Święty January

Święty January z Benewentu
biskup męczennik
Data urodzenia	ok. 270
Data śmierci	19 września 305 Benewent
Kościół/ wyznanie	katolicki, prawosławny
Wspomnienie	19 września (kat.), 21 kwietnia/4 maja (praw.)
Atrybuty	m.in. Ewangelia, fiolki z krwią w dłoniach aniołów
Patron	Neapolu
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Święty January z Benewentu, łac. Januarius, cs. Swiaszczennomuczenik Iannuarij, jepiskop Wieniewientskij (ur. ok. 270, zm. ok. 305) – biskup Benewentu koło Neapolu, męczennik chrześcijański w czasach prześladowania chrześcijan przez cesarza Dioklecjana, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

O jego życiu niewiele wiadomo. Prawdopodobnie to o nim, jako biskupie, jest zapis w kanonach synodu w Sardyce (Sofia; 343-344). O jego wczesnym kulcie świadczy list Uraniusza o śmierci św. Paulina z Noli (+341). Czczony jest wraz z innymi męczennikami z okolic Neapolu.

Za odmowę złożenia ofiary rzymskim bogom został skazany przez namiestnika Drakoncjusza na pożarcie przez dzikie niedźwiedzie w amfiteatrze. Miał wtedy 33 lata. Wcześniej odwiedził pojmanego swego diakona św. Sozjusza. Towarzyszyli mu diakoni św. Festus i św. Dezyderiusz. Przeciwko okrutnej śmierci zaprotestowali obywatele rzymscy: diakon św. Prokul i dwie osoby świeckie: św. Eutyches i św. Akucjusz. Protest był skuteczny: Januaremu i jego towarzyszom zmieniono karę na ścięcie, jednak wszyscy - w tym protestujący - zostali skazani i ponieśli śmierć męczeńską jednego dnia, ale w innych miejscach, jak dowiodły późniejsze badania:

• January, Festus i psalmista Dezyderiusz - w Benewencie,
• Sozjusz - w Misenum (dzisiejsze Miseno),
• Prokul, Eutyches i Akucjusz - w Puteoli (dzisiejsze Pozzuoli).

Wspomnienie liturgiczne św. Januarego w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci 19 września.

Kościół prawosławny wspomina męczennika 21 kwietnia/4 maja, tj. 4 maja według kalendarza gregoriańskiego.

Relikwie świętego znajdują się obecnie w katedrze jego imienia w Neapolu (od 1497), którego jest głównym patronem. Wcześniej znajdowały się m.in. w Benewencie (831) i na Montevergine (1154).

Jego krew, przechowywana w szklanej ampułce, jest zawsze w dzień pamięci męczeństwa (czasami również w pierwszą niedzielę maja lub 16 grudnia) przedmiotem cudu św. Januarego. Według tradycji jedna z pobożnych kobiet, obecna podczas egzekucji świętego, zebrała do flakonika pewną ilość krwi, która nie zmieniła swoich własności morfologicznych do chwili obecnej.

W ikonografii św. January przedstawiany jest jako starzec z dosyć długą, siwą brodą. Jako męczennik nie ma w dłoni krzyża, lecz symbolizujące charakter jego śmierci, jasnoczerwone biskupie szaty. Prawą ręką błogosławi, w lewej trzyma Ewangelię.

W sztuce zachodniej święty ukazywany jest w biskupim stroju z paliuszem lub w tunice i płaszczu. Jego atrybutami są: fiolki z krwią w dłoniach aniołów (na pamiątkę tzw. cudu św. Januarego), gałązka palmowa, korona, biskupi krzyż trzymany przez anioła, lwy u jego stóp, miecz.

Zobacz też

• kult świętych
• męczennicy wczesnochrześcijańscy
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni

Bibliografia

• January, biskup Benewentu na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
• Święty January, biskup i męczennik - materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 23.08.2010]
• męcz. January, biskup Benewentu na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)