Autyzm dziecięcy

Autyzm dziecięcy
ICD-10 F84.0
Zaburzenia autystyczne
DSM-IV 299.00
DiseasesDB	1142
OMIM	209850
MedlinePlus	001526
MeSH	D001321

Autyzm wczesnodziecięcy, autyzm głęboki, zespół Kannera – całościowe zaburzenie rozwoju, w którym istotną rolę odgrywa funkcjonowanie mózgu. Do typowych cech należą problemy z komunikacją uczuć i związkami społecznymi. Występują również kłopoty z integracją wrażeń zmysłowych. W typowych przypadkach pojawia się w pierwszych trzech latach życia. Ocenia się, że autyzm występuje u 5,6 na 10000 osób, przy czym jest cztery razy częstszy u mężczyzn niż u kobiet.

Obecnie autyzm może być leczony (farmakologicznie i behawioralnie), ale nie jest wyleczalny. Wczesna diagnoza i działanie są niezbędne w celu zapewnienia jak najlepszego rozwoju dziecka. Uważa się powszechnie, że nie jest możliwe stworzenie w pełni działającego leku, bo na autyzm wpływają cechy mózgu determinowane na bardzo wczesnym etapie rozwoju.

Wśród wielu specjalistów rozpowszechnione jest błędne przekonanie, jakoby autyzm dotyczył jedynie wieku dziecięcego, tak więc nie biorą oni pod uwagę tej diagnozy, gdy mają do czynienia z dorosłymi. Należy pamiętać, że nazwa "dziecięcy" nie odnosi się tylko do dzieci, ale również do okresu życia, kiedy obserwujemy pierwsze objawy. Określenie to powstało dla zróżnicowania tego zaburzenia od wcześniej znanych i też określanych jako autyzm podobnych objawów z jakimi mamy do czynienia w schizofrenii.

Historia

Aż do połowy dwudziestego wieku nie istniała nazwa choroby, która zdaje się dotykać około jedno na pięćset dzieci, choroby rozstrajającej rodziny i przynoszącej niespełnienie w życiu wielu dotkniętych nią ludzi.

W roku 1943 Leo Kanner z Johns Hopkins Hospital po raz pierwszy wyodrębnił i scharakteryzował grupę dzieci, których objawy nie mieściły się we wcześniej znanych kryteriach diagnostycznych takich jak psychozy dziecięce czy niedorozwój umysłowy. Badając grupę jedenaściorga dzieci wprowadził termin wczesny autyzm dziecięcy. W tym samym czasie niemiecki naukowiec, Hans Asperger, opisał łagodniejszą postać choroby, znaną później pod nazwą zespołu Aspergera.

Choroby te są obecnie wymieniane w statystykach razem z trzema innymi trwałymi zaburzeniami rozwoju, zwanymi wspólnie spektrum zaburzeń autystycznych (ang. autism spectrum disorders – ASD). Zaburzenia te cechują się upośledzeniem w zakresie komunikacji, współżycia społecznego oraz ograniczonymi, powtarzalnymi i stereotypowymi wzorcami zachowań.

Początkowo wysunięto hipotezę, że przyczyną autyzmu jest emocjonalne odrzucenie dziecka przez matkę w okresie noworodkowym. Miało to konsekwencje społeczne – długo po wycofaniu się z niej naukowców obwiniano matki dzieci autystycznych o spowodowanie choroby, przypisując im nieczułość. Obecnie wiadomo, że brak kontaktu emocjonalnego między matką a dzieckiem jest objawem, a nie przyczyną.

Przyczyny

Prawdopodobnie, u podłoża wszystkich zaburzeń spektrum autyzmu leżą defekty neurologiczne o szczegółowo nieznanej etiologii. Do najczęściej wymienianych, potencjalnych przyczyn ich powstawania należą:

Delecja (1), duplikacja (2) i inwersja (3) to aberracje chromosomowe związane z autyzmem.

• genetyczne – uwarunkowane genem EN2 na chromosomie 7, a także innymi genami znajdującymi się na chromosomach 3, 4, 11; Naukowcy odkryli 20-30 genów odpowiedzialnych za powstanie autyzmu i wyróżniają geny odpowiedzialne za powstanie wczesnej i późnej odmiany autyzmu. Geny znajdujące się na chromosomie 11 są odpowiedzialne za powstanie autyzmu u mężczyzn, a geny znajdujące się na chromosomie 4 są odpowiedzialne za powstanie autyzmu u kobiet. Kobiety posiadają więcej genów odpowiedzialnych za powstanie autyzmu niż mężczyźni. Przekazywana jest nie tyle podatność na autyzm, ile skłonność do wystąpienia spektrum zaburzeń tj. np.: trudności przystosowania, cech osobowości, itp.
• wiek ojca powyżej 40 lat zwiększa ryzyko zachorowalności na autyzm
• zaburzenia metaboliczne, przede wszystkim nietolerancja glutenu i kazeiny,zaleca się dietę pozbawioną tych substancji
• urazy okołoporodowe
• uszkodzenia centralnego układu nerwowego
• toksoplazmoza (wrodzona)
• dziecięce porażenie mózgowe
• poważne infekcje i intensywne antybiotykoterapie w okresie niemowlęcym
• alergie i osłabiona sprawność immunologiczna

