Łuskwiak złotawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łuskwiak złotawy
Łuskwiak złotawy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj łuskwiak
Nazwa systematyczna
Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm
Führ. Pilzk. (Zwickau): 83 (1871)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Pholiota aurivella G8.JPG
Pholiota aurivella G4.JPG
Pholiota aurivella a1 (3).JPG

Łuskwiak złotawy (Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Pholiota, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1786 Batsch nadając mu nazwę Agaricus aurivellus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1871 P. Kumm., przenosząc go do rodzaju Pholiota[1].

Nazwę polską nadał Franciszek Błoński w 1890. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też nazwy łuszczak złotawy i łuszczak złotorunny[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus aurivellus Batsch
  • Agaricus aurivellus Batsch var. aurivellus
  • Agaricus squarrosus var. aurivellus (Batsch) Pers.
  • Dryophila aurivella (Batsch) Quél.,
  • Hypodendrum aurivellum (Batsch) Overh.
  • Lepiota squarrosa var. aurivella (Batsch) Gray
  • Lepiota squarrosa ß aurivella (Batsch) Gray

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5-12 cm. U młodych osobników jest stożkowy, później półkulisty, a w końcu płaski. Ma kolor złotożółty lub rdzawożółty z ciemniejszymi, przylegającymi łatkami. Na młodych grzybach na brzegu kapeluszu istnieją resztki częściowej osłony owocnika, dość szybko jednak bywają zmywane przez deszcz. Podczas wilgotnej pogody oraz u młodych okazów powierzchnia kapelusza jest lepka, a nawet śliska[4][5]

Blaszki grzyba

W młodości białe, potem oliwkowe i rdzawobrunatne o piłkowanym ostrzu, przylegające do trzonu lub nieco wykrojone ząbkiem[4].

Trzon

Wysokość 10-12 cm, grubość do 1 cm. Jest włóknisty i ma tę samą barwę co kapelusz, lub jest nieco jaśniejszy. Jego pierścień składa się z brunatnego koloru nitek tworzących wełnistą obrączkę, która później częściowo zanika. Pod pierścieniem pokryty jest brunatnymi kosmkami, powyżej jest żółtawo omszony[4][5].

Miąższ

W kapeluszu żółtawy, w trzonie nieco ciemniejszy, bez zapachu i nie zmieniający koloru po uszkodzeniu. Ma łagodny smak[4].

Wysyp zarodników

Rdzawobrunatny. Zarodniki o rozmiarach 8 × 9-5-6 μm, elipsoidalne, gładkie[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej, Europie, Korei, Japonii, Maroku oraz na Nowej Zelandii[6]. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju, zarówno na niżu, jak i w górach[4]. Rośnie na martwych i żywych drzewach liściastych, stwierdzono występowanie na następujących gatunkach i rodzajach tych drzew: klon jawor, kasztanowiec zwyczajny, olsza, brzoza brodawkowata, grab, buk, orzech włoski, topola, akacja, wierzba biała, wiąz i tylko wyjątkowo na jodle. Owocniki wytwarza od kwietnia do października[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof i pasożyt[2], grzyb niejadalny.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  5. 5,0 5,1 5,2 Grzybland. Łuskwiak złotawy. [dostęp 2013-03-25].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-15].