono w 1778.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Na 58,8 kilometrze od ujścia Łupawy w 1925 r. wybudowano jaz dla potrzeb młyna wodnego, siłownię młyna w 1982 roku wyposażono w turbinę Francisa i zaadaptowano na elektrownię wodną[1] o mocy 50 kW. Jest to najwyżej położona elektrownia na Łupawie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół z końca XVIII wieku z barokową amboną i drewnianą chrzcielnicą z 1865 roku.

Przypisy

  1. Elektrownia Wodna Łupawa (pol.). W: Elektrownie Słupsk [on-line]. enwod.slupsk.pl. [dostęp 2011-12-21].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]