Mimo że rodzice mogą zauważyć pierwsze objawy autyzmu u swojego dziecka po wykonaniu pierwszych rutynowych szczepień, a obawy niektórych doprowadziły do zmniejszenia częstości stosowania szczepień u dzieci (a w związku z tym zwiększenia prawdopodobieństwa epidemii odry), nie ma dowodów naukowych wskazujących na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stosowaniem szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczke, a występowaniem autyzmu, a także nie ma naukowych dowodów na to, że zawierający rtęć Thiomersal (w USA znany jako Thimerosal) występujący w szczepionkach może przyczynić się do wystąpienia autyzmu.

Objawy

Dwuwymiarowy model autystycznego spektrum

Osoby z zespołem Aspergera często wykazują intensywne zainteresowania, tak jak ten chłopiec zafascynowany strukturą molekularną

Obsesyjne ustawianie przedmiotów jeden na drugim lub w linii może być objawem autyzmu

Chłopiec z autyzmem i ułożone przez niego zabawki wzdłuż prostej

Zachowania wskazujące na możliwość występowania u dziecka zaburzeń ze spektrum autystycznym

Objawy autyzmu wg Leo Kannera:

• autystyczna izolacja
• przymus stałości otoczenia
• niezdolność do interakcji społecznych
• stereotypowe, powtarzające się czynności
• zaburzenia mowy (echolalia, odwracanie zaimków) lub całkowity brak mowy
• łatwość mechanicznego zapamiętywania

Autyzm dziecięcy:

• nie gaworzy, nie wskazuje, nie wykonuje świadomych gestów po pierwszym roku życia
• nie mówi ani jednego słowa w wieku 16 miesięcy
• nie składa słów w pary w wieku 2 lat
• nie reaguje na imię
• traci zdolności językowe lub społeczne

Inne objawy:

• słaby kontakt wzrokowy
• nie potrafi się bawić zabawkami
• nadmiernie porządkuje zabawki lub inne przedmioty
• jest przywiązane do jednej zabawki lub przedmiotu
• nie uśmiecha się
• czasem wydaje się upośledzone słuchowo lub w Zespole Aspergera wyostrzony zmysł słuchu
• urojenia
• omamy

Objawy społeczne

Dzieci rozwijające się typowo są od początku istotami społecznymi. Już wkrótce po narodzinach patrzą na ludzi, odwracają się w kierunku głosu, chwytają podawane im palce, a nawet uśmiechają się.

Dzieci z ASD zdają się z ogromną trudnością przyswajać zwykłą ludzką codzienność dawania i brania. Nawet w pierwszych miesiącach życia wiele z nich nie próbuje odpowiadać na czyjąś obecność i unika kontaktu wzrokowego. Wydają się obojętne na ludzi, często wolą być same. Mogą biernie przyjmować uściski i pieszczoty. Później rzadko szukają pocieszenia, nie odpowiadają na objawy złości lub przywiązania rodziców w typowy sposób. Badania sugerują, że chociaż dzieci z ASD są przywiązane do rodziców, to ekspresja tego przywiązania jest niezwyczajna i trudna do "odczytania". Dla rodziców wygląda to tak, jakby wcale tego przywiązania nie było. Rodzice oczekujący radości w pieszczotach, uczeniu i zabawie z dzieckiem, mogą się czuć zdruzgotani brakiem oczekiwanego i typowego zachowania.

Dzieci z ASD wolniej uczą się interpretować myśli i uczucia innych. Subtelne znaki, takie jak uśmiech, zmrużenie oka albo grymas, mogą nic dla nich nie znaczyć. Dla dziecka, które przegapi takie wskazówki, "chodź tutaj" znaczy zawsze to samo, niezależnie czy mówiący uśmiecha się i wyciąga ręce do uścisku, czy marszczy brwi i zaciska pięści. Bez możliwości interpretowania gestów i wyrazów twarzy świat społeczności może wydawać się dezorientujący. Dodatkowym problemem u ludzi z ASD jest trudność w widzeniu spraw z perspektywy innej osoby (brak teorii umysłu). Większość pięciolatków rozumie, że ktoś może mieć inne wiadomości, uczucia i cele niż one. Osoba z ASD nie posiada takiego zrozumienia, co uniemożliwia jej przewidzenie i zrozumienie działań innych ludzi.

