Akwamaryn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Akwamaryn
Akwamaryn013.jpg
Aquamarin cut.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Be3Al2Si6O18
Twardość w skali Mohsa 7,5–8
Przełam muszlowy, często nierówny; kruchy
Łupliwość niewyraźna
Układ krystalograficzny heksagonalny
Gęstość minerału 2,68–2,8 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa niebieskozielony, ciemnozielony, ciemnoniebieski (barwa zależy od obecności jonów żelaza dwuwartościowego)
Rysa biała
Połysk szklisty
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Akwamaryn
Zobacz hasło akwamaryn w Wikisłowniku

Akwamaryn (łac. aqua marina - "woda morska") – minerał; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny, będący przezroczystą odmianą berylu.

Nazwę akwamaryn wprowadził w 1609 Beotius de Boot.[potrzebne źródło]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

  • inkluzja – inkluzje w postaci długich, równolegle ułożonych do ścian słupa kryształu kanalików, często wypełnionych roztworem nadającym kryształom zabarwienie brązowe; zawierają także pęcherzyki powietrza. W niektórych kryształach mogą występować kropelki cieczy ułożone w kształcie gwiazdy. Akwamaryn zawiera ponadto kryształy biotytu, flogopitu, rutylu, pirytu, hematytu, ilmenitu oraz turmalinu.

Cechą charakterystyczną jest jego wygląd na tle niemetalicznej powierzchni; w zależności od ustawienia kryształu może być niebieski lub bezbarwny (dichroizm – dwubarwność).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Minerał związany ze skałami granitowymi, szczególnie z pegmatytowymi i hydrotermalnymi.

Występuje w: Brazylii – (Minas Gerais, Rio Grande do Norte, Ceará – najcenniejsze), Pakistan – Ousso, USA (Maine, Karolina Północna, Kolorado), Rosja (Syberia- Mursińsk, Ural), Madagaskar – najlepsze ciemnoniebieskie kryształy akwamarynu, kraje Afryki Południowo-Zachodniej. W Polsce znany z Ptasich Gniazd w Karkonoszach.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Znany i stosowany przez Greków i Rzymian od III wieku p.n.e. Często wykonywano z niego intaglia – brosze wklęsłymi rzeźbionymi motywami zazwyczaj o tematyce morskiej (kamień ten miał jakoby chronić podczas podróży morskich – przesąd).

Piękny kamień jubilerski ma zabarwienie od zielonawoniebieskiego do intensywnego błękitu. Cenny surowiec jubilerski. Szczególnie poszukiwane są kamienie niebieskie o masie powyżej 10 ct. Z tego powodu większość kamieni, po oszlifowaniu, poddawana jest ogrzewaniu, w czasie którego kamienie zielone lub zielononiebieskie zmieniają barwę na niebieską.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W British Museum w Londynie jest przechowywany kryształ niebieskozielony w formie nieregularnego graniastosłupa, przezroczysty, o masie 110,2 kg.
  • Znakomity kryształ ważący 61 kg był znaleziony w Brazylii w okolicy Belo Horizonte.
  • W muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku jest okaz ważący 4438 karatów – kamień jest oszlifowany fasetkowo w kształcie jajka.
  • Na Zamku Królewskim w Warszawie prezentowane jest berło Stanisława Augusta Poniatowskiego wykonane około 1792 roku, zrobione z trzech oszlifowanych lasek akwamarynu, połączonych ze sobą złotymi oprawami w kształcie pierścieni, ze stylizowanymi złotymi liśćmi akantu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nikodem Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Alfa, 1986. ISBN 837001030X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]