Alternatywne i wspomagające metody komunikacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy metod komunikacji. Zobacz też: termin techniczny dotyczący kompresji dźwięku.

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji (ang. Augmentative and alternative communication - dosłownie wspomagająca i alternatywna komunikacja, AAC) - grupa metod mających na celu umożliwienie komunikowanie się osobom, które nie posiadają umiejętności mowy, bądź posiadają ją w stopniu uniemożliwiającym satysfakcjonującą komunikację.

Definicje[edytuj | edytuj kod]

Alternatywna komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przeznaczona jest dla osób które nie nabyły umiejętności mówienia.

Wspomagająca komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przeznaczona jest dla osób, których umiejętność mówienia nie zapewnia im skutecznego porozumiewania się z otoczeniem (np. mowa niewyraźna) lub nie wykształciły jeszcze umiejętności mowy, a wprowadzenie systemu komunikacji ma pomóc w jej rozwoju.

Użytkownicy AAC[edytuj | edytuj kod]

Użytkownikami alternatywnych metod komunikacji mogą być osoby z:

Dobór metody dla użytkownika[edytuj | edytuj kod]

Istnieje szereg alternatywnych i wspomagających metod komunikacji. Dla każdego użytkownika dobiera się najodpowiedniejszą dla niego metodę w zależności od jego możliwości i ograniczeń.

Przykładowo:

  • osobom ze słabo rozwiniętą motorykę (np. z powodu mózgowego porażenia dziecięcego) nie poleca się języka migowego, ale łatwiejsze gesty Makatonu, lub systemy oparte na znakach graficznych;
  • osobom z autyzmem, które mają często problemy z praksją poleca się metodę ułatwionej komunikacji;

Przykładowe systemy[edytuj | edytuj kod]

Do przykładowych metod zaliczanych do tej kategorii zaliczyć można:

  • systemy znaków przestrzenno dotykowych:
    • klocki słowne Premacka
    • alfabet Lorma

Komunikacja wspomagana i niewspomagana[edytuj | edytuj kod]

O komunikacji wspomaganej mówimy gdy osoba posługuje się w czasie komunikowania pomocami: tablicami, książkami lub komunikatorami zawierającymi znaki(np. z systemu PCS). Użytkownik AAC wybiera/wskazuje znak lub szereg znaków przekazując w ten sposób komunikat. W komunikacji niewspomaganej ekspresja komunikatu nie wymaga fizycznych pomocy, a osoba samodzielnie produkuje znak (np. w języku migowym).

Komunikacja zależna i niezależna[edytuj | edytuj kod]

W komunikacji zależnej osoba komunikująca się jest uzależniona od wsparcia drugiej osoby (np. w metodzie ułatwionej komunikacji). W drugim przypadku jest to niepotrzebne.

W wielu przypadkach komunikacja staje się komunikacją zależną jeśli potrzeba tłumacza.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Stephen von Tetzchner, Harald Martinsen: Wprowadzenie do wspomagających i alternatywnych sposobów porozumiewania się. Warszawa: Stowarzyszenie na Rzecz Propagowania Wspomagających Sposobów Porozumiewania się "MÓWIĆ BEZ SŁÓW", 2002. ISBN 83-912671-4-8.