Zazwyczaj ludzie z ASD mają kłopoty z panowaniem nad swoimi emocjami. Może to przybierać postać "niedojrzałego" zachowania, jak płacz w klasie lub wybuchy słowne, które otoczeniu wydają się niewłaściwe. Osoba z ASD może czasem zachowywać się nieznośnie lub być agresywna fizycznie, jeszcze bardziej utrudniając stosunki międzyludzkie. Ma skłonności do "tracenia kontroli", szczególnie w dziwnym dla siebie lub przytłaczającym środowisku, kiedy jest zła lub sfrustrowana. Może czasem niszczyć przedmioty, atakować innych lub się samookaleczać. W swojej frustracji niektórzy biją się w głowę, wyrywają sobie włosy lub gryzą ramiona.

Trudności w komunikacji

Autyzm dziecięcy: W wieku trzech lat większość dzieci ma już za sobą zasadnicze etapy rozwoju mowy. Jednym z pierwszych jest gaworzenie. Do pierwszych urodzin typowe dziecko mówi pojedyncze słowa, odwraca się, kiedy słyszy swoje imię, wskazuje na zabawkę, którą chce dostać, a gdy zaproponować mu coś niesmacznego, to odpowiedź "nie" brzmi bardzo jednoznacznie.

Niektóre dzieci, u których rozpoznano ASD, pozostają już nieme przez całe życie. Część niemowląt, gaworzących w pierwszych miesiącach, później przestaje to robić. U innych dzieci mowa może się rozwijać do piątego czy nawet dziewiątego roku życia. Niektóre potrafią nauczyć się systemów komunikacji obrazkowej lub języka gestów.

U tych, które potrafią mówić, język jest często używany w niespotykany sposób. Wydają się niezdolne do składania sensownych zdań. Część mówi pojedyncze słowa, inne powtarzają wielokrotnie jedno sformułowanie. Pewne dzieci z ASD powtarzają to co usłyszą, co nazywane jest echolalią. Chociaż zdrowe dzieci również przechodzą etap powtarzania, zwykle jest on zakończony w wieku trzech lat.

Niektóre mniej upośledzone dzieci wykazują niewielkie opóźnienia językowe, a mogą nawet mieć nad wiek rozwinięty język i niezwykle bogate słownictwo, ale trudno im podtrzymać rozmowę. Zasada "dawania i brania" obecna w rozmowie jest dla nich trudna, potrafią za to wygłaszać długie monologi na ulubiony temat, nie stwarzając okazji do komentowania. Występuje również niezdolność rozumienia języka ciała, tonu głosu lub charakterystycznych zwrotów. Mogą interpretować sarkastyczne zwroty wprost, na przykład "no to pięknie" będzie znaczyć dosłownie "pięknie".

Zespół Aspergera: Język ciała dzieci z ASD może być równie trudny do zrozumienia jak ich wypowiedzi słowne. Wyraz twarzy, ruch, gesty, rzadko odpowiadają słowom. Również ton nie odbija uczuć. Częsty jest głos wysoki, śpiewny lub płaski, jakby z maszyny. Niektóre dzieci o względnie dużych umiejętnościach językowych mówią jak mali dorośli, nie potrafiąc przyjąć sposobu mówienia zwykłego u ich rówieśników.

Bez znaczących gestów czy mowy, nie mogąc pytać, ludzie z ASD nie potrafią wyartykułować swoich potrzeb. Mogą przez to krzyczeć, lub po prostu brać to, czego chcą. Zanim nauczą się lepszych sposobów, robią co mogą, żeby nawiązać kontakt. W trakcie dorastania ludzie z ASD stają się coraz bardziej świadomi swoich kłopotów z rozumieniem innych i tego, że inni ich nie rozumieją. Mogą wskutek tego stać się niespokojni lub przygnębieni.

Zachowania powtarzalne

Chociaż dzieci z ASD mają zwykle normalny wygląd fizyczny i dobrą kontrolę nad mięśniami, to powtarzane przez nie dziwnie wyglądające ruchy, mogą odseparować je od innych dzieci. Takie zachowania mogą być skrajne i wyraźne lub bardziej subtelne. Niektóre spędzają wiele czasu machając rękami lub chodząc na palcach. Zdarza się, że nagle zamierają w bezruchu.

Mogą spędzać całe godziny ustawiając samochodziki lub pociągi w szczególny sposób, zamiast bawić się nimi. Jeśli ktoś przypadkowo przesunie jedną z zabawek, dziecko będzie bardzo rozdrażnione. Dzieci takie wymagają, nawet żądają, doskonałej spójności otoczenia. Drobna zmiana w jakiejkolwiek codziennej czynności, jedzeniu, ubieraniu, kąpieli, w czasie o którym wychodzą i sposobie dojścia do szkoły, wytrąca je z równowagi. Być może powtarzalność i porządek nadają pewną stabilność ich obrazowi świata.

