Łuskwiak złotawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Łuskwiak złotawy
Pholiota aurivella 59078 crop.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj łuskwiak
Nazwa systematyczna
Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm
Führ. Pilzk. (Zwickau): 83 (1871)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pholiota aurivella G8.JPG
Pholiota aurivella G4.JPG
Pholiota aurivella a1 (3).JPG

Łuskwiak złotawy (Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Pholiota, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1786 Batsch nadając mu nazwę Agaricus aurivellus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1871 P. Kumm., przenosząc go do rodzaju Pholiota[1].

Nazwę polską nadał Franciszek Błoński w 1890. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też nazwy łuszczak złotawy i łuszczak złotorunny[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus aurivellus Batsch
  • Agaricus aurivellus Batsch var. aurivellus
  • Agaricus squarrosus var. aurivellus (Batsch) Pers.
  • Dryophila aurivella (Batsch) Quél.,
  • Hypodendrum aurivellum (Batsch) Overh.
  • Lepiota squarrosa var. aurivella (Batsch) Gray
  • Lepiota squarrosa ß aurivella (Batsch) Gray

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5-12 cm. U młodych osobników jest stożkowy, później półkulisty, a w końcu płaski. Ma kolor złotożółty lub rdzawożółty z ciemniejszymi, przylegającymi łatkami. Na młodych grzybach na brzegu kapeluszu istnieją resztki częściowej osłony owocnika, dość szybko jednak bywają zmywane przez deszcz. Podczas wilgotnej pogody oraz u młodych okazów powierzchnia kapelusza jest lepka, a nawet śliska[4][5]

Blaszki grzyba

W młodości białe, potem oliwkowe i rdzawobrunatne o piłkowanym ostrzu, przylegające do trzonu lub nieco wykrojone ząbkiem[4].

Trzon

Wysokość 10-12 cm, grubość do 1 cm. Jest włóknisty i ma tę samą barwę co kapelusz, lub jest nieco jaśniejszy. Jego pierścień składa się z brunatnego koloru nitek tworzących wełnistą obrączkę, która później częściowo zanika. Pod pierścieniem pokryty jest brunatnymi kosmkami, powyżej jest żółtawo omszony[4][5].

Miąższ

W kapeluszu żółtawy, w trzonie nieco ciemniejszy, bez zapachu i nie zmieniający koloru po uszkodzeniu. Ma łagodny smak[4].

Wysyp zarodników

Rdzawobrunatny. Zarodniki o rozmiarach 8 × 9-5-6 μm, elipsoidalne, gładkie[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej, Europie, Korei, Japonii, Maroku oraz na Nowej Zelandii[6]. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju, zarówno na niżu, jak i w górach[4]. Rośnie na martwych i żywych drzewach liściastych, stwierdzono występowanie na następujących gatunkach i rodzajach tych drzew: klon jawor, kasztanowiec zwyczajny, olsza, brzoza brodawkowata, grab, buk, orzech włoski, topola, akacja, wierzba biała, wiąz i tylko wyjątkowo na jodle. Owocniki wytwarza od kwietnia do października[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof i pasożyt[2], grzyb niejadalny.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  5. 5,0 5,1 5,2 Grzybland. Łuskwiak złotawy. [dostęp 2013-03-25].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-15].