Akcja 1005

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Akcja 1005 (Aktion 1005, Sonderkommando 1005) - nazwa akcji przeprowadzonej przez hitlerowskie Niemcy podczas II wojny światowej, w celu zatarcia zbrodni popełnionych przez nazistów we wschodniej Europie. Została ona przeprowadzona przez ekshumację i spalenie tysięcy ciał ofiar polityki eksterminacyjnej III Rzeszy.

Członkowie Sonderkommando 1005 pozujący przy maszynie do mielenia kości w obozie koncentracyjnym Janowski, 1943 r.
SS-Standartenführer Paul Blobel, dowódca akcji 1005

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa akcji pojawiła się po raz pierwszy w korespondencji między jej głównym nadzorcą Heinrichem Müllerem (szefem Gestapo) a Martinem Lutherem (urzędnikiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeszy). Wszystkie jednostki biorące udział w akcji otrzymały nazwę Sonderkommando 1005.

Powody zaplanowania w początkach 1942 i przeprowadzenia akcji 1005 były następujące:

  1. Alianci dowiedzieli się o niemieckich zbrodniach.
  2. Niemcy obawiali się reakcji przyszłych pokoleń na przeprowadzenie eksterminacji na tak ogromną skalę.
  3. Powody zdrowotne: początkowo ofiary obozów zagłady i Einsatzgruppen zakopywano w masowych grobach. Jednak, jako że lato 1942 było niezwykle gorące, ciała zaczęły się rozkładać powodując straszliwy smród, zanieczyszczając wody gruntowe i przyciągając miliony much (miało to miejsce m. in. w Auschwitz-Birkenau).

Akcją kierował Paul Blobel (bezpośrednio podlegał on Müllerowi). Między 1942 a 1943 przeprowadzał on liczne eksperymenty związane z zacieraniem śladów zbrodni w obozach zagłady (m. in. w obozie Kulmhof). Wśród sposobów stosowanych przez Blobela znalazły się m. in. wielkie stosy złożone z układanych na przemian ciał i drewna, niszczenie ciał materiałami wybuchowymi oraz palenie ich na podkładach kolejowych. Następnie od czerwca 1943 do połowy 1944 oddziały Sonderkommando 1005 zacierały ślady zbrodni w Polsce, krajach bałtyckich i na okupowanym terytorium ZSRR. Lokalne Sonderkommanda tworzono na obszarze od Estonii do Jugosławii.

W skład każdego Sonderkommando wchodzili członkowie SD, Policji Bezpieczeństwa (Sipo) lub Policji Porządkowej (Ordnungspolizei, w skrócie Orpo) oraz ponad 100 więźniów (najczęściej Żydów), którzy byli zmuszani do otwierania grobów, wydobywania ciał, poszukiwania wszelkich kosztowności, a następnie do palenia ciał (po przeprowadzeniu akcji więźniowie byli zabijani). Po zakończeniu akcji 1005, jej członkowie służyli w Karyntii, walcząc przeciw partyzantom jako Einsatzgruppe Iltis do końca wojny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jens Hoffmann: „Das kann man nicht erzählen“ - „Aktion 1005“ - Wie die Nazis die Spuren ihrer Massenmorde in Osteuropa beseitigten. (To nie da się opowiedzieć - Akcja 1005 - Jak hitlerowcy usuwali ślady swoich morderstw masowych w Europie wschodniej) Hamburg 2008, ISBN 978-3-930786-53-4