Powtarzalne zachowania przyjmują czasem postać obsesji. Dziecko może pragnąć wiedzieć wszystko o odkurzaczach, rozkładzie jazdy czy latarniach morskich. Zdarza się wielkie zainteresowanie liczbami, obrazkami, symbolami, badaniami naukowymi nad jakąś dziedziną lub innymi tematami.

Leczenie

W leczeniu dominuje podejście niefarmakologiczne - specjalna edukacja i terapia behawioralna. W leczeniu farmakologicznym stosuje się neuroleptyki, stymulanty i leki antydepresyjne. Ostatnie badania wskazują jednak na nieskuteczność antydepresantów, przynajmniej w terapii krótkoterminowej.

Badania przesiewowe

Rodzice zazwyczaj jako pierwsi zauważają odbiegające od normy zachowania u ich dzieci. Wprowadzenie leczenia z opóźnieniem może wpłynąć na jego długoterminowe efekty i dlatego następujące oznaki powinny zostać poddane ocenie przez specjalistę bez zwlekania:

• Brak gaworzenia przed 12 miesiącem życia.
• Brak gestykulacji (wskazywanie, machanie na pożegnanie itp.)
• Brak wypowiadania słów przed 16 miesiącem życia.
• Brak spontanicznego wypowiadania fraz składających się z dwóch słów (z pominięciem echolalii) przed 24 miesiącem życia.
• Utrata jakichkolwiek umiejętności językowych i zdolności społecznych w każdym wieku.

Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca wykonywanie badań przesiewowych w kierunku spektrum autystycznego u 18- i 24-miesięcznych dzieci przy użyciu oficjalnych testów przesiewowych specyficznych dla autyzmu. W przeciwieństwie do tych zaleceń, Narodowy Komitet Badań Przesiewowych Wielkiej Brytanii odradza wykonywanie badań przesiewowych w kierunku spektrum autystycznego u ogólnej populacji, ponieważ narzędzia używane w badaniach nie zostały w pełni zatwierdzone, a interwencje nie posiadają wystarczających dowodów skuteczności.

Przesiewowe badania genetyczne na autyzm są nadal ogólnie niepraktyczne. Rozwijanie badań genetycznych napotyka się z problemami natury etycznej, prawnej oraz społecznej. Rynkowa dostępność badań może wyprzedzić właściwe rozumienie ich wyników przy uwzględnieniu genetycznej złożoności autyzmu.

Sytuacja osób dorosłych

Potrzeby i poziom funkcjonowania osób dorosłych z autyzmem są bardzo różne, wielu tych wyżej funkcjonujących potrafi dosyć dobrze zasymilować się ze społeczeństwem, mają pracę, rodziny itp. W wielu krajach dla takich osób, wypracowuje się model "mieszkań chronionych" (samodzielność z pewną pomocą, superwizja), czasami "mieszkań grupowych" (kilka osób we wspólnym apartamencie pod opieką stałych opiekunów). Znacznie trudniej jest zapewnić byt autystom niżej funkcjonującym, ze sprzężonymi, wielorakimi niepełnosprawnościami współwystępującymi, które mają skłonność do tym częstszego pojawiania się im bardziej głębokie jest zaburzenie autystyczne; mogą być to m.in. upośledzenie umysłowe, padaczka, alergie pokarmowe, itp. Nie mogą oni żyć samodzielnie ani w domach pomocy społecznej, jak pokazują raporty Fundacji Synapsis, są narażeni na nadużycia ze strony personelu i współmieszkańców. Przez swoja ślepotę na sygnały społeczne oraz problemy z używaniem mowy są zupełnie bezradni i nie potrafią skutecznie dochodzić swoich praw pomimo świadomości swojego położenia. Także rodzice zakładają stowarzyszenia/fundacje i działają sami na rzecz zapewnienia godnej przyszłości swoich dorosłych już dzieci.

Dalsze informacje

Organizacje i stowarzyszenia

• Fundacja Synapsis, na jej stronach jest ogólnopolska baza adresów placówek zajmujących się autyzmem
• Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym "Dalej Razem" - organizacja działająca na rzecz osób autystycznych i ich rodzin.
• Stowarzyszenie na Rzecz Pomocy Dzieciom z Autyzmem Odzyskać Więzi
• Stowarzyszenie Terapeutów - Stowarzyszenie organizuje zajęcia dla osób z autyzmem.
• Nowa Nadzieja - Fundacja na rzecz pomocy osobą autystycznych w Kaliszu.

Literatura przedmiotu

• Jacek J. Błeszyński (red.), Terapie wspomagające rozwój osób z autyzmem, wyd. II zm., Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2005, ISBN 83-7308-533-5.
• Lucyna Bobkowicz-Lewartowska, Autyzm dziecięcy. Zagadnienia diagnozy i terapii, wyd. III, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2005, ISBN 978-83-7308-812-2.
• Elisabeth Hughes Asperger-Syndrom. Fluch oder Chance., Autorenpower Verlag, Ludwigshafen am Rhein 2006. Language German. ISBN 978-3-86743-179-8.
• Aleksandra Maciarz, Dorota Drała, Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera. Studium przypadku, wyd. III, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2007, ISBN 978-83-7308-873-3.
• Hugh Morgan Dorośli z autyzmem. Teoria i praktyka., tytuł oryginału: "Adults with autism: a guide to theory and practice" ISBN 83-917718-2-2.
• Peter Szatmari Uwięziony umysł. Opowieści o ludziach z autyzmem (oryg. A mind apart. Understanding children with autism and asperger syndrome.) ISBN 978-83-240-0787-5.
• Ewa Pisula, Dorota Danielewicz (red. nauk.), Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem, wyd. II, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-586-2.
• Barbara Winczura, Dziecko z autyzmem. Terapia deficytów poznawczych a teoria umysłu, wyd. II, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-997-6.
• Tadeusz Pietras (red.), "Autyzm - epidemiologia, diagnoza i terapia", Wydawnictwo Continuo, Wrocław 2010, ISBN 978-83-89629-99-9
• Judith Bluestone, [Materia Autyzmu], ISBN 978-83-930979-0-6

Artykuły

• Autyzm w pułapce dorosłości - Newsweek, Numer 49/06, strona 56, "O autystycznych dzieciach często mówi się: potencjalni geniusze. A co się dzieje z tymi niezwykłymi dziećmi później, kiedy dorosną?"
• Przegląd najczęściej występujących zaburzeń biologicznych, leżących u podłoża autyzmu oraz współczesnych metod leczenia autor: dr Magdalena Cubala, źródło: drcubala.com

Filmy o autyzmie

• Visionary (2012) Film o małej dziewczynce Avie chorej na autyzm, która ma 10 lat, jest zmuszana do chodzenia na przesłuchania filmowe przez jej matkę.
• Interwencja: wyklęty przez szkołe (2011) - o 11-letnim chłopcu, został zdiagnozowany jako lekka odmiana autyzmu czyli Zespół Aspergera, Jak 11-letni Łukasz rozpoczął szkolę wtedy się zaczął horror, miał najwięcej uwag ze szkoły w zachowaniach, wszyscy chcieli się go pozbyć, dyrekcja skierowała sprawę do sądu żeby ograniczyć matce prawa rodzicielskie.
• My Little Bess (2011) - Polski dokument o autystycznej dziewczynie, dokument pokazuje świat widziany oczyma dziewczyny.
• Fly Away (2011) - Historia matki o chorej na Autyzm nastoletniej córki. Jeanne przez całe życie samotnie wychowuje nastoletnią Mandy. Jak córka kończy 18-lat to staje się się dorosła a matka się starzeje, Jeanne musi zdecydować o przyszłość córki.
• Exodus Fall (2011) - Rodzice z trudnością radzą sobie ze śmiercią ojca, jeden z nastoletni został odesłany, ponieważ matka chłopca nie mogła poradzić z jego autyzmem.
• The Red Kite Project (2011) Dokument opowiadający czym jest autyzm i jego cechy, film był nagradzany przez reżysera Kerry Shaw Brown.
• Wretches & Jabberers (2011)
• Między nocą a dniem | Entre la noche y el día (2011) - Dorosły Francisco jest autystyczny, jest trzymany zamknięciu i zaniedbany, mieszkający razem bratem, żoną i synem.
• Mabul (2011) Autystyczny brat o imieniu Tomer ma lat 17.
• Haiyang tiantang (2010) - Dorosły autystyczny David jest jeden w chinach na 10 miliona pacjentów którzy mają Autyzm, 22-letni syn David powtarza słowa innych, pływa zadziwiającą łatwością.
• Burning Bright (2010) - Opowiadający o młodej kobiecie która wraz ze swoim chorym na Autyzm bratem, zostaje uwięziona w domu razem z olbrzymim tygrysem bengalskim.
• Nazywam się Khan | My name Is Khan (2010) - Film opowiada o muzułmaninie Rizvana Khana który ma Syndrom Aspergera (forma autyzmu), Khan jest bardzo inteligenty, nadwrażliwiony na głośne dźwięki, ma problemy w kontaktach z ludźmi, Mężczyzna chce przekroczyć granicę w Nowym Jorku, jego choroba i nazwisko czynią go podejrzanym w związku atakami.
• Moskitiera | Mosquitera, La (2010) - Czarna komedia opowiadająca o 15-letnim Luis chorego na Autyzm, który przestaje mówić.
• W kosmosie nie ma uczuć | I rymden finns inga känslor (2010) - O 18-letnim Simonie który cierpi na zespół Aspergera (lekka odmiana Autyzmu).
• Neurotypical (2010) - Neurotypical patrzy na autyzm od wewnątrz, poprzez zbadanie zachowania i postrzegania różnic z innymi dziećmi, dzieci z autyzmem mają tendencję do oddzielania ich od społeczeństwa.
• Temple Grandin (2010) - Jako mała dziewczynka wieku 4 latach urodziła się z autyzmem, przestała mówić, miała trudności szkole i w kontaktach z innymi ludźmi, jak dorosła to zaprojektowała wiele specjalnych urządzeń do humanitarnego ich uboju, dziś jest cenionym naukowcem.
• Adam (2009) - Romantyczna komedia pokazująca młodego mężczyznę który cierpi na Zespół Aspergera czyli łagodniejsza forma Autyzmu, Adam ma w trudności w nawiązywaniu relacji międzyludzkich, ma problemy ze zrozumieniem uczuć i emocji innych a także z wyrażaniem swoich.
• Mary i Max (2009) - Animowany film opowiadający o 8-letniej dziewczynce o imieniu Mary mieszkającą w Austrii.
• Genialne i autystyczne | Rainman Twins, The (2008) - Dokument przestawiający chorych na autyzm bliźniaczek: Flo i Kay Lyma ich niesamowita pamięć przerasta normalnego człowieka, obaj pamiętali wszystko ze swojego życia przez 50-ciu lat.
• Czarny Balonik | Black Balloon, The (2008) - Film opowiada o bratu o imieniu Charlie jest autystyczny, jest odmienny od innych, różni się tym że jest agresywny, macha rękami, problemy w kontaktach z innymi ludźmi, ma trudności występowaniu w teatrze.
• Diabelskie igraszki | The Daisy Chain (2008) - Mała Daisa jest przestraszona i zamknięta w sobie kiedy jej rodzice zginęli po tragicznych wydarzeniach, Marta i Tomas znaleźli Daise i postanawiają się nią zaopiekować.
• Chocolate | Zen - The Warrior Within (2008) - Autystyczna dziewczyna posiada zdolność do naśladowania wszystko co ją otacza, dzięki temu uczy się sztuki walki.
• Ben X (2007) Film o maniaku komputerowym o imieniu Ben który ma łagodny Autyzm, ma problemy szkolę, ciągłe jest prześladowany przez swoich szkolnych kolegów, dokuczają mu, Ben jest też agresywny.
• Moje wlasne niebo | Apna Asmaan (2007) - Dramat poruszający temat Autyzmu, Buddhi (Dhruv Piyush Panjnani) to autystyczny nastolatek chłopiec zostaje podany niebezpiecznej terapii.
• Prism (2007) Młody chory na Autyzm jest świadkiem brutalnego morderstwa na jego rodzicach.
• Václav (2007) - Wacław chory na Autyzm mieszka razem ze swoją owdowiałą matką na obrzeżach wioski, mieszkańcy postrzegają go jako głupka, napięcie pomiędzy mieszkańcami doprowadza do popełnienia przestępstwa.
• Imagination (2007) - Chora na autyzm dziewczynka o imieniu Anna i jej niewidoma druga siostra, ich matka zginęła w trzęsieniu ziemi, a córki postanawiają uciec z kliniki której były leczone.
• Na imię ma Sabine | Elle s'appelle Sabine (2007) - Dokument przedstawiający Sabine 38-latka cierpiąca na autyzm, nie wiedza o autyzmie doprowadziły ją 5-ciu lat przebytym szpitalu psychiatrycznym, lekarze wielokrotnie badali Sabine i musiało minąć wiele lat by otrzymała właściwą diagnozę.
• Taki Jestem | Wie ich bin (2007) - Nastoletni Patrick Wanker, cierpiący na Autyzm, choroba nie pozwala mu na nawiązywanie kontaktów z innymi ludźmi. //film na prawdziwych wydarzeniach
• Normal (2007)
• Beautiful Son (2007)
• Portrety Emocji | Portraits of Emotion (2007) - Portraits Emotion to pełnometrażowy film dokumentalny, który następuje w ciągu czterech lat z życia, 14-letni Jonathan Lerman, artystyczny geniusz, który zdiagnozowano autyzm, przez całe życie w rozwoju niepełnoprawności, które wpływa na uczenie się, interakcji społecznych i komunikacji. Natomiast zdolny jest do rysowania zdumiewające portrety, Jonathan nie jest w stanie skutecznie komunikować werbalne swoje uczucia.
• Silent Journey (2007)
• Autism: The Musical (2007) - Dokument opowiadający o grupie autystycznych dzieci, film uznano za najlepszym filmem dokumentalnym Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Palm Springs.
• Normal People Scare Me (2006)
• Today's Man (2006) - Today's Man Opowiada historię o Nicky Gottlieb, jest geniuszem, wieku 21-lat zdiagnozowano Zespół Aspergera czyli forma Autyzmu.
• Śniegowe ciastko | Snow Cake (2006) - Poruszająca historia przyjaźni chorej na Autyzm dorosłej dziewczyny o imieniu Linda,
• Zamknięty świat Adama | Boy Inside, The (2006) - Dokument przedstawiający 12-letniego Adama dotkniętego Autyzmem, chłopiec ma problemy w nawiązywaniu przyjaźni, nie potrafi opanować nad wybuchami złości, wpada w szał, jeśli coś nie idzie po jego myśli, nie umie zachowywać się w społecznie akceptowany sposób.
• Rozstania i powroty | Breaking and Entering (2006) - Francis poznaje młodego złodzieja Rafi Gavron, zaprzyjaźnia się z jego matką, Amirą , emigrantką z Bośni. Przeciwna jest temu Liv, z którą jest związany od 10 lat. Źródłem ich nie najlepszych relacji jest także trzynastoletnia córka Liv - która cierpi na Autyzm.
• Tomek i ja | After Thomas (2006) - Matka Nicola dowiaduje się że 6-letni syn jest chory na Autyzm, matka kiedy próbuje do niego dotrzeć to wpada histerię, wybucha gniewem, kupowanie mu butów to prawdziwe dla niego wyzwanie.
• Cool Air (2006)
• Zaklęte serca | Mozart and the Whale (2005) - Romantyczna komedia miłości dwóch ludzi dziewczyny i chłopaka którzy mają Syndrom Asperger, Donald i Isabell nie wiedzą o swoim istnieniu, nie potrafią funkcjonować w społeczeństwie.
• Wybór Fieldera | Fielder's Choice (2005) - Phillip Fielder jest pracoholikiem, jego siostra zginęła wypadku samochodowym zostawia mu pod opieką swojego syna Zacharego który ma Autyzm.
• Shen hai (2005) - Ah Yu spotkał dwóch mężczyzn z różnych znaków od siebie. Jednym z nich jest biznesmenem, uroczy i starszy a drugi to młody kierownik, pewnego dnia widzieli rybaka który jest chory na Autyzm.
• Marantończyk | Marathon (2005) Film opowiada o dorosłym synie Cho-won który ma autyzm.
• Main Aisa Hi Hoon (2005) - Film opowiada o dorosłym mężczyźnie o imieniu Indraneel Thaku chorego na autyzm, zarabia na życie pracując jako kelner w Kawiarni.
• Droga po marzenia | Miracle Run (2004) - Dwojga chłopcy 7-letni bliźniacy Steven i Phillip, matka chłopców się niepokoi zachowaniami synów i nie wie dlaczego reagują na nietypowe sytuacje, okazuje się że są chorzy na autyzm po zbadaniu specjalistycznej klinice.
• Usłyszeć ciszę | Hear The Silence (2003) - Matka dwójki dzieci Maxa i 5 letniego Nickiego, zauważa dziwne zachowanie swojego starszego syna, okazało się że dziecko cierpi na Autyzm, matka przeglądając stare zdjęcia i historie choroby ustaliła że pierwsze symptomy pojawiły się po szczepionce.
• Odmienne stany moralności | United States of Leland (2003) - Film opowiada o wrażliwym nastolatku Lelandzie który morduje autystyczne dziecko.
• Paradox Lake (2002) - Bohater Matt Wolf, 25-letni Nowojorczyk chciałby zrobić coś dobrego dla innych, po przeczytaniu ogłoszenia postanawia zgłosić się na 3-tygodniowy obóz dla dzieci z autyzmem.
• Diables, Les (2002) - Autystyczna siostra Chloe i jego Dwunastoletni Joseph trafiają do domu dziecka.
• Nicolas (2001) - Młody autystyczny Nicolas, jest wrażliwy na dźwięki, według niego te dźwięki są agresywne i bolesne, jego życie koncertuje się na rutynowo czyli chodzi do tego samego sklepu codziennie.
• Obok nas | Her i narheden (2000) - Chory na Autyzm dorosły syn który jest podejrzany o zamordowanie dziewczyny sąsiedztwa, rodzice są zrozpaczeni.
• Wspaniała Susann | Isn't She Great (2000) - Małżeństwo urodziło syna który po pewnym czasie okazało się że dziecko cierpi na Autyzm
• Molly (1999) - Dorosła dziewczyna Molly która urodziła się jako dziecko autystyczne, po śmierci swych rodziców trafiła do szpitala dla psychicznie chorych.
• Kod Merkury | Mercury Rising (1998) - Funkcjonariusz FBI ma za zadanie odnaleźć chłopca wieku 10 lat, chorego na Autyzm, który zniknąć po śmierci swych rodziców, Chłopiec Simon jest głęboko upośledzony i nie potrafi mówić, kodu Mercury nik nie potrafił złamać, funkcjonariusz się posłużył chłopcem który miał na zadanie złamać Kod "Mercury", chłopcowi się udało złamać kod.
• Nightworld: Lost Souls (1998) - O autystycznej córce Robinsonów.
• Z głębi serca | Journey of the Heart (1997) - Janice Stepanek wychowuje swoich 2 synów, jeden jest niewidomy i dotknięty z autyzmem ma niezwykłe zdolności muzyczne.
• Cube 1997) - O Mężczyźnie który jest dotknięty Autyzmem - główny bohater.
• Zrozumiec Cisze | Silent Fall (1994) - Brutalne morderstwo na rodzicach, w domu jest agresywny 9-cio letni chłopiec chory na Autyzm wymachujący nożem, psychiatra próbuje uspokoić chłopca który jest podejrzany o zamordowanie swoich rodziców.
• Oblicza strachu | Relative Fear (1994) - Linda i Peter Pratmanowie mają małego synka chorego na Autyzm, chłopiec jest zaczepiany przez dzieci sąsiadów i ich dziadek mieszkający nie daleko.
• Twarz mordercy | The Innocent (1994) - 9-cio letni chłopiec chory na Autyzm jest świadkiem brutalnego napadu rabunkowego, porucznik stara się porozumieć z chłopcem by ten sobie przypomniał o dramatycznych wydarzeniach.
• Mój syn moje życie | David's Mother (1994) - Sally Goodson matka Dawida samotnie wychowała swojego małego autystycznego syna, odkąd kiedy wiele lat temu opuścił ją mąż.
• Dom z kart | House of Cards (1993) - Dorosła Sally zamyka się w sobie a niebawem przestaje się odzywać, opiekujący się nią psycholog podejrzewa że to początki Autyzmu.
• A Is for Autism (1992) - krótkometrażowy dokument trwający 11-minut, osoba autystyczne wyjaśniają problemy ich codziennego życia i niektórych ich dziwacznych zachowań.
• Cats: Caressing the Tiger (1991) - Film opowiada o kotach które mają na zadanie leczyć osoby starsze i dzieci dotknięte autyzmem.
• Family Pictures (1993) - W trakcje oglądania kolekcji zdjęć, rodzice odkryli że ich dziecko Randall jest dzieckiem autystycznym.
• Rain Man (1988) - film opowiada o dorosłym człowieku z autyzmem o imieniu Raymond, mimo choroby umie rozwiązać skomplikowane obliczenia matematyczne z niesamowitą szybkością, jego Ojciec który zmarł zostawił dla niego fortunę, a Raymond nie rozumie nawet do czego służą pieniądze.
• O chłopcu, który umiał latać | Boy Who Could Fly (1986) - Milly zaprzyjaźnia się swoim rówieśniczkiem mieszkającym po sąsiedzku z Erikiem, który cierpi na autyzm.
• "Only Human" Make Me Normal (2005) - dokument przedstawiający sylwetki uczniów szkoły specjalnej dla dzieci i młodzieży z głębokim autyzmem. (link: imdb)
• "Nasz Autyzm" - dokument zrealizowany przez rodziców osób z autyzmem

