Ren

Wodospad na Renie koło Szafuzy

Ren
Bieg Renu
Lokalizacja	Europa Niemcy Szwajcaria Liechtenstein Austria Francja Holandia
Źródło	Gryzonia (Alpy)
Ujście	Morze Północne
Długość	1233 km
Powierzchnia zlewni	224 400 km²
Największe dopływy	Reuss, Limmat, Aare, Murg, Lauter, Neckar, Mozela, Ahr, Men, Lahn, Sieg, Ruhra, Lippe
Średni przepływ	2000 m³/s
Rzeki Europy

Vorderrhein

Erbach → Bingen

Ren (fr. Rhin, niem. Rhein, nid. Rijn, ret. Rein) – jedna z najdłuższych rzek w Europie, licząca 1233 km.

Wypływa z Alp Szwajcarskich (gdzie ma swoje źródło), przez Jezioro Bodeńskie, dalej na północ tworząc granicę między Francją a Niemcami. Ren uchodzi do Morza Północnego na zachód od Rotterdamu w Holandii.

Nazwa rzeki pochodzi od protoindoeuropejskiego rdzenia reie-, oznaczającego "poruszać się, płynąć", który jest również podstawą takich słów jak polskie rzeka czy angielskie river. Podobną etymologię ma m.in. rzeka Reno we Włoszech.

Nad Renem leżą m.in. Konstancja, Bazylea, Strasburg, Karlsruhe, Spira, Wormacja, Mannheim, Ludwigshafen am Rhein, Wiesbaden, Moguncja, Koblencja, Bonn, Kolonia, Düsseldorf, Duisburg, Arnhem, Utrecht, Rotterdam.

Lewe dopływy Renu Thur Murg Necker Glatt Sitter Töss Glatt Aare Birs Ill Lauter Queich Speyerbach Rehbach Isenach Pfrimm Selz Nahe Mozela Nette Ahr Erft

Prawe dopływy Renu Landquart Ill Dornbirner Aach Bregenzer Aach Argen Schussen Radolfzeller Aach z gór Schwarzwaldu: Wutach Alb w Schwarzwaldzie Południowym Murg w Schwarzwaldzie Południowym Wehra Wiese Elz Kinzig Rench Murg w Schwarzwaldzie Północnym Federbach Alb w Schwarzwaldzie Północnym Pfinz Kraichbach Neckar Weschnitz Men Wisper Lahn Wied Sieg Wupper Düssel Ruhra Emscher Lippe

Bieg rzeki

Ren rozpoczyna swój bieg w pobliżu Reichenau w Szwajcarii, gdzie Vorderrhein (wypływający z Tomasee) łączy się z Hinterrhein (wypływającym z lodowca Paradies). Od Reichenau, jako Alpenrhein, przepływa przez Chur i wpada do Jeziora Bodeńskiego. Wypływa z niego w kierunku zachodnim jako Hochrhein, mija Rheinfall i łączy się z rzeką Aare, która podwaja jego średni przepływ do średnio 1000 m³/s.

Na terenie Niemiec do Renu wpadają jego główne dopływy, takie jak Neckar, Men czy Mozela. Pomiędzy Bingen am Rhein a Bonn znajduje się przełom Renu, znany z winnic i zamków. Znajduje się on na liście dziedzictwa UNESCO. Ren przepływa w dalszym biegu przez Kolonię, Düsseldorf i Duisburg, gdzie wpada do niego Ruhra. W Duisburgu znajduje się największy europejski port śródlądowy.

Przekraczając granicę z Holandią w Spijk, w pobliżu Nijmegen i Arnhem, Ren jest najszerszy w całym swoim biegu. Wkrótce potem dzieli się na trzy odnogi - Waal, Dolny Ren (Nederrijn) i IJssel. Dwie trzecie wód Renu płyną na zachód jako Waal, później Merwede i Nieuwe Merwede, łączą się z Mozą i wpadają do Morza Północnego. W pobliżu Herdinxveld-Giessendam odłącza się Beneden Merwede, która jako Noord łączy się z Lek w pobliżu miejscowości Kinderdijk, tworząc Nową Mozę (Nieuwe Maas). Dalej przepływa przez Rotterdam, zmienia nazwę na Het Scheur i Nieuwe Waterweg i wpływa do Morza Północnego. Inna odnoga - Stara Moza (Oude Maas) - odłącza się od głównego biegu w pobliżu Dordrechtu, łącząc się później z Nową Mozą, formując Het Scheur.

Pozostała jedna trzecia wód płynie przez Pannerdens Kanaal, a potem dzieli się na IJssel i Dolny Ren. IJssel z jedną dziewiątą wody wpada do IJsselmeer. Dolny Ren płynie na zachód, równolegle do Waal. W pobliżu Wijk bij Duurstede zmienia nazwę na Lek, by później połączyć się z Noord, tworząc Nową Mozę.

Nazwa Ren (Rijn) używana jest dla małych potoków na północy, gdzie znajdował się główny nurt Renu w czasach rzymskich. Nie niosą one jednak w dzisiejszych czasach wody Renu.