Żychlin (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Na mapach: 52°14′43″N 19°37′25″E/52,245278 19,623611

Żychlin
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo łódzkie
Powiat kutnowski
Burmistrz Grzegorz Ambroziak (2006)
Powierzchnia 76,64 km²
Liczba sołectw 21
Ludność (2009)
 • liczba ludności
 • gęstość

12 831
172 osób/km²
Strefa numeracyjna 24
Tablice rejestracyjne EKU
TERYT 1002113
Urząd gminy
ul. Barlickiego 15 99-320
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Żychlin (1926-91 gmina Dobrzelin + miasto Żychlin) — gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie płockim.

Siedziba gminy to Żychlin.


Gmina jest członkiem Związku Gmin Regionu Kutnowskiego.

Według danych z 31 grudnia 2007[1] gminę zamieszkiwało 12 842 osoby.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za Królestwa Polskiego gmina Żychlin należała do powiatu kutnowskiego w guberni warszawskiej[2][3]. Siedziba gminy znajdowała się w mieście Żychlinie, który stanowił odrębną gminę miejską. 31 maja 1870 roku[4] Żychlin został pozbawiony praw miejskich i przekształcony w osadę miejską; po przyłączeniu do niego części obszaru gminy Żychlin utworzono w nim odrębną jednostkę administracyjną o nazwie "gmina Żychlin", natomiast – aby uniknąć dwóch gmin o tej samej nazwie – dotychczasową (częściowo okrojoną) gminę Żychlin przemianowano na gminę Dobrzelin[5]. Wkrótce (przed 1885) obie gminy zostały połączone w jedną wiejską gminę Żychlin[6].

Po odzyskaniu niepodległości gmina Żychlin weszła w skład powiatu kutnowskiego w woj. warszawskim[7]. 1 stycznia 1924 prawa miejskie odzyskał Żychlin, który wyłączono z gminy Żychlin i przekształcono w odrębną gminę miejską[8]. W 1921 roku gmina Żychlin składała się z 61 miejscowości i liczyła 6761 mieszkańców (Żychlin liczył 7098 mieszkańców)[9]. Niecałe trzy lata później – 7 grudnia 1926 roku – wiejską gminę Żychlin przemianowano na gminę Dobrzelin[10]. 1 kwietnia 1939 roku miasto Żychlin i gminę Dobrzelin – wraz z całym powiatem kutnowskim – przeniesiono do woj. łódzkiego[11].

Po II wojnie światowej jednostki zachowały przynależność administracyjną. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina Dobrzelin składała się z 21 gromad[12]. Gmina Dobrzelin została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13].

Gminę Dobrzelin reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w tymże powiecie i województwie, w związku z kolejną reformą gminną[14]. 1 czerwca 1975 roku zarówno Żychlin jak i gmina Dobrzelin weszły w skład nowo utworzonego woj. płockiego[15]. 1 stycznia 1992 roku gmina Dobrzelin została zniesiona przez połączenie jej terenów z miastem Żychlin w nową (obecną) miejsko-wiejską gminę Żychlin[16]. 1 stycznia 1999 roku gmina powróciła do powiatu kutnowskiego w nowo utworzonym woj. łódzkim[17].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2007[18] gmina Żychlin ma obszar 76,64 km², w tym:

  • użytki rolne: 89%
  • użytki leśne: 1%

Gmina stanowi 8,64% powierzchni powiatu kutnowskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2007[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 12842 100 6647 51,8 6195 48,2
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
168 87 81


Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Bedlno, Kiernozia, Oporów, Pacyna, Zduny

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  2. Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
  3. Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
  4. 19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
  5. Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 127)
  6. Powiat kutnowski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
  7. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie
  8. Dz. U. z 1923 r. Nr 131, poz. 1065
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom I - Województwo Warszawskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925
  10. M.P. z 1926 r. Nr 281, poz. 793
  11. Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  14. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  15. Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  16. Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397
  17. Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
  18. Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)