Alan Shepard

Alan Bartlett Shepard
Alan Shepard przed lotem Mercury 3
Data i miejsce urodzenia	18 listopada 1923 Derry
Data i miejsce śmierci	21 lipca 1998 Monterey
Narodowość	amerykańska
Funkcja	pilot statku kosmicznego, dowódca misji
Czas spędzony w kosmosie	9 dni i 57 minut
Misje	Mercury 3, Apollo 14
Emblematy załóg
Stopień	kontradmirał United States Navy
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Załoga Apollo 14: (od lewej) Stuart Roosa, Alan Shepard i Edgar Mitchell

Alan Bartlett Shepard, Jr. (ur. 18 listopada 1923 w Derry, zm. 21 lipca 1998 w Monterey) – pierwszy amerykański astronauta, kontradmirał United States Navy.

Biografia

Astronauta

Był jednym z siedmiu uczestników programu Mercury, wybranych w kwietniu 1959. 5 maja 1961 rakieta Redstone wyniosła pojazd „Freedom 7” z Shepardem na pokładzie, na suborbitalną wysokość 116 mil. Na krótko przed startem misji Mercury 3 („Freedom 7”) miał powiedzieć: Please, dear God, don't let me fuck up.

Następnie został wyznaczony do pilotowania pojazdu „Freedom 7-II” w ramach misji Mercury 10, planowanej na trzy dni w październiku 1963, którą jednak odwołano 13 czerwca 1963. W rezultacie powierzono mu funkcję pilota-dowódcy pierwszej załogowej misji Gemini. Jako drugi pilot miał lecieć Thomas Stafford. Niestety na początku 1964 u Sheparda stwierdzono chorobę Meniere'a, powodującą narastanie ciśnienia w uchu wewnętrznym, skrajną nadwrażliwość zmysłu równowagi, a w konsekwencji dezorientację i mdłości. Dolegliwość ta była przyczyną wykluczenia go z lotów niemal do końca lat 60. XX wieku. Natomiast misję Gemini 3 wypełnili Virgil Grissom i John Young.

Wcześniej, jeszcze w 1963 Shepard został mianowany szefem Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office), do jego obowiązków należały:

• Madzór koordynacji, planowania i kontroli wszystkich czynności związanych z astronautami NASA, w tym przygotowanie i wdrożenie programów treningu, zapewniających gotowość personelu naziemnego i pilotów w ramach misji załogowych
• Zbieranie ocen pilotów dotyczących projektów, konstrukcji i działania podsystemów w statkach kosmicznych oraz oprzyrządowania naziemnego
• Tworzenie jakościowych ocen naukowych i inżynierskich, wspomagających ogólne planowanie misji, formułowanie procedur operacyjnych, wybór i prowadzenie poszczególnych eksperymentów dla każdego lotu.

Shepard powrócił do korpusu astronautów w maju 1969 po przebytej uprzednio operacji korygującej i zastosowaniu nowo opracowanej wówczas metodzie leczenia choroby Meniere'a.

W wieku 47 lat, jako najstarszy astronauta w ówczesnym programie, Shepard po raz drugi wziął udział w locie kosmicznym, jako dowódca statku Apollo 14. Misja trwała od 31 stycznia do 9 lutego 1971. Jego partnerami w trzeciej wizycie człowieka na Księżycu byli: Stuart Roosa – pilot modułu dowodzenia i Edgar Mitchell – pilot lądownika. Shepard i Mitchell po wylądowaniu na Księżycu modułem „Antares”, uruchomili wiele urządzeń pomiarowych, wykonali szereg doświadczeń i zebrali około 45 kg próbek z powierzchni.

Inne dokonania misji Apollo 14:

• Pierwsze użycie samobieżnego transportera sprzętu
• Wprowadzenie największej masy na orbitę Księżyca
• Najdłuższy czas przebywania na powierzchni lunarnej (33 godziny)
• Najdłuższy czas spaceru w skafandrach po Księżycu (9 godzin 17 minut)
• Pierwsze użycie technik szybkiego łączenia statków na orbicie Księżyca
• Pierwsze użycie telewizji kolorowej na powierzchni Księżyca
• Pierwszy z długotrwałych programów naukowych na orbicie Księżyca, przeprowadzony w czasie, kiedy moduł lądownika był oddzielony od modułu dowodzenia
• Pierwsza gra w golfa w kosmosie (na powierzchni Księżyca)

Coda

Alan Shepard zmarł na białaczkę w wieku 74 lat w pobliżu swojego domu w Pebble Beach w Kalifornii. Jego żona, Louise Brewer, zmarła pięć tygodni później. Małżeństwem byli 53 lata.

Zobacz też

• USNS „Alan Shepard”
• Grupy i oddziały astronautów
• Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
• Lista pierwszych astronautów według narodowości

Linki zewnętrzne

• Biogram na stronie Spacefacts (ang.)