Linki zewnętrzne

• Autyzm jako rozległe zaburzenie rozwoju (PDD)
• Przegląd najczęściej występujących zaburzeń biologicznych, leżących u podłoża autyzmu oraz współczesnych metod leczenia autor: dr Magdalena Cubala, źródło: drcubala.com
• [1]
• „Autyzm w orzecznictwie o niepełnosprawności - wnioski z badań w województwie mazowieckim”- Raport 2006
• Autyzm w katalogu Open Directory Project
• Badania naukowe pt. ,,Rola czynników genetycznych w patogenezie autyzmu", Zakład Genetyki Medycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• Genetyka Autyzmu - omówienie związków autyzmu z chorobami genetycznymi
• Autyzm. Życie w innym świecie? - rozmowa z Joanną Grochowską w Onet.pl
• Wspieranie rodziców kluczem do skutecznej terapii dzieci z autyzmem autor: Psycholog Dorota Jadwiga Idczak, źródło: www.chcerozmawiac.pl
• Autyzm - połowa zagadki rozwiązana?
• Rozpoznawanie twarzy w autyzmie
• Autyzm - Porady dla matek dzieci autystycznych
• Autyzm w wersji Light?
• Zespół Aspergera na różnych etapach życia
• Wysypkowe Zdolności
• Tajemnica autyzmu
• Neurony leczą choroby genetyczne. Na razie u mysz
• Autyzm groźny jak AIDS

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.