Przełam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przełam − w mineralogii, zdolność minerału do dzielenia się wzdłuż powierzchni nierównych, przypadkowych nie związanych z wewnętrzną strukturą kryształu.

O przełamie mówi się tylko w przypadku tych kryształów, które nie mają łupliwości i rozpadają się pod działaniem czynników mechanicznych nieprawidłowo, wzdłuż krzywych powierzchni przełamu.

Terminologia[edytuj | edytuj kod]

Obsydian
Obsydian z widocznym przełamem muszlowym

Powierzchnie przełamu są zazwyczaj nierówne, a najbardziej charakterystyczne formy są określane własnymi nazwami opisowymi. Wyróżnia się następujące rodzaje przełamu[1]:

  • muszlowy − charakteryzuje się falistą powierzchnią przypominającą muszlę małży. Często pojawia się w amorficznych lub drobnoziarnistych minerałach, takich jak krzemień i opal, ale może również wystąpić w krystalicznych minerałach, takich jak kwarc. Obsydian, który jest skałą magmową, a nie minerałem, także ma widoczny przełam muszlowy. Przełam submuszlowy jest podobny do przełamu muszlowego, ale ma mniej zauważalne krzywizny.
  • nierówny − chropowata powierzchnia z przypadkowymi nierównościami, typowa dla kamieni tworzących drobnoziarniste skupienia zbite. Występuje u wielu minerałów, takich jak np piryt.
  • haczykowaty − chropowata i nierówna powierzchnia, cecha metali rodzimych, np. srebra, złota.
  • zadziorowaty − zawiera ostre, podłużne pęknięcia wzdłuż punktów. Jest to szczególnie widoczne u minerałów włóknistych, takich jak chryzotyl, ale też i niewłóknistych, takich jak kyanit.
  • ziemisty – struktura przełamu ziemistego przypomina wyglądem łamaną glebę. Często widoczna jest w minerałach stosunkowo miękkich, słabo zbitych, jak np. limonit i kaolinit.
  • włóknisty[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

właściwości fizyczne i chemiczne minerałów

Przypisy

  1. Rudolf, Lubos Duda, Rejl: Minerals of the World. Arch Cape Press, 1990.
  2. Amethyst Galleries' Mineral Gallery. galleries.com. [dostęp 2015-